Opinie

Nee SIRE, zo verliest de jongen alsnog van het meisje

vreest net als SIRE dat de man het nieuwe zwakke geslacht wordt. Maar de oplossing is niet om terug te grijpen op oude rollenpatronen, betoogt hij.

Still uit campagnevideo Sire: ‘Laat jij jouw jongen genoeg jongen zijn?’

Vrouwen boksen, mannen smeren crème op hun gezicht. Een blad als Men’s Health lijkt wel een damesblad, zoals Sylvia Witteman laatst schreef. De mannen maken zich zo druk om hun uiterlijk dat het ‘verwijfd’ wordt, terwijl vrouwen met veel plezier door de modder kruipen in een outdoor bootcamp mud challenge.

En nu dan het nieuwste SIRE-spotje: jongens die niet alleen buiten spelen, maar zelfs met speren door het bos rennen! Wil de Stichting Ideële Reclame ons terugsturen naar de pre-agrarische samenleving? Nee, ze wil hiermee bewustheid genereren voor een probleem: dat jongens niet meer lekker mogen ravotten in de buitenlucht en daardoor worden afgeremd in hun ontwikkeling. Oké, maar moet dit met een video waarin we alleen jongens zien stoeien en in bomen klimmen? Zitten de meisjes thuis met een barbie voor het raam?

Ook geestig is ‘de onverwoestbare broek’ die we kunnen winnen: volgens een voice-over-tekst die me deed denken aan stalinistische propaganda is deze broek van een stof vervaardigd die maar liefst ‘vijftien keer sterker dan staal’ is. En zo wordt mannelijkheid weer eens gekoppeld aan onverwoestbaarheid in plaats van kwetsbaarheid. Alsof je in je onverwoestbare broek niet je benen kunt breken als je van een schutting lazert.

Misbruik van wetenschap

Het spotje is zogenaamd gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek, waaruit zou blijken dat jongens meer “leren door te proberen; ze leren door te ontdekken, risico’s te nemen en te doen”. Dit wordt geïllustreerd met beelden van jongens die als Robinson Crusoë een mes pakken om van een tak een speer te maken. In de tweede helft van het spotje zien we hoe deze jongens recht uit de mythologische oertijd opeens in een beknellend eenentwintigste-eeuws harnas geduwd worden, op de bank met een iPad, terwijl een moeder met kort haar (een feministe?) streng toekijkt. “Ze moeten stil zijn en luisteren”, zegt de voice-over.

Ik vroeg me af hoe dat eigenlijk zit met SIRE: wie bepaalt wat voor ‘ideële reclame’ we te zien krijgen? SIRE is niet gelieerd aan de overheid maar een onafhankelijke stichting, lees ik op hun site. Dus wat we te zien krijgen is de ‘ideologie’ van die club? Stel dat columnist Asha ten Broeke directeur van SIRE zou zijn, dan krijgen we ravottende meisjes te zien? Lijkt mij dat we ons eens moeten buigen over de toekomst van dit onafhankelijke propagandakanaal.

De campagne is ook een voorbeeld van hoe ‘nieuwe’ wetenschap gekoppeld wordt aan een oud waardensysteem. Dat is eigenlijk het misbruiken van wetenschap, zoals Rosanne Hertzberger bij Zomergasten zei met betrekking tot voeding. Want uit dat onderzoek vloeit echt niet voort dat we jongens het bos in moeten sturen.

Lees ook de recensie van Zomergasten met Rosanne Hertzberger: Hertzberger was op haar gemak, Abbring worstelde soms met haar eigen mening.

IJver en sociaal gedrag belonen

Er is wel een probleem met de opvoeding van jongens dat we moeten adresseren. Maar jongens en meiden moeten juist uit hun rollen kruipen. Zoals Chimamanda Ngozi Adichie schrijft moeten we meisjes én jongens anders gaan opvoeden. Daarbij kunnen we statistieken over gedragsproblemen bij jongens zeker meenemen. Jongens hebben vaker last van concentratieproblemen en ADHD. En ja, meisjes doen het al jaren véél beter op school dan jongens. Die achterstand valt voor jongens haast niet meer in te halen.

Lees ook een interview uit 2016 met Ngozi Adichie: “Ik draag geen hoge hakken voor mannen.

Ook op de universiteit doen de meiden het beter. Dat is een van de redenen waarom ik met anderen zoals Hanna Rosin (The End of Men) soms vrees dat de man het nieuwe zwakke geslacht wordt. En daar moeten we over nadenken. Maar de oplossing is niet om terug te grijpen op de oude rollenpatronen. Wat dan wel?

Misschien kunnen we voor iedereen in onderwijs en opvoeding extra aandacht besteden aan die problemen: méér buitenspelen en ravotten voor jongens en meisjes, of andere technieken die de concentratie bevorderen. Het schijnt dat zelfs yoga voor kinderen kan helpen. Ja, lach er maar om!

Als we in opvoeding en onderwijs traditioneel ‘feminiene’ waarden zoals ijver en sociaal gedrag belonen, laten we dan proberen de jongens die vaardigheden aan te leren. Want ook op de universiteit en op de werkvloer heeft een jongen weinig aan zijn mes en zijn zelfgemaakte speer. Leer jongens dat ze beter kunnen praten dan stoeien, en dat er geen onverwoestbare broek bestaat.