Dit is de vrouw die Donald Trump durft te weerstreven

Susan Collins, senator uit de staat Maine, verzette zich van begin af aan tegen de plannen van haar partij Obamacare af te schaffen.

Susan Collins, omgeven door verslaggevers, wanneer ze arriveert voor de stemming over Obamacare op 25 juli. Foto J. Scott Applewhite/AP

Vlak na een Senaatszitting, afgelopen dinsdag, bleef de microfoon naast de Republikeinse senator Susan Collins per ongeluk openstaan. Ze praatte met de Democraat Jack Reed over president Donald Trump.

„Ik denk dat hij gek is”, zei Reed.

Collins antwoordde: „Ik maak me zorgen.”

Daarna noemde Collins de Republikein Blake Farenthold. Hij wilde Collins uitdagen voor een duel „als ze een man was geweest”. Dit vanwege Collins’ grote verzet tegen het zorgplan van haar eigen partij.

Reed: „Je kunt hem helemaal in elkaar slaan.”

Collins: „Nou, hij is groot. En niet om onaardig te zijn, maar hij is zo lelijk dat je het bijna niet gelooft.”

Susan Collins, een 64-jarige senator uit de noordoostelijke staat Maine, is het gezicht geworden van het groeiende Republikeinse verzet tegen Trump en het Republikeinse leiderschap. Zij was een van de vier Republikeinse senatoren die eerder deze maand lieten weten tegen de invoering van een nieuwe zorgwet te zijn. Collins en senator Lisa Murkowski van Alaska zijn ook op andere dossiers, Rusland bijvoorbeeld, veruit de meest kritische stem.

Beluister hieronder het gesprek tussen Collins en Reed:

Weggestemd

Dinsdag werd, mede dankzij haar verzet, een plan van de Republikeinse leider Mitch McConnell weggestemd in de Senaat. Er waren maar liefst negen Republikeinse tegenstemmen. Nu regeert de chaos in Washington. Niemand weet precies wanneer over welk voorstel gestemd gaat worden. Plannen variëren van totale afschaffing tot kleine aanpassingen. En zowel Trump als de Republikeinse Senaatsvoorzitter McConnell, beiden hongerig naar een wetgevingssuccesje, is de regie kwijt.

Susan Collins, senator sinds 1997, staat niet langer alleen in haar verzet tegen het leiderschap haar eigen partij. Intern obstructionisme wordt mainstream. Ook ultraconservatieven als Rand Paul willen niet langer in de pas lopen. Maar lange tijd was Collins vrijwel de enige die zich tegen Trump keerde, die de partijtop kritiseerde, en die zich bleef verzetten tegen de radicalere koers van haar partij.

,,Ik wil de onpartijdige brug zijn tussen Democraten en Republikeinen in Washington”, zei Collins vorig jaar in een gesprek met de Portland Press Herald, een krant die door haar kiezers gelezen wordt. Die rol past bij haar electoraat: Maine is een grotendeels Democratische staat, en ze vertegenwoordigt veel progressievere kiezers dan de meeste Republikeinse collega’s.

Susan Collins zegt dat Trump, net als haar partij, zijn kiezers in de steek heeft gelaten.

Presidentskandidaat

Vanaf het moment dat Donald Trump zich meldde als presidentskandidaat, heeft ze zich afgezet tegen hem. In The Washington Post schreef ze een vlammend opiniestuk, waarin ze aankondigde niet op de Republikeinse kandidaat te zullen stemmen. „Hij kiest ervoor de kwetsbaren belachelijk te maken en vooroordelen te versterken door etnische en religieuze minderheden aan te vallen.”

In het artikel gaf Collins alvast antwoord op het verwijt dat ze de afgelopen maand vaak kreeg: haar gebrek aan loyaliteit aan de partij. „Republikein zijn definieert mij als mens. Ik heb ontzag voor de geschiedenis van de partij, zeker de waarde die wordt gehecht aan (..) het individu.” Maar: „Omdat Trump dat erfgoed niet kan en wil eren, kan ik hem niet steunen.”

De Republikeinse Partij beheerst sinds januari alle bestuurslagen van Washington. Het Witte Huis, beide kamers van het Congres en het Hooggerechtshof. Niets hoeft de partij er dus van te weerhouden de conservatieve agenda door te voeren die hun electoraat jarenlang beloofd is: lage belastingen, een kleine centrale overheid, een einde aan Obamacare.

De Republikeinen werden groot door overal tégen te zijn. Acht jaar obstructionisme in het tijdperk-Obama heeft voor verlamming in Washington gezorgd. Veel van wat Obama wilde bereiken, is door die tegenwerking nooit gebeurd. Die verlamming heeft een groei van de haat tegen politiek, en de opkomst van Trump, mogelijk gemaakt.

Obstructionisme

Maar nu de partij zélf iets moet bereiken, blijkt dat het obstructionisme dieper in de Republikeinse vezels zit. Er is geen agenda, er is te veel verdeeldheid. Barack Obama had meestal een loyale Democratische Partij tot zijn beschikking. Donald Trump moet omgaan met opstandelingen in eigen kring.

Opvallend is dat Collins en Trump namens een vergelijkbare groep kiezers zeggen te spreken. Trump zette zich, net als Collins, altijd af tegen de Republikeinse partijorthodoxie. Hij kwam vaak in Maine, waar hij sprak over de vergeten mannen en vrouwen”, in de steek gelaten door een politiek stelsel dat niet langer werkt. Maine is een vergrijsde staat, met een leeglopend platteland en een groot opiatenprobleem. Trump was behoorlijk populair in het progressieve Maine, hij haalde 45 procent van de stemmen.

Susan Collins zegt dat Trump, net als haar partij, zijn kiezers in de steek heeft gelaten. Juist ouderen zullen de gevolgen merken als Obamacare wordt afgeschaft, of drastisch wordt ingeperkt. Collins heeft een alternatief plan uitgewerkt, waarin de voorzieningen voor drugsverslaafden en ouderen in stand blijven. Maar ook zij wil af van een verplichte zorgverzekering voor alle Amerikanen, en mensen de mogelijkheid geven hun verzekering op te zeggen.

Susan Collins is voor Trump een factor geworden om rekening mee te houden. Onder Republikeinen heerst onvrede over het leiderschap van de partij, maar veel Congresleden durven hun steun nog niet openlijk in twijfel te trekken. Susan Collins laat zien dat je met een opstandige houding juist veel binnenhaalt. De partijdiscipline dreigt af te brokkelen.

Lees meer over de ultieme poging om van Obamacare af te komen.