Meer ‘nee’ én meer ‘ja’ na wetsvoorstel donatie

Orgaandonoren

In een jaar steeg het aantal donorregistraties flink. Er zijn meer expliciete niet-donoren, maar ook willen meer mensen wél doneren.

Na jaren weer stijging

In ruim een jaar tijd hebben 150.000 mensen zich aangesloten bij de groep die expliciet geen toestemming geeft voor orgaandonatie. In totaal zijn dat nu 1,71 miljoen Nederlanders. Dit blijkt uit cijfers die het CBS woensdag heeft gepubliceerd. Tussen 2014 en 2016 was deze groep juist licht in aantal gedaald.

Ook het aantal mensen dat zich juist wel als orgaandonor liet vastleggen nam toe, maar in mindere mate. Tussen 1 januari 2016 en 1 maart 2017 gaven 36.000 mensen wel toestemming voor orgaandonatie, al dan niet met beperkingen, waarmee dit aantal steeg naar 3,6 miljoen registraties.

Ook lieten 3.000 mensen vastleggen dat nabestaanden of aangewezen personen beslissen over orgaandonatie. De groep waarvoor dit geldt, bestaat uit ruim 700.000 mensen.

Op 14 september 2016 nam de Tweede Kamer een wetsvoorstel van D66 aan dat een nieuw registratiesysteem voor donoren tot stand moet brengen. Nederland kent nu nog een ‘nee, tenzij’-systeem, maar door de nieuwe wet komt er mogelijk een systeem van ‘ja, tenzij’ voor in de plaats. Dit zou betekenen dat iedereen potentieel donor is, tenzij hier actief bezwaar tegen wordt gemaakt door de persoon of zijn of haar familie. De Eerste Kamer moet het wetsvoorstel nog goedkeuren.

In de twee maanden nadat het voorstel door de Tweede Kamer was aangenomen, blijken veel mensen zich al dan niet als donor geregistreerd te hebben. In september vorig jaar registreerden of wijzigden meer dan 117.000 mensen hun voorkeur, terwijl er een jaar eerder in dezelfde maand maar vijfduizend mutaties geregistreerd werden.

Veel mensen hebben problemen met het karakter van de nieuwe donorwet; zij vinden dat de staat zo te veel zeggenschap zou krijgen over het lichaam. Zo besloten bijna vijfduizend mensen die als donor geregistreerd stonden daags na de stemming in de Tweede Kamer dat hun organen uit principe niet meer beschikbaar waren.

In Nederland mag iedereen vanaf twaalf jaar zijn of haar voorkeur voor orgaandonatie laten vastleggen. Het aantal ongeregistreerden daalde vorig jaar met 100.000 mensen, van 8,94 naar 8,84 miljoen. In de jaren daarvoor was het aantal ongeregistreerden nog ongeveer gelijk gebleven.

Per 30 juni 2017 hebben ruim 6,1 miljoen mensen hun donorkeuze laten registreren, blijkt uit cijfers van het Donorregister van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Dit is 41 procent van alle Nederlanders boven de twaalf jaar.