Dit zijn de voordelen van op afstand werken

Naar buiten

Werknemers van techbedrijf Bynder mogen volgende week niet naar kantoor komen. Wat zijn de voordelen van op afstand werken?

Werken op afstand (zoals hier in Berlijn) wordt steeds logischer, zeker voor techbedrijven. Foto FELIPE TRUEBA / EPA

Werken aan de keukentafel met de kat op schoot. Mailen vanaf de Italiaanse camping terwijl je kinderen nieuwe vrienden maken, of je laptop openklappen op een hagelwit Aziatisch strand. De 275 werknemers van Bynder kunnen het volgende week zelf invullen: de zes kantoren van het Nederlandse techbedrijf gaan dan dicht. Het personeel moet verplicht ergens anders gaan werken.

Werken op afstand is niet nieuw. Dankzij technologische ontwikkelingen is het al lang niet meer nodig om naar kantoor te komen. We mailen, skypen, facetimen en chatten erop los. Maar zijn er ook evidente voordelen van deze manier van werken?

Chris Hall, directeur van Bynder, jubelt in elk geval bij het vooruitzicht van ‘buiten’ werken. „Ik krijg zelf het meeste gedaan als ik in het vliegtuig zit. Geen afleiding, optimale concentratie.” De actie is volgens hem dan ook vooral een „besparing in efficiëntie”. Neem vergaderingen. „De tien minuten ervoor ben je al afgeleid, en vaak gaan ze te lang door.”

De kantoren van Bynder gaan na een week overigens gewoon weer open. Hall: „Ik denk dat facetime, elkaar zien, nog steeds heel belangrijk is voor betrokkenheid bij het bedrijf.”

Toch zijn er bedrijven die het helemaal zonder fysieke werkplek doen. Zeker voor techbedrijven, waar personeel weinig meer nodig heeft dan computers en internet, lijkt het een logische optie. „Een aardappelverkoper heeft een schuur nodig. Wij hebben alles in de cloud”, vertelt Marc Rouffaer, oprichter van internetbedrijf Call to Action. Een kantoor hebben ze nooit gehad. „We zijn nooit op de gedachte gekomen.”

Freelance journalist Charlotte van ‘t Wout werkte een half jaar terwijl ze reisde en vertelt wat zij leerde: Les 1: werk nooit op het strand

Borrels en weekendjes weg

Maar een kantoor is niet alleen praktisch, het zorgt ook voor sociale cohesie. Hoe blijven mensen betrokken bij een bedrijf als ze nooit aanwezig zijn? „Dat is inderdaad een nadeel”, vertelt Rouffaer. „Het praatje bij de koffiemachine is er niet, want we hebben geen koffiemachine.” Daarom doen ze extra moeite om de onderlinge band te bevorderen. „Horecabonnetjes zijn bij ons een grote kostenpost.”

Ook Leonie Snijders van Lean Consultancy Group, een adviesbureau zonder pand, noemt sociale cohesie de belangrijkste uitdaging. „Daarom hebben we veel evenementen, van borrels tot weekendjes weg.”

Werknemers zijn iets tevredener over hun baan als ze flexibel mogen werken

Een van de redenen waarom bedrijven het lastig vinden dit structureel in te voeren, denkt Rouffaer, is de angst voor controleverlies. Hoe weet je dat je personeel werkt, als je ze niet ziet? „Werkgevers vertrouwen hun werknemers vaak niet. Maar mijn ervaring is juist dat mensen harder werken.” Ook Snijders ziet dat. „We moeten mensen eerder afremmen in hoe hard ze werken. Daarom hebben we ook alleen een minimum aantal vakantiedagen, geen maximum.”

Dat effect heeft Janneke Plantenga vaker gezien. Zij is hoogleraar economie van de welvaartsstaat aan de Universiteit Utrecht. „Wanneer bedrijven werken op afstand invoeren, gaan de feitelijke arbeidsuren iets omhoog.” Een soort overcompensatie dus. Ook ervaren sommige werknemers een hogere werkdruk. „Omdat het dankzij de technologie voortdurend mogelijk is om te werken, ervaren werknemers ook een permanente druk.”

Over het algemeen zijn werknemers iets tevredener over hun baan als ze flexibel mogen werken. „En het ziekteverzuim zakt iets, wat interessant is voor werkgevers.” Wie naar kantoor moet, maar snipverkouden is, meldt zich ziek. Als je thuis werkt, zit een verkoudheid niet zo in de weg.

Lees ook over ziekteverzuim in verschillende sectoren: Waarom de ober nooit een dag ziek is

Of werken op afstand uiteindelijk succesvol is, hangt af van veel factoren. „Het type werk is natuurlijk erg belangrijk”, zegt Plantenga. In de zorg is het moeilijker uitvoerbaar dan in de IT. Een vereiste is dat je moet kunnen ‘sturen op resultaat’. „Ook voor ons hoogleraren geldt dat. Waar jij je lessen voorbereidt, moet je zelf weten. Als de kwaliteit maar in orde is.”