Action koerst op 10 miljard omzet

Detailhandel

Voor private-equityfinancier 3i is Action de gedroomde investering. Op papier is het bedrijf al 13 keer meer waard dan in 2011.

Dit najaar gaat de duizendste vestiging van Action open. Foto Lex van Lieshout / ANP

Lage prijzen, hoge winstmarges. Dat zijn de ogenschijnlijk simpele ingrediënten van het succes van winkelketen Action en diens grootaandeelhouder, de Britse investeringsmaatschappij 3i.

Voor 3i is Action een goudmijntje dat maar niet uitgeput raakt. Dit jaar gaat er zeker iets meer dan 1 miljard euro als dividend naar de aandeelhouders van Action.

Het succesverhaal van Action steekt schril af tegen de rest van de Nederlandse winkelstraat, waar winkels worstelen met de teruggang in besteedbaar inkomen van consumenten en de verschuiving naar online winkelen. Maar het lijkt wel of Action daar immuun voor is. „Action was opnieuw ons best presterende bedrijf”, jubelt 3i in zijn laatste jaarverslag over de „consumentenkampioen”.

Financier 3i kocht Action in 2011 van de oprichters. Zij hadden de koopjeswinkelketen in 1993 opgezet in Zwaagdijk, bij Hoorn. Toen 3i Action kocht, had de keten 245 winkels en 718 miljoen euro omzet. In vijf jaar tijd is de omzet gestegen naar 2,7 miljard. Er werken 35.000 mensen. Dit jaar komt de omzet boven de 3,5 miljard uit.

Voor het overgrote deel komt de omzetgroei (vorig jaar 34 procent) van de nieuwe winkels die Action opent. Vorig jaar waren dat er 197, vier per week, vooral in Frankrijk en Duitsland. Dit najaar gaat de duizendste vestiging open. Ook als de nieuwe winkels buiten beschouwing worden gelaten, stijgt de omzet met 6 à 7 procent. De winst is van 86 miljoen euro in 2011 opgelopen tot 310 miljoen euro in 2016.

De kassuccessen van Action roepen de vraag op: wat is het geheim van Zwaagdijk? En wat wil eigenaar 3i na zes jaar met het bedrijf?

Action is inmiddels zo belangrijk voor 3i dat de top zeker één keer per jaar financieel analisten en de beleggers van 3i bijpraat over de gang van zaken. Financier 3i is namelijk zelf beursgenoteerd.

Geen onvertogen woord over Action

Doorgaans wil een private-equityfinancier maar vijf tot zeven jaar aandeelhouder zijn. Hij koopt bedrijven met één doel: waardecreatie door groei. Hij wil de zaak na een aantal jaren voor de hoogste prijs doorverkopen. Zo’n eigenaar beoordeelt dus voortdurend wat zijn bedrijf waard is. Of er extra dividend in het verschiet ligt. Of de aandelen al tegen de beste prijs verkocht kunnen worden. Of dat de beste tijd nog moet komen.

Action werd in 2011 door 3i gewaardeerd op 131 miljoen pond. Dit voorjaar was de waarde op papier gestegen tot 1,7 miljard pond (omgerekend circa 1,9 miljard euro). Oftewel: 3i denkt dat Action al dertien keer zo veel waard is als in 2011. Bovendien heeft Action in zes jaar tijd voor 537 miljoen pond (bijna 600 miljoen euro) aan dividend en andere opbrengsten gerealiseerd. Daar komt het dividend van 1 miljard euro nog bij.

Hoewel de praktijken van sommige private-equityfinanciers (hoge schulden, personeel uitknijpen) voor vakbonden en politici controversieel zijn, valt over Action geen onvertogen woord. In een recent rapport over private equity voor het ministerie van Financiën wordt Action juist naar voren gehaald als een voorbeeld van een „succesvolle internationale groeistrategie” die mede mogelijk was dankzij de specifieke kennis van de private-equity- financier.

De groei van Action is „exceptioneel”, zegt de baas van 3i, Simon Borrows, tevens president-commissaris van Action, eind mei tijdens een presentatie voor analisten. En, voegt hij daar vergenoegd aan toe: „Het groeiverhaal van Action is pas net begonnen.” Met een knipoog naar de Nederlandse topman, de van Albert Heijn afkomstige Sander van der Laan: „No pressure, Sander!”

Simpel en verrassend

De presentaties door Van der Laan en zijn Deense financieel directeur Frederik Lotz bieden een inkijkje in de wereld van Action. Van der Laan en Lotz zijn in 2015 kort achter elkaar gerekruteerd om de Europese doorbraak van Action naar een bedrijf met 10 miljard euro omzet te realiseren.

Alle lijnen in de plaatjes die zij laten zien, gaan steil omhoog, soms zelfs in een versnelling. Lotz, tijdens de presentatie: „Nee, dit is geen hockeystick, en het komt ook niet uit een studieboek van 25 jaar geleden. Dit is de realiteit. Dit zijn de resultaten van de afgelopen jaren.”

Action houdt van simpel en verrassend. Simpel betekent dat in alle landen waar Action zit – Nederland, België, Frankrijk, Duitsland, Luxemburg en Oostenrijk – een winkel er grofweg hetzelfde uitziet. Zelfs de producten die Action verkoopt, zijn grotendeels hetzelfde; er is een standaard assortiment, waarvan hooguit 10 procent (zo’n 600 producten) mag afwijken.

De gemiddelde prijs in de schappen is 1,70 euro. Eenderde van de artikelen kost minder dan 1 euro

Verrassend betekent dat tweederde van het assortiment voortdurend wisselt. Elke week komt Action met 200 nieuwe producten. Simpel betekent ook: geen webwinkel. En geen plannen om er op korte termijn een te openen. Wél: winkels in ‘gewone’ straten, de zogeheten B- en C-locaties. Daardoor blijven de huurkosten laag. In alle dertien productcategorieën die Action verkoopt, is de winstmarge minimaal 30 procent, met uitlopers naar 50 procent.

Simpel én verrassend: de gemiddelde prijs in de schappen is 1,70 euro (inclusief btw). Eenderde van de artikelen kost minder dan 1 euro. Voor elk product in de winkel dat meer dan 20 euro kost, moet de directie apart toestemming geven.

Alle winkels zijn winstgevend, verzekeren Van der Laan en Lotz. En de investering in elke nieuwe winkel is binnen een jaar terugverdiend. Dit jaar gaan er weer honderden open, met name in Frankrijk en Duitsland. Welke landen volgen? Volgens Lotz ligt uitbreiding naar Spanje, Zwitserland, Italië, Tsjechië, Polen of Denemarken het meest voor de hand.

Action wil zoals gezegd naar een omzet van 10 miljard euro. Om dat te bereiken, voert het bedrijf een personeelsbeleid dat eveneens afwijkt van de sfeer in de winkelstraten: Action trekt managers aan die voor grotere bedrijven werkten dan Action. De koopjeswinkel rekruteert voor groei die nog gemaakt moet worden.