Met tien ‘kunsttoppers’ de provincie in

Interview Emilie Gordenker, directeur Mauritshuis

(Oude) meesters, onder wie Picasso, Rembrandt, Steen en Monet gaan ‘on tour’. Als geste van vier musea aan geldschieters, waaronder de BankGiro Loterij .

Amsterdam. Een pop-up tentoonstelling met tien meesterwerken die langs zes musea in zes provincies reist.

Met dat opmerkelijke concept willen het Kröller-Müller Museum, het Van Gogh Museum, het Rijksmuseum en het Mauritshuis hun dankbaarheid jegens de BankGiro Loterij en andere geldschieters tot uitdrukking brengen.

Tien topstukken on tour: Voor Nederland verworven dankzij de BankGiro Loterij bevat schilderijen van oude meesters als Rembrandt, Ruisdael en Steen. Maar ook negentiende-eeuwse landschappen van Monet en Signac, sculpturen van Brancusi en Picasso en het doek De vierkante man van Karel Appel.

Mauritshuis-directeur Emilie Gordenker, die het idee opperde in een overleg van de vier musea, geeft tekst en uitleg.

De vier organiserende musea krijgen gezamenlijk jaarlijks 7,5 miljoen euro van de BankGiro Loterij om aankopen te doen. U vond het tijd om eens iets terug te doen?

Gordenker: „Musea kunnen niet zonder de steun van deelnemers van de loterij, en van fondsen als de Vereniging Rembrandt en het VSBfonds, van bedrijven en particuliere geldschieters. Daardoor kunnen wij onze collecties levend houden.

„De boodschap van de rondreizende tentoonstelling is tweeledig. De vier musea willen duidelijk maken dat die aanwinsten niet alleen voor hen belangrijk zijn, maar voor heel Nederland, voor de Collectie Nederland. Daarnaast willen we duidelijk maken hoe dankbaar we zijn voor al die steun.”

Toen het Stedelijk Museum in 1999 auto’s van sponsor Audi in het museum wilde tonen, leidde dat tot commotie. En het Haags Gemeentemuseum kreeg recent veel kritiek toen het een tentoonstelling maakte van de collectie van sponsor Bert Kreuk. Doen musea er niet verstandig aan de band met geldschieters niet al te innig te laten worden?

Lees ook over de band tussen musea en de BankGiro-loterij: Gokken voor de kunsten

„Duidelijkheid is heel belangrijk. Geldschieters moeten weten in hoeverre musea tegemoet zullen komen aan hun verwachtingen. Wat betreft de BankGiro Loterij en ook de andere fondsen die ons steunen: wij zijn volledig vrij om te bepalen wat we aankopen.

„Een goededoelenloterij is ook iets anders dan een autofabrikant of een particuliere sponsor, die misschien hoopt dat een schilderij in waarde zal stijgen als wij een van zijn kunstwerken in het museum ophangen.”

In het persbericht staat dat ‘de bezoekers zich kunnen verheugen op een eclectische groep kunstwerken’. Is dat niet een chique benaming voor een inhoudelijk ratjetoe?

„Dit is niet bedoeld als een tentoonstelling met een thema, dat hoeft ook niet altijd. Maar er is een bindende factor: het zijn stuk voor stuk toppers.”

Toen er even sprake van was dat Marten & Oopjen van Rembrandt on tour zouden gaan langs alle twaalf provincies van Nederland mopperden conservatoren dat het niet goed was om zulke kwetsbare schilderijen zo vaak op transport te laten gaan. Geldt voor de oude meesters die nu on tour gaan niet hetzelfde?

„Dat had zo kunnen zijn, als de werken die nu op tour gaan niet in zo’n fantastische conditie zijn. Dat was de eerste voorwaarde toen we een selectie maakten.”

Kunnen bezoekers zich straks ook verheugen op colporteurs die voor de musea proberen abonnementen op de loterij te slijten?

„Dat zijn we niet van plan.”