Opinie

Steun Sire in de strijd tegen de vertrutting

De Sire-campagne ‘Laat jij jouw jongen genoeg jongen zijn?’ dient een goed doel, meent , maar is wel seksistisch. Liever ziet hij álle kinderen buiten ravotten, ook meisjes dus.

Foto: Sietse Veenstra

Het nadeel van het verschijnen van het boek Mannen komen van Mars, vrouwen van Venus is dat we zijn gaan geloven dat mannen en vrouwen de twee verschillende ondersoorten van de Homo sapiens zijn, die dermate van elkaar verschillen dat we dit soort boeken nodig hebben om ze elkaar goed te laten begrijpen.

De waarheid is echter een andere. De overeenkomsten tussen mannen en vrouwen zijn vele malen groter dan de verschillen, de mate van variabiliteit bínnen de seksen is groter dan tússen de seksen. En dat geldt niet alleen voor mannen en vrouwen, maar ook voor meisjes en jongens.

Dit wil natuurlijk niet zeggen dat er geen verschillen zijn. Zo zijn de hersengebieden die met taal te maken hebben actiever als een meisje een taak uitvoert, zijn jongens over het algemeen wat drukker en wordt autisme wat vaker bij jongens gevonden en depressiviteit bij meisjes.

Dit zijn maar enkele van de gevonden verschillen, maar het zijn allemaal gemiddelden en daarmee voor het bepalen van de aanpak ontoereikend. Dat er gemiddeld meer drukke jongetjes zijn, of zelfs dat jongetjes gemiddeld drukker zijn, wil dus niet zeggen dat er geen drukke meisjes zijn. En dat bij meisjes gemiddeld vaker depressiviteit wordt aangetroffen, wil niet zeggen dat de aanpak dan meteen maar helemaal op meisjes moet worden toegespitst.

En toch is dat wat er met de Sire-reclame een beetje gebeurt. Je sekse bepaalt volgens de Sire-reclame meteen je identiteit en dus ook de manier waarop er met je moet worden omgegaan. Maar in de jaren zestig leerden we nu juist van de emancipatiegolf dat het onwenselijk is dat zaken als seksuele voorkeur, huidskleur of sekse bepalend zijn voor je levensloop. We leerden meer naar het individu te kijken en de verschillen tussen mensen zonder waardeoordeel te bekijken. Maar nu zijn we dus kennelijk toch weer een beetje terug bij af, want dat je een jongen bent betekent kennelijk dat je standaard anders moet worden opgevoed dan een meisje. Het is moeilijk dat geen seksisme te noemen.

Maar is het dan allemaal apekool? Nee, niet helemaal. Veel – gemiddelde – verschillen tussen jongens en meisjes zijn bij de geboorte al te vinden. Maar daarmee ben je er nog niet. Na je geboorte word je namelijk ook nog eens gesocialiseerd. Je leert tijdens dit proces wat het betekent om een mens te zijn en daarbinnen wat het betekent om een individu te zijn. Die kennis is niet aangeboren, maar wordt tijdens het socialisatieproces aangeleerd. En dat gebeurt al vanaf de geboorte, zo blijkt uit het volgende experiment.

Een moeder komt bij haar dokter zogenaamd een recept halen en vraagt aan iemand in de wachtkamer of die heel even haar baby vast wil houden. In de helft van de gevallen heeft de baby een blauw mutsje op en wordt door de moeder Jim genoemd, in de andere helft van de gevallen is het een roze mutsje en noemt de moeder haar kind Jane. In beide gevallen gaat het om dezelfde baby, maar de reacties verschillen echter aanzienlijk. ‘Jim’ krijgt vaker te horen dat hij al zo sterk is, ‘Jane’ dat ze zo mooi is. De baby is drie weken oud, maar het socialisatieproces is dan al genadeloos ingezet. Sterker nog, reeds voor de geboorte is dat socialisatieproces al bezig. Meisjes krijgen immers vaker een roze geboortekaartje waar het woord ‘lief’ op voortkomt en jongens blauwe geboortekaartjes waar vaker het woord ‘stoer’ op staat. Die kaartjes zijn meestal ver voor de geboorte ontworpen. Zo worden gemiddelde biologische verschillen door de omgeving gewaardeerd en daarna uitvergroot.

Toch sta ik met hart en ziel achter de boodschap van Sire, omdat het een boodschap tegen de vertrutting van de opvoeding is. We zien rond onze kinderen inmiddels overal het gevaar en denken dat we dat het best kunnen pareren door onze kinderen te beschermen tegen van alles en nog wat. Je kunt tegenwoordig al kniebeschermertjes kopen zodat je baby zich tijdens het kruipen niet aan de drempel bezeert. Maar als het leven een risicovolle aangelegenheid is, en dat is het, dan moet het nemen van risico ook in de opvoeding zitten. Dus ja, ga die boom in en ja, ga maar zonder jas naar buiten. En bovenal; gá naar buiten. Ik zelf heb thuis de regel gehanteerd dat er tot half zes nergens een schermpje wordt aangeknipt. Kinderen, jongens én meisjes, moeten buiten de wereld opvreten, anders vreet de wereld hen op.