Column

Neerstorten

Bij mijn dokter hangt een reproductie van Brueghels De val van Icarus aan de wand, en eenmaal thuis besloot ik via Google mijn Icaruskennis wat op te frissen. Opeens raadde mijn zoekmachine me aan om in augustus naar een zeker festival in Amsterdam te gaan en omdat ik in algoritmen geloof, opende ik de pagina.

„Vind je ook niet dat we te veel streven naar succes en geluk?”, stond er. „Wij vieren graag het falen met jou tijdens het Icarus Festival!” Ik vroeg me af wat er mis is met streven naar succes en geluk. Als ik een caviaopvang begin, wil ik toch gewoon dat die slaagt en niet dat mijn achtertuin straks bezaaid ligt met omgekomen knaagdieren? Maar misschien doelde de site op de stress die geluksdwang veroorzaakt, en dus las ik verder: „Samen ervaren we diepte- en hoogtepunten, want niet alleen het vliegen verdient de aandacht, maar ook het vallen! Zo kun je bijvoorbeeld een filosofisch vluggertje doen of luisteren naar kwetsbare faalverhalen van inspirerende mensen op de FuckUp boat.”

Dat waren iets te veel holle bijvoeglijke en zelfstandige naamwoorden in één zin. Ik kom de laatste tijd nogal wat personen tegen die enthousiast maar vooral ongevraagd een monoloog afsteken hoe ze ergens (werk, liefde, opvoeden van kinderen) in tekortschieten en dan een schouderklop verwachten omdat ze zo tof zijn dat falen toe te geven. Met stilstaan bij een mislukking is natuurlijk niets verkeerd (want je steekt er hopelijk iets van op) maar het wordt een ander verhaal wanneer je ermee gaat koketteren. Dan cultiveer je slachtofferschap.

Icarus kwam, ondanks alle waarschuwingen van zijn vader, te dicht bij de zon en stortte neer vanwege zijn hoogmoed. De moderne Icarus verwacht meteen een lintje als hij op zijn bek gaat.

Ik moest denken aan Brueghels schilderij. Op de voorgrond ploegt een boer, verderop hoedt een herder zijn kudde en is er een man aan het vissen. Heel klein, rechts onderin, zie je Icarus in zee storten. De val is niet meer dan een voetnoot, zijn bleke beentjes vallen nauwelijks te onderscheiden van de golven. De boer, herder en visser gaan gewoon door met hun leven. Het boeit hen echt niet dat een overmoedige halfvolwassene kopje-onder gaat.

Neerstorten is niet leuk, maar het gaat erom wat je ermee doet, in plaats van dat je er een middel tot zelffelicitatie van maakt. Het vallen zelf is niet noemenswaardig. Om het met Drs. P te zeggen, die over De val van Icarus schreef: „Soms valt er (zie rechtsonder) zelfs een man/ Maar kom, daar liggen wij niet wakker van.”

vervangt Marcel van Roosmalen, die vakantie heeft.