Het goede spel mocht niet baten

Champions League

Ajax was thuis op weg naar de laatste voorronde, maar kon na lang overwicht tegen Nice niet doordrukken: 2-2, einde verhaal.

Davinson Sánchez zette Ajax in de tweede helft op een 2-1 voorsprong. Nice zou later de 2-2 maken, waardoor de Amsterdammers uitgeschakeld werden.Foto Olaf Kraak/ANP

Weer niet de miljoenen, weer niet de allure van het hoogste podium en voor het derde achtereenvolgende seizoen aansluiten in de inmiddels zo vertrouwde Europa League. In twaalf seizoenen is uitschakeling elf keer het lot geweest van de Nederlandse club die zich via voorrondes tot in de groepsfase trachtte te voetballen. Een hopeloze missie, een bedroevende statistiek.

Het 2-2 gelijkspel van Ajax tegen OGC Nice. woensdagavond in de Arena was met de 1-1 vorige week in Frankrijk onvoldoende om door te gaan in de voorronde Champions League. Een 2-1 voorsprong, doelpunten van Donny van de Beek en Davinson Sánchez voor Ajax, werd door Nice een kwartier voor tijd verpest door de gelijkmaker van Vincent Marcel.

In de weging van dit sportieve echec moet van alles verdisconteerd worden. De aanloop natuurlijk, het drama met Adbelhak Nouri. De tegenstander bovendien, die derde werd in de Franse competitie waar een club meedoet die 222 miljoen euro voor een speler lijkt te kunnen neertellen (PSG) en een andere club (AS Monaco) over een voetballer beschikt die vermoedelijk 180 miljoen euro gaat opleveren. Nice was vermoedelijk sterker dan alle tegenstanders die Ajax trof op weg naar de Europa League-finale afgelopen seizoen.

En Ajax was over twee wedstrijden genomen langere periodes dominant en daarmee kon het publiek woensdagavond laat enigszins gerustgesteld naar huis. Er zijn hoopvolle glimpen. De ploeg hoeft niet opnieuw op de tekentafel na het vertrek van trainer Peter Bosz deze zomer. Het gebruikelijke kneed- en smeedwerk in de moeizame opstartfase van een seizoen lijkt reeds achter de rug met een elftal dat van vorig seizoen nog weet hoe voetballen moet.

Wezenlijk anders

Dat alles maakt deze uitschakeling wezenlijk anders dan die van twee jaar terug tegen Rapid Wien of die van afgelopen seizoen tegen Rostov een ronde verder. Frank de Boer kwam de tik niet meer te boven en viel bij veel supporters na vijf jaar uit de smaak. Peter Bosz kreeg na zijn afgang aan de Don de beschikking over Hakim Ziyech, de rest is geschiedenis.

Marcel Keizer, een onbeschreven blad als trainer, zei na zijn eerste twee wedstrijden als hoofdcoach van Ajax niet te vrezen voor een exodus nu zijn ploeg zich niet op het hoogste Europese niveau mag gaan meten. Zijn appèl aan directeur voetbalzaken Marc Overmars werd zuinigjes verwoord. „We hebben een redelijk smalle selectie”, zei Keizer. „Ik denk dat we vooral verdedigend wat tekort komen op dit moment. Daar zijn we zoekende.”

Het zag er aanvankelijk al niet naar uit dat de ploeg woensdagavond zijn reeks van zeven gewonnen thuiswedstrijden in Europa zou uitbreiden. Valentin Eysseric walste namens Nice door het Ajax-middenveld, via een hakballetje kwam ineens Pierre Lees-Melou in volle vaart schuin voor het doel uit. Zijn houdbare schot viel via de hand van keeper André Onana voor de mee opgekomen Arnaud Souquet. Doodeenvoudig 1-0 voor Nice.

Over de psychologische werking van het Nouri-drama is al veel gezegd en geschreven, woensdagavond was in de openingsminuten in ieder geval te vermoeden dat het eerbetoon in de Arena kort voor de wedstrijd ook de spelers diep door de ziel had gesneden. De stilte, de beelden op de schermen, de voorgedragen tekst - „Nouri hoort niet op de grond te liggen” - en het enorme spandoek met zijn beeltenis. De familie was aanwezig in een loge, volop beroering in de Arena.

Dat dus allemaal als verzachtende omstandigheid. Ajax liep voortdurend achteruit, steeds een stap te laat tegenover het korte kaatswerk van Nice. Het was wachten op fouten, op fatale momenten. Nice was beweeglijk, ongrijpbaar. Voorin variërend nu spits Mario Balotelli geblesseerd was achtergebleven in Frankrijk en in zijn plaats beurtelings twee rappe jongens opdoken die de centrale verdedigers van Ajax in verlegenheid brachten. De ploeg van Keizer riep het onheil al teruglopend over zichzelf af, de gele kaart voor Hakim Ziyech na een wilde tackle verraadde machteloosheid.

Effectief kansloos dus, tot Ziyech na ruim een kwart wedstrijd spelen verbinding kreeg met Donny van de Beek, die in één pivoterende beweging zijn bewaker afschudde aan de rand zestien. De blonde middenvelder verschafte zichzelf precies genoeg tijd en ruimte en gleed de bal binnen: 1-1.

Rijzende ster

Van de Beeks ster is rijzende, vorige week ook in de heenwedstrijd al zo’n lepe volley voor de 1-1. Voor plezier en voldoening is het te vroeg na het lotgeval van zijn makker Nouri, maar Van de Beek doet intussen soortgenoot Davy Klaassen gauw vergeten. Het vertrek van de aanvoerder was een aderlating, maar blijkt Keizers minste zorg.

Na rust bracht Van de Beek de Arena weer in vervoering. Een afgeslagen corner, de bal de hoogte in, de volley die je al secondenlang ziet aankomen maar doorgaans zo’n wilde uitvoering krijgt. Zo niet bij Van de Beek, die keeper Yoan Cardinale tot een uiterste redding dwong met een meesterlijke wreeftrap ineens. Spits Kasper Dolberg werkte weer hard, kaatste goed, maakte veel mogelijk voor anderen en pingelde zich vanaf eigen helft nog tot een beste kans.

Nice verkeerde in permanent staat van desorganisatie, minutenlang overhoop gespeeld. Ziyech verzond een pass op Nick Viergever, die met zijn hoofd strak voor het doel voorgaf en de instormende Sanchez vond: 2-1. Maar Ajax verloor zijn overwicht, schijnbaar uit het niets. Krachten vielen weg en zo verwerd de ploeg tot opgejaagd wild. Hollend naar achteren, de principes van vroege pressing gingen overboord. Keizer: „Dan zijn we niet op ons sterkst.”

Zijn wissels bleven lang uit, hij had „mensen warmlopen voor elke mogelijk tussenstand”. Hij bracht Frenkie de Jong voor meer controle in de zone van de moegestreden linksbuiten Justin Kluivert. Zal je altijd zien: diezelfde minuut viel de 2-2 van invaller Marcel na een assist met de hak van Jean Michaël Seri. Zo is Ajax klaar in de Champions League, voor die goed en wel begonnen was. Ajax moet de vruchten plukken in de Europa League, zo’n straf hoeft dat niet te zijn.

N.B. Dit artikel is op 3 augustus om 8.30 u geüpdate.