Flash: belangrijke plug-in voor internet, maar onveilig en zwaar

Adobe Flash (1995-2020)

Adobe stopt met Flash. De plug-in waarmee je op de computers kunt gamen en video’s kijken, raakte in onbruik. Apple weigerde ermee te werken.

Pop-up-bericht wanneer de computer een update van Adobe Flash wil.

Vaarwel Flash. De technologie die websites video’s, games en interactiviteit bracht, gaat met pensioen. Adobe, de producent van Flash, maakte deze week bekend dat het vanaf 2020 niet langer updates uitbrengt voor Flash en oudere versies niet langer ondersteunt. Zo komt een einde aan de plug-in die twaalf jaar geleden nog werd gebruikt door vrijwel alle pc’s.

Vijf vragen over de exit van Flash.

1 Wat is Flash?

Adobe Flash, voorheen Marcromedia Flash, was twintig jaar de motor onder veel interactiviteit op het web, van fotoseries tot games. De eerste videospeler van YouTube, gemaakt door de Nederlander Jeroen Wijering, werd gebouwd in Flash. „Weinig technologie heeft zo’n diepgaande en positieve impact gehad op internet”, aldus Govind Balakrishnan van Adobe in een verklaring.

De Flash Player is een eenvoudig te installeren uitbreiding voor browsers; met Flash kunnen zij interactieve, grafische producties tonen. Ontwikkelaars hoefden niet voor elk type browser meer een aangepaste versie te maken van hun slideshow, animatie of video, maar konden volstaan met één SWF-bestand (ShockWave Flash).

Flash gebruikt onder meer vectorgraphics: elke grafisch object is opgebouwd uit een combinatie van simpele meetkundige objecten, zoals punten, lijnen en veelhoeken. Dat maakt scherpere en uit te vergroten beelden mogelijk; niet elke beeldpunt afzonderlijk wordt ‘ingekleurd’ zoals bij gerasterde beelden.

2 Waarom zet Adobe deze stap?

Het einde wordt al langer verwacht. De technologie kwijnt weg. Toen Adobe Flash-bouwer Macromedia kocht in 2005 was de plug-in geïnstalleerd op 98 procent van de pc’s. In 2014 werd Flash nog dagelijks gebruikt door 80 procent van de pc’s. Dat percentage is gedaald naar 17 procent, en daalt nog steeds, aldus Google in een toelichting dinsdag.

Tech-bedrijven als Apple, Microsoft, Google, Facebook en Mozilla (van de Firefox-browser) staakten al eerder de ondersteuning van Flash, of zijn dat van plan. Nu al moet je als gebruiker van een browser regelmatig expliciet toestemming geven om een Flash-bestand te kunnen zien.

3 Wat is er dan mis met Flash?

Veel, zei Steve Jobs al in 2010. De inmiddels overleden topman van Apple noemde Flash onbetrouwbaar, onveilig en ouderwets. Te kwistig met de batterij, daarmee niet geschikt voor mobiel gebruik, en evenmin voor aanraakschermen. Jobs’ besluit om Flash te bannen op zijn iPhones en iPads wordt gezien als de doodsteek voor de technologie.

Hoe onveilig Flash is, bewijzen onder meer cijfers van het Amerikaanse beveiligingsbedrijf Digital Shadows. In september vorig jaar meldde het bedrijf dat de Flash Player een van de meest aangevallen software is door computercriminelen. Lekken in Flash zouden het meest worden gebruikt in kant-en-klaar gereedschap voor hackers (exploitkits).

4 Waarom stopt Adobe dan pas over drie jaar?

Adobe zegt dat het bedrijven die leven van de technologie de tijd wil geven om zich aan te passen. Dat geldt onder meer voor de aanbieders van online games. Die gebruiken vaak nog Flash; Facebook stopte eind 2015 weliswaar met video’s in Flash, maar laat nog wel games in Flash toe. De technologie wordt ook nog veel gebruikt bij banners en andere vormen van internetreclame.

Er zijn alternatieven. De populairste is HTML5: een open standaard in tegenstelling tot het gesloten Flash dat niet in te zien of aan te passen is door ontwikkelaars anders dan Adobe zelf.

5 Goed nieuws dus voor internetgebruikers?

Ja en nee. Het lekke en onveilige Flash verdwijnt; het bekijken van door een fout in Flash gehackte sites hoeft niet langer te leiden tot een digitale inbraak.

De archivering van het web is wel een probleem. Mooie Flash-producties waaraan veel tijd en geld is besteed, dreigen voor eeuwig te verdwijnen als niemand meer SWF-files kan lezen. Adobe heeft daarvoor nog geen hulp aangekondigd.