Premier Zweden vervangt ministers na schandaal

De rood-groene regering van Stefan Löfven in Zweden is in een zware crisis beland nu een belangrijk lek van confidentiële informatie aan het licht is gekomen.

Stefan Lofven. Foto Stina Stjernkvist/EPA

De Zweedse premier Stefan Löfven heeft de ministers van Infrastructuur en Binnenlandse Zaken vervangen nadat zij donderdag waren opgestapt, meldt Reuters. De rood-groene minderheidsregering van Löfven is in een zware crisis beland. De ministers stonden onder druk nadat een groot lek van militaire informatie verborgen is gehouden. Löfven gaf de voorkeur aan het vervangen van zijn ministers, in plaats van het uitschrijven van nieuwe verkiezingen.

Buitenlandse IT’ers kregen in 2015 al toegang tot geheime politiedatabanken. Dat gebeurde via technologiebedrijf IBM, dat in opdracht van het Zweedse Nationale Transportagentschap buitenlandse krachten inschakelde, zonder een noodzakelijke veiligheidscheck uit te voeren. Daarnaast zette het bedrijf op zijn beurt onderaannemers in, waarmee gevoelige gegevens en de database met alle Zweedse rijbewijshouders toegankelijk werd voor systeembeheerders in verschillende Oost-Europese landen.

Moties van wantrouwen

De oppositie uitte forse kritiek op de regering, omdat die het enorme lek binnenskamers hield. Bij een commissievergadering in de de Riksdag, het Zweedse parlement, werd dinsdag duidelijk dat minister Peter Hultqvist (Defensie) al sinds maart 2016 van het lek op de hoogte was. Ook zijn collega op Binnenlandse Zaken zou sindsdien van het lek weten.

Door de oppositiepartijen werd er vervolgens gedreigd met moties van wantrouwen aan het adres van de ministers van Infrastructuur, Defensie en Binnenlandse Zaken, respectievelijk Anna Johansson, Peter Hultqvist en Anders Ygeman. In een reactie noemt Löfven de motie van wantrouwen richting de minister van Defensie “niet serieus”. Hij mag wel blijven. “Het is nu aan het parlement”, zei de premier.

De sociaaldemocraten van Löfven zijn al sinds 2014 aan de macht samen met de groenen. Ze bezetten samen slechts 138 van de 349 zetels in het parlement. Ze worden gesteund door de Linkse Partij. Samen hebben die drie partijen met 159 zetels dus ook geen meerderheid. Volgens Reuters steunen de vier centrumrechtse oppositiepartijen en de anti-immigratiepartij Zweden-Democraten de moties van wantrouwen, wat genoeg is voor een meerderheid.

Naar de stembus

Normaal zijn er pas in september 2018 nieuwe verkiezingen gepland, maar Zweedse media sluiten niet uit dat de Zweden al eerder naar de stembus moeten.

Het hoofd van het transportagentschap werd in januari ontslagen, maar nu pas wordt duidelijk waarom. Toen werden ook premier Löfven en de minister van Infrastructuur, waar het transportagentschap onder valt, op de hoogte gebracht. Het schandaal was al langer in de maak. Zo werd er in maart nog data over alle voertuigen en hun bestuurders in het land verstuurd naar marketeers. Dat was op zich niet het probleem, ware het niet dat de lijst ook namen, adressen, foto’s en andere info bevatte van gevechtspiloten, beschermde getuigen, politieagenten en speciale militaire eenheden.