‘Eis rol op als buurland van Venezuela’

Interview Sjoerd Sjoerdsma

Venezuela is – via de Antillen – het grootste buurland van ons koninkrijk. Nu het regime van Maduro steeds autoritairder wordt, moet Den Haag scherper afstand nemen, stelt D66-buitenlandwoordvoerder Sjoerdsma.

De Venezolaanse president Maduro maandag zijn tijdens overwinningstoespraak voor aanhangers in Caracas. Foto EPA

Of demissionair minister Koenders (Buitenlandse Zaken, PvdA) bereid is de afgelopen zondag in Venezuela gehouden verkiezingen en het geweld daaromheen scherp te veroordelen? Dat stelt Tweede Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma (D66) in schriftelijke vragen. Op verkiezingsdag vielen doden en het opkomstpercentage zou door de Venezolaanse autoriteiten zijn gemanipuleerd. Vreemd vindt hij de absolute stilte in Den Haag.

Uit uw vragen klinkt het verwijt dat Koenders veel te weinig doet.

„Dat klopt. Het wordt vanuit het Europese deel van het Koninkrijk wel eens vergeten, maar Venezuela is ons grootste buurland [in oppervlakte, red.]. Het ligt heel dichtbij de Antillen en we hebben er grote belangen. Daarom moet Nederland een grote rol spelen in deze crisis.”

En die rol laat Koenders liggen?

„Ik snap dat elke minister van Buitenlandse Zaken met de grote dingen van de wereld bezig wil zijn, bijvoorbeeld met een Syrië-crisis. Maar aan Venezuela kan je als buurland daadwerkelijk iets doen.”

Koenders zei eerder in de Tweede Kamer dat Nederland in Europees verband wel degelijk actief is.

„Tja, wat doet Nederland dan? We sturen een hoge ambtelijke missie naar Venezuela. Zelf reist Koenders naar allerlei plekken, maar naar Venezuela gaat hij niet. En van een hoge ambtelijke delegatie zijn ze op dit moment in Venezuela niet erg onder de indruk, denk ik.”

Wat kan Nederland of de EU doen?

„Het simpelste is publiekelijk kenbaar maken dat je deze uitslag niet erkent. Deze verkiezingen zijn ongrondwettelijk met een opkomst waarmee flink is gesjoemeld. President Trump doet weinig goeds op het wereldtoneel, maar in het geval van Venezuela is hij wel doortastend. De EU staat er maar een beetje bij.

Een aantal grote Zuid-Amerikaanse landen heeft al gezegd dat zij hun betrekkingen terugschroeven. Het ligt voor de hand dat Nederland dat als Caraïbisch land ook doet. Daarnaast zou Nederland als buurland juist het voortouw moeten nemen in Europa, ervoor zorgen dat de EU duidelijk stelling neemt ten opzichte van Venezuela.”

Moet Nederland dezelfde sancties afkondigen als Trump?

„Ja. hoewel je ook voorzichtig moet zijn. Bij een olieboycot loop je het risico dat de gewone bevolking er onder gaat lijden. Maar persoonsgerichte sancties tegen hoge Venezolaanse functionarissen, zoals het bevriezen van tegoeden in Europa, of het opleggen van een reisverbod, kunnen wel. Met als doel dat zij onder druk daarvan hun steun aan Maduro opzeggen.”

Wat kunnen de gevolgen van de huidige situatie zijn voor de Nederlandse eilanden voor de kust van Venezuela?

„Het kan leiden tot een grote toestroom van asielzoekers. Minister Plasterk [Binnenlandse Zaken, red.] heeft het over verwaarloosbare aantallen. Maar wij horen uit andere bronnen, zoals lokale media, steeds meer verhalen over een irreguliere instroom. Dat kunnen die eilanden niet aan.”

En die grotere stroom kan zo op gang komen, vreest u?

„Ik wil niet al te alarmistisch zijn maar er is momenteel echt een kans dat het land afglijdt naar een burgeroorlog. Als je ziet hoe die socialistische volksmenner tekeer gaat, is het een reëel risico dat de vluchtelingenstromen groter worden.”

En wat kan Nederland dan doen?

„Dat is ingewikkeld. Asielzaken zijn geen koninkrijksaangelegenheid maar een taak voor de landen zelf. Maar we kunnen wel samenwerken en als Neder land asielexperts leveren. Het is beter om noodscenario’s achter de hand te houden dan straks allerlei dingen ter plekke te moeten verzinnen.”

Correctie (2 augustus 2017): de D66-buitenlandwoordvoerder heet Sjoerd Sjoerdsma, niet Sjoedsma, zoals hier eerder stond [red.]