Groot onderzoek: hersenen bijna alle oud-footballspelers hadden schade

American football

Niet eerder werden de hersenen van zo veel American-footballspelers onderzocht. Het risico van de sport wordt blootgelegd.

Voormalig linebacker van de New England Patriots, Junior Seau, pleegde in 2012 zelfmoord. Onderzoek wees uit dat hij leed aan hersenziekte CTE. Foto Brian Snyder/Reuters

Terwijl de teams in de NFL, de Amerikaanse profcompetitie van het American football, zich relatief zorgeloos voorbereiden op een nieuw seizoen, is er de duidelijkste indicatie tot nu toe van de hersenschade die de sport kan aanrichten. Liefst 87 procent van de hersenen van in totaal 202 overleden spelers die beschikbaar waren gesteld aan Boston University vertoonden tekenen van chronische traumatische encefalopathie (CTE). Die hersenziekte wordt al jaren in verband gebracht met de hoeveelheid klappen die het hoofd van een speler in een sport als het American football te verduren krijgt in zijn carrière. CTE veroorzaakt onder meer geheugenverlies, depressie en dementie.

Er waren hersenen bij van 111 oud-NFL-spelers, en op één na vertoonden ze sporen van CTE. De overige hersenen waren van spelers op college- en highschoolniveau en semi-profs of profs uit de Canadian Football League. Hoe langer de spelers actief waren, hoe groter de schade. Nooit eerder werden zo veel hersenen onderzocht.

Er zitten wel haken en ogen aan het onderzoek. Zo zijn alle onderzochte breinen gedoneerd door familieleden van de overleden spelers naar aanleiding van symptomen die overeenkomsten toonden met die waarmee CTE geassocieerd wordt. „Mensen doneren de hersenen van hun geliefden niet als ze zich niet zorgen maakten over hen”, zei de onderzoekster, neuropatholoog Ann McKee, dinsdag tegen radiozender NPR. Er zijn volgens haar bovendien geen conclusies te trekken over de sport als geheel en waarom het al dan niet zoveel voorkomt.

Pijnlijk dossier

Het onderzoek is hoe dan ook een nieuw hoofdstuk in een pijnlijk dossier waar de NFL, de bond van de populairste sport in de VS, al jaren geen grip op krijgt. Na een slepend proces schikte de NFL vorig jaar voor in totaal 1 miljard dollar (855 miljoen euro) met duizenden oud-spelers, die de bond ervan beschuldigden al decennia op de hoogte te zijn geweest van de risico’s. In hetzelfde jaar gaf de NFL voor het eerst een verband tussen de sport en hersenschade toe.

De bond heeft de afgelopen jaren geïnvesteerd in onderzoek naar CTE en veiligheidsmaatregelen genomen om het risico op hersenschade te verminderen, onder meer via een hersenschuddingprotocol bij wedstrijden. De maatregelen lijken vooralsnog weinig effect te hebben. Het aantal hersenschuddingen nam vorig seizoen af 275 naar 244, maar dat is nog steeds ruim hoger dan de 206 en 229 gevallen in 2014 en 2013.

De NFL noemt het nieuwe onderzoek „belangrijk”, maar spreekt ook van „veel onbeantwoorde vragen”. De bond zegt verder onderzoek naar hersenschade en maatregelen om het te voorkomen te blijven steunen.