G+J zoekt koper voor Vogue en Quest

Tijdschriften

Duitse uitgever G+J wil af van zijn Nederlandse titels. Digitale activiteiten in Duitsland en Frankrijk leveren meer op.

De Nederlandse Vogue is een van de titels die G+J in licentie uitgeeft. Foto G+J Media

Quest, National Geographic en Vogue staan in de etalage. Het Duitse Gruner und Jahr, in handen van mediaconcern Bertelsmann (omzet 17 miljard euro, 116.000 werknemers), wil zijn Nederlandse tak verkopen. Naast de eerder genoemde bladen vallen daar ook Glamour en JAN onder. Het nieuws kwam nadat in juni algemeen directeur Eric Blok, die de Nederlandse G+J in 2000 oprichtte, per direct aftrad. Commercieel directeur Corine d’Haans volgde hem op.

Waarom Gruner und Jahr van de Nederlandse titels af wil, is niet gemeld, maar het ligt in lijn met voorgaande strategische stappen van de uitgever. Vorig jaar stootte het ook zijn Oostenrijkse en Spaanse bladen af. G+J wil zich richten op ‘kernmarkten’ Duitsland en Frankrijk.

Ook wil Gruner und Jahr (omzet 1,58 miljard euro, bijna 11.000 werknemers) zich concentreren op zijn digitale activiteiten, die winstgevender zijn. In Duitsland steeg de digitale omzet 48 procent, terwijl de totale omzet van de uitgever met 1,9 procent daalde ten opzichte van 2015. In Frankrijk en Duitsland komt inmiddels een kwart van de omzet uit ‘digitaal’, zoals webshops en videosites.

In Nederland blijken digitale inkomsten moeilijker te realiseren. G+J Nederland (130 werknemers) leunt nog sterk op ‘papier’. Abonnementen en losse verkoop leveren nog altijd het meest op, ook al dalen oplages al jaren; afnames van meer dan 10 procent zijn geen uitzondering. „Uitgevers durven niet te investeren in online als ze niet zeker weten dat ze daarmee geld verdienen”, zegt Carolien Vader, die tijdschriften adviseert.

De bladen van G+J doen het nog relatief goed. In 2016 groeiden de betaalde oplages van Vogue en Quest Psychologie zelfs. Ook de ‘custom content’-afdeling, die bedrijfsbladen als Holland Herald (KLM), Spoor (NS) en 360° magazine (Bever) maakt, groeit. Maar National Geographic ging van 100.000 (2014) naar 75.000 (2016). Quest zakte in die jaren van 150.000 naar 130.000. G+J Nederland maakt geen omzet- en winstcijfers bekend.

Digitale innovatie wordt bovendien bemoeilijkt doordat G+J zijn titels voor een groot deel in licentie uitgeeft. National Geographic, Vogue en Glamour behoren tot grote Amerikaanse concerns. Enerzijds kan G+J meeliften op sterke, kwalitatieve merken met een internationale allure, anderzijds geeft het de macht uit handen. Zo werden een aantal maanden geleden alle nationale sites van National Geographic gelijkgesteld aan het model in de VS: gericht op de tv-zender met weinig ruimte voor eigen kopij. Uitgever Condé Nast (Vogue, Glamour) zou ook plannen hebben voor zo’n wereldwijd redactiesysteem.

Volgens bladenexpert Vader heeft die internationale digitale strategie ook voordelen. Ze wijst op Hearst, dat in Nederland onder meer Cosmopolitan, Harper’s Bazaar en Elle uitgeeft. In 2014 introduceerde deze Amerikaanse uitgever een digitaal redactiesysteem, waardoor alle redacties wereldwijd konden zien hoe groot het bereik was van elkaars artikelen. Vader: „Je ziet precies wat een uur geleden in Engeland is gepubliceerd.” In Nederland hoeft zo’n artikel alleen nog maar vertaald te worden. Je hebt niet acht redacteuren nodig om een bericht te schrijven over de nieuwe jurk van Beyoncé, is het idee.

Wie de G+J-bladen wil kopen, is moeilijk te zeggen. Gruner und Jahr zou de tak in zijn geheel willen verkopen, maar dat is lastig, zegt Vader. Er zijn weinig grote uitgevers als Sanoma en Audax, die grote aankopen kunnen doen, over. Het aantal uitgevers met een klein portfolio en „eenpitters”, zoals de bladen van Wendy van Dijk en Chantal Janzen, is sterk gegroeid.

Een nieuwe mega-aankoop van relatief jonge spelers als Pijper Media en New Skool Media, die sinds 2013 al veel titels van Sanoma kochten, ligt ook niet voor de hand. Zij hebben al veel moeite hun aanwinsten in oplage te laten stijgen. Een andere optie is dat de bladen naar een investeerder gaan, zoals in Spanje gebeurde.

G+J wil niet inhoudelijk reageren.