Als all-inpakket is Turkije onverslaanbaar

Reisadvies

Reizen naar Turkije is riskant: wie kritiek op de regering heeft, kan in de cel belanden. Maar dat schrikt strandgangers niet af.

Strandtoerisme in Antalya op 25 juli 2017. Foto Diego Cupolo/Getty Images

Zijn vrouw wil al jaren naar Bodrum, en nu gaat het eindelijk gebeuren. Nederlander Arnaud Stuttenheim (48 jaar) staat ontspannen met vrouw, 14-jarige tweeling en beladen karretje in de rij om in te checken bij Schiphol. Hij laat zich niet afschrikken. Zeker niet door de politiek. „Dan zou ik net zo goed niet naar Amerika kunnen gaan”, glimlacht hij. „Die vent vind ik ook niet aardig.” Bovendien gaan ze met het gezin naar een resort dat wordt beheerd door Zwitsers. All-inpakketje aan het strand, komt helemaal goed.

Reisorganisaties Corendon, TUI en Neckermann merken dat Nederlanders, ondanks terreurdreiging en politieke onrust, niet weg te slaan zijn uit Turkije. De eerste ziet in juni zelfs een stijging van het aantal vluchten met 22 procent ten opzichte van juni vorig jaar. Dat komt door de goede prijs-kwaliteitverhouding: „Turkije weet hoe het all-ins moet verzorgen”, aldus een woordvoer van TUI, „en andere populaire bestemmingen raken sneller vol en zijn vaak duurder.” Alleen in het voorjaar zagen ze allemaal een dipje in de cijfers, net na de Turkije-rel in Rotterdam. Daardoor valt het jaartotaal nu lager uit.

Ook studente Joanna den Blijker (20 jaar) vertrok met een gerust hart met haar beste vriendin naar badplaats Alanya. „Als het echt gevaarlijk was geweest, had Transavia ons er niet heen gebracht”, zegt ze. Toch is het reisadvies van Buitenlandse Zaken niet bemoedigend. Er is een verhoogd risico op terreuraanslagen. Drukke plaatsen moeten daarom vermeden worden.

Het aantal toeristen dat Turkije aandeed, daalde al zes kwartalen op rij. Nu volgt een flinke stijging.

Kritische uitlatingen

Voor Turkse Nederlanders is er nog een extra risico, vermeldt het reisadvies: kritische uitlatingen over de Turkse politiek kunnen leiden tot vervolging in dat land. Vorige week werd een Turkse Nederlander om die reden aangehouden. Hij kreeg een uitreisverbod in afwachting van zijn proces. Tien anderen is dat ook overkomen.

De aanhouding kwam toch als een verrassing, zegt Mehmet Cerit, hoofdredacteur De Kanttekening, voorheen Zaman vandaag: „Naar verluidt heeft hij namelijk geen banden met de Gülenbeweging en is ook geen aanhanger van Gülen.” De regering van Erdogan zuivert sinds na de couppoging van vorig jaar het land van Gülenaanhangers. De aangehouden man heeft zich wel eens kritisch uitgelaten over Erdogan en hij sympathiseert met de seculiere oppositie, voor zover bekend. „Ik ken veel ‘linkse’ Turkse Nederlanders die oppositiepartijen steunen, die misschien even moeten nadenken voordat ze weer naar Turkije gaan”, zegt Cerit.

Onlangs werd in Turkije ook een Duitse mensenrechtenactivist gearresteerd voor terrorisme. Daarop heeft Duitsland zijn burgers afgeraden nog naar het land af te reizen, en met handelssancties gedreigd. „Ik had gehoopt dat de situatie inmiddels verbeterd zou zijn, maar allesbehalve”, zegt Sadet Karabulut, Tweede Kamerlid voor de SP. Zij heeft Kamervragen gesteld naar aanleiding van de aanhouding van de Nederlander. „Alle alarmbellen zouden moeten afgaan bij de regering. De boodschap van Erdogan is duidelijk: we doen precies wat we willen. Maar onze regering gaat verder op de ingeslagen weg: normalisering van de betrekkingen. Toen Duitsland wél een stevig signaal gaf, had dat effect.”

Karabulut denkt niet dat door de aanhouding veel meer Nederlandse Turken zullen afzien van hun reis. „Mensen die problemen verwachtten, hadden al besloten niet te gaan.”

Het is bekend dat Turkije informatie verzamelt over Turken in het buitenland. Ook in Nederland zouden er zogeheten kliklijsten zijn, met critici van de Turkse regering. „Ik ken verschillende mensen die recentelijk gewaarschuwd zijn dat ze op zo’n lijst staan, door vrienden die werken bij het Turkse consulaat of een Diyanet-moskee”, zegt Sven de Langen. Het Rotterdamse CDA-raadslid pleitte eerder voor een steviger optreden. „Ik zou het niet gek vinden als de politie actief onderzoek verricht naar dergelijke lijsten.”

De aanslagen in Turkije maken slachtoffers, maar raakten vorig jaar ook de economie. Russen, Britten, Duitsers bleven weg. Voor 2016 was de schatting dat Turkije 15 miljard dollar misliep.

Twee maanden propaganda

De spanningen binnen de Turks-Nederlandse gemeenschap nemen niet af, zegt De Langen. Dat wordt bevestigd door Cyriel Triesscheijn, directeur van antidiscriminatiebureau Radar. Op het meldpunt dat Radar dit voorjaar opende, is maar een handvol meldingen binnengekomen, zegt hij. „Maar tijdens bijeenkomsten horen we veel verhalen van isolement en ‘klikken’.” Hij heeft geen cijfers, maar weet dat veel Turkse Nederlanders dit jaar zijn thuisgebleven. „Dat is geen marginaal verschijnsel.” Er wordt ook met enige spanning naar het einde van de vakantie gekeken, zegt hij. „Dan zijn de thuisblijvers gefrustreerd, omdat ze hun familie niet hebben kunnen zien, en de Turkije-gangers hebben net twee maanden propaganda achter de kiezen.”

Op Schiphol laat Ferhad Kalayci (37), zelfverklaard fan van Erdogan, zich niet tegenhouden om het naar eigen zeggen wonderschone Turkije te bezoeken met zijn gezin. Hij vindt dat buitenlanders zich aan de regels van dat land moeten houden, ook op sociale media, net zoals hij zich aan de Nederlandse regels heeft leren aanpassen.

Correctie: in een eerdere versie van dit artikel stond dat Corendon in juli van dit jaar een toename zag ten opzichte van vorig jaar. Dat moet juni zijn.