Ombudsman

Lezer Schrijft: wie is ‘door een onzer redacteuren’?

Bij stukken in de krant staat soms geen auteursnaam. Waarom niet?

Op de voorpagina van 27 juni stond een artikel geschreven door ‘een onzer redacteuren’ (Gerechtshof: staat is deels aansprakelijk voor ‘Srebrenica’). Waarom is de naam van de redacteur die het stuk schreef niet genoemd? Ik blijf vinden dat zodra de naam van de redacteur wordt genoemd, deze ook meer verantwoordelijkheid zal voelen voor de inhoud van zijn of haar artikel.
Ik neem aan dat er meer lezers zijn die zich hieraan storen.

Bas van der Borg

Opmerkelijk dat de lezer zich ergert aan het ontbreken van een auteursnaam, vaker hoorde ik klachten over het feit dat bij vrijwel elk stuk in de krant tegenwoordig een naam vermeld staat. Is dat geen ijdelheid? Nou nee, deze lezer heeft gelijk: een auteursnaam maakt niet alleen duidelijk bij wie de lezer terecht kan met suggesties of tips, maar ook wie op het stuk aan te spreken is.
In NRC Handelsblad was de regel ooit, nog in de jaren negentig van de vorige eeuw, dat auteursnamen alleen vermeld werden bij reportages, nieuwsanalyses of primeurs. Die golden als bijzondere journalistieke producties waar de krant en de auteur persoonlijk eer mee kon inleggen, en waarbij hij of zij dus met naam vermeld mocht worden. In de loop der jaren werden namen bij steeds meer artikelen vermeld, en effect van de toenemende personalisering in de hele journalistiek. Korte, naamloze nieuwsberichten (geschreven “door een onzer redacteuren”) begonnen na de komst van internet gaandeweg uit de krant te verdwijnen, door de proliferatie van het aantal digitale nieuwsbronnen waar de lezer die gemakkelijk - en vaak gratis - kon betrekken. Kranten wilden zich onderscheiden door meer achtergrond en diepgang te bieden - en bij zulke stukken hoort een auteursnaam.
Verreweg de meeste artikelen in de NRC-kranten, maar bijvoorbeeld ook in de Volkskrant, worden nu ondertekend. NRC maakt daarbij een onderscheid tussen “redacteuren” (met een vast dienstverband) en “medewerkers” (freelance).
De anonieme auteursregel “door een onzer redacteuren” wordt nog wel gebruikt bij korte nieuwsberichten of - zoals het geval was bij het stuk over het gerechtshof en Srebrenica - wanneer verschillende redacteuren elementen hebben aangeleverd voor een artikel en dit door een bureauredacteur vervolgens tot een eenheid is gesmeed. Geen van de betrokkenen kan dan het journalistieke ‘auteursrecht’ claimen. Een alternatief zou overigens zijn, de namen van redacteuren die aan het stuk meewerkten, onder het stuk te vermelden. Heel soms kunnen ook veiligheidsoverwegingen een rol spelen in de beslissing een auteursnaam weg te laten, bijvoorbeeld bij verslaggeving uit risicogebieden.