Column

Teamwork

Foto Soccrates

Nederland staat in de kwartfinale, hartstikke goed gedaan. In tegenstelling tot de mensen die onvoldoende inzicht hebben in de internationale ontwikkelingen, had ik niet anders verwacht. Nederland heeft echt de beste papieren, het is nu of nooit en na de afgelopen week neem ik aan dat ik daar, gelukkig, niet meer de enige in ben.

Het toernooi is fantastisch georganiseerd, alles zit mee, zowel op als buiten het veld, dus de voortekenen wijzen op een nog groter Oranjefeest. Dat Nederland ook twee wedstrijden had kunnen verliezen, hoort bij een toernooi. Er is nog nooit een voetbalploeg kampioen geworden zonder geluk. Penalty’s verdien je als je het zestienmetergebied in dendert. Dat is geen geluk, dat is strategie. Grijpt de tegenstander onvoldoende in, dan ontstaat er een kans, grijpt-ie verkeerd in dan is het een penalty.

Maar vanuit voetbaltechnisch oogpunt wil ik toch een paar kanttekeningen zetten bij het niveau dat met name de overige ploegen op dit EK laten zien. Ik heb het over een trend die in 2011 voor het eerst bij Duitsland te zien was, die zich steeds duidelijker manifesteert en waarop ik mijn voorspelling voor het toernooi baseerde.

Onder druk van de groeiende commerciële belangen en daarbij de druk op de prestatie, zakken velen door de ondergrens van wat op een EK mag worden verwacht. Speelsters zouden zo langzamerhand moeten weten wat hun handelen moet opleveren als zij aanvallen en verdedigen.

Het lijkt erop dat vooral de omschakeling naar verdedigen, snel en met veel energie, het ijkpunt van beoordeling is geworden. Het beheersen van het spel start met het beheersen van je acties met én zonder bal. Individueel hebben spelers daarvoor inzicht nodig in wat de meest effectieve oplossing is binnen hun taak. Op dit niveau wordt tenslotte het verschil gemaakt door de communicatie op teamniveau, ook wel teamwork genoemd.

Omdat de verwachtingen in Nederland zo laag waren, is het commentaar meer pamperen dan realiteit. Wat is een ‘goede pass’? Als deze eindigt bij de tegenpartij is deze weinig effectief. Wat is ‘goed aangenomen’ als vervolgens de bal wordt verloren? Wat is een ‘goede kopbal’ als het alleen maar invliegen betekent en het zoveelste hoofdletsel van deze week oplevert?

Waar het spel op beoordeeld zou moeten worden, is of het handelen in de aanval leidt tot kansen en doelpunten, en of de aanval van de tegenpartij wordt verstoord en doelpunten worden voorkomen als er wordt verdedigd. ‘Met passie en vol overgave’ spelen – sommige spelers komen niet verder dan ‘we gaan knallen’ – is daarbinnen slechts een voorwaarde om deze taken op topniveau te kunnen uitvoeren.

Het lijkt erop dat alle nieuwe coaches in het vrouwenvoetbal, meestal elders afgedankt of neergezet vanwege commerciële redenen, niet verder komen dan dat. Ik zou graag zien dat spelers over de inhoud van hun ‘job’ meer informatie ontvangen. Dat zou de kwaliteit van het spel snel verbeteren. Zoals bekend is voetballen een spelerssport. Zij moeten de problemen op het veld leren oplossen. Het gaat dus om het operationaliseren van teamwork.

Vera Pauw is oud-bondscoach en volgt voor NRC het EK voetbal.