Cultuur

Interview

Merlin Daleman

Camping Fort Oranje gaat dicht - en dus stromen ‘buitenlanders’ toe

Sinds bekend werd dat de verloederde Brabantse camping – toevluchtsoord voor verliezers, gespuis en rustzoekers – moet sluiten, zijn honderden mensen juist naar Fort Oranje gekomen. Ze hopen op hulp van de autoriteiten.

De zon schijnt fel en Gerry van der Tuin zit op het terras van haar stacaravan. „Ik wil hier nooit meer weg”, zegt ze. Zes jaar geleden belandde ze „na een relatiebreuk” en op advies van gemeentelijke instanties op Fort Oranje in het Noord-Brabantse Zundert. Ze woont samen met haar 19-jarige zoon en twee katten. Tegenover haar is ruim een jaar geleden haar oudste, 26-jarige zoon komen wonen. „Die woonde op een klein kamertje en was zwaar depressief. Hier is hij helemaal opgeknapt.”

Ze heeft niks te klagen. „Er zijn op de camping slechte gedeelten. Dat is in een woonwijk niet anders. Daar heb je ook wel ergens een hennepkwekerij. In mijn straatje voel ik me veiliger dan in de stad. Ik durf hier ’s nachts wel in m’n eentje te lopen. Als mij in de stad iets zou overkomen, schuift iemand hooguit de gordijnen een stukje open en als je geluk hebt, belt iemand dan 112. Hier staan er gelijk tien man om me te beschermen, dat weet ik zeker.”

Merlin Daleman

Ruim negenhonderd bewoners telt Fort Oranje, de veelbesproken camping in Rijsbergen, vlakbij Breda maar vallend onder de gemeente Zundert. Dat zijn er ruim driehonderd méér dan begin juni. Toen kondigden de burgemeesters Leni Poppe van Zundert en burgemeester Paul Depla van Breda aan dat ze de camping gingen sluiten. Wegens een „mensonterende situatie” op een terrein dat zich heeft ontwikkeld tot een soort „criminele woonwijk”, aldus burgemeester Poppe. Verantwoordelijk voor de deplorabele toestand werd de eigenaar gehouden, de voormalige ‘krottenkoning’ van Rotterdam, Cees Engel. Die zou de camping hebben laten verslonzen. Die zou iedereen maar hebben toegelaten.

Over Engel zijn de meningen op de camping verdeeld. De een vindt dat hij te veel geld vroeg van arme sloebers voor uitgewoonde caravans; de ander vindt het te prijzen dat hij mensen opnam die nergens anders meer terecht konden. Wel zijn vele bewoners ervan overtuigd dat zonder een documentaire van televisiezender SBS6 de camping nog open zou zijn geweest. Woedend zijn vele bewoners over die documentaire. „De televisie zou de bewoners in het zonnetje zetten. Maar ze hebben alleen de ergste gevallen gefilmd”, zegt Gerry van der Tuin. Een ander: „Mijn buurman maakte er een zootje van. Maar bij mij zijn ze nooit komen filmen.” Weer een ander: „Door mee te werken aan die documentaire heeft Engel z’n eigen doodvonnis getekend.”

Mijn buurman maakte er een zootje van. Maar bij mij zijn ze nooit komen filmen

Oost-Europeanen

Na de overname van het beheer door de gemeente Zundert zouden de autoriteiten de bewoners herhuisvesten en hulp bieden voor hun veelal uitzichtloze financiële, fysieke en psychische situatie. Die aankondiging heeft een aanzuigende werking gehad op met name arbeidsmigranten uit Oost-Europa, vertelt Louise Schneider, woordvoerder van de gemeente Zundert. „Het gaat vooral om mensen die hebben gehoord dat de gemeente het beheer van de camping heeft overgenomen, en hopen dat wij ook hen gaat helpen. Het zijn veelal seizoensarbeiders, en ook om mensen die u en ik liever niet ’s nachts zouden tegenkomen. Ook overdag niet, trouwens.”

Deze familie uit Roemenië is nu bijna drie maanden in Nederland en heeft werk gevonden. Daarvoor zaten ze negen jaar in Napoli, Italië.Merlin Daleman

Het was de bedoeling dat er vanaf deze zomer geen nieuwe bewoners meer bij zouden komen. Politie, beveiligers en gemeentelijke handhavers controleren de ingang en alle bezoekers én vaste bewoners hebben een pasje gekregen. Louise Schneider: „Maar het terrein is 24 hectare groot. Overal staan hekken. Die hebben gaten. En als wij die gaten hebben gerepareerd, dan is er een half uur later weer ergens anders een gat in het hek geknipt.” Vorige week hebben ze allemaal een brief gekregen. Daarin staat dat seizoensarbeiders half september moeten zijn vertrokken.

Merlin Daleman

Dat geldt ook voor de recreanten, mensen die er soms wel een half jaar verblijven. Helaas kunnen deze recreanten, die veelal een eigen caravan hebben, niet gemakkelijk op andere campings terecht. Woordvoerder Schneider: „Het imago van Fort Oranje is zo slecht, dat andere campings deze mensen niet willen hebben.”

Irritaties

De seizoensarbeiders huizen in leegstaande en verwaarloosde stacaravans. De meesten spreken geen Nederlands, een enkeling kent het woord ‘receptie’ en ook de datum waarop ze moeten vertrekken: ‘14 september’. De seizoensarbeiders irriteren de vaste bewoners en de recreanten op Fort Oranje mateloos. „Tegen ons zegt de gemeente dat de recreanten aan het einde van de zomer weg moeten zijn, maar er komen wel nieuwe buitenlanders bij”, zegt een paar uit het nabijgelegen Prinsenbeek. Dat ook de gemeente deze seizoensarbeiders liever kwijt is dan rijk, geloven ze niet echt. „Waarom laten ze dat toe? Ik zeg: haal die rotte appels weg en laat ons lekker zitten.” Zelf hebben ze twee caravans. „Waarde twintigduizend euro. Wie gaat dat straks vergoeden?”

Merlin Daleman

We spreken een groepje dat met blikjes bier in de hand op hun laantje de verwikkelingen bespreekt. „Schandalig”, zegt een man met een pitbull. „Die buitenlanders komen hier zomaar met z’n veertienen in een caravan wonen, en als ze weer vertrekken, nemen ze de koelkast en de geiser mee. Terwijl niemand mij helpt als mijn koelkast kapot is.”

De man maakt zich even later bekend als Martin Huisman, de vader van het meisje van Nulde, dat in 2001 werd vermoord en in stukken werd gesneden, en van wie de romp aanspoelde op het strand bij Nulde. „Mijn dochter is vermoord en wat er sindsdien is gebeurd, is te veel om te vertellen. Ik woon hier sinds mei. Ik had gehoopt rust te vinden. Maar die is hier niet. Ik krijg steeds maar hulpverleners over de vloer die vragen hoe het met me gaat en wat ze voor me kunnen doen. Daarna hoor ik bijna nooit meer iets. Ja, pas geleden vroeg een maatschappelijk werker of een huisje in het centrum van Den Haag niks voor mij zou zijn. Terwijl ik haar vier keer heb verteld dat ik rustig buiten de grote stad wil wonen!” Hij vindt troost bij zijn hond. „Dat is mijn therapiehond. Als ik opgefokt ben, voelt hij dat en begint met me te spelen. Zo word ik weer rustig.”

Merlin Daleman

Rotzooi

Een tanige man zet een blikje bier tegen z’n mond en begint te klagen over de aanpak van de autoriteiten. „Hier is mijn pasje”, smaalt hij. „Zo’n pasje krijg je in de gevangenis ook.” Tot zeven geleden haalde hij als vrijwilliger het vuilnis op de camping op, maar nu mag hij niets meer doen. „Daarom is het hier nu zo’n rotzooi. Die buitenlanders zijn te lui om hun rotzooi naar de container te brengen.” Prostitutie is hier zeker geweest. „Die hoertjes worden opgepakt, maar wat denk je? Na twee dagen zitten ze hier gewoon.” Fort Oranje is sinds de overname door de gemeente een „concentratiekamp zonder gaskamers” geworden, zegt iemand. Een vrouw verheft haar stem en roept: „In de gevangenis hebben ze het beter dan wij hier!” Haar man: „Kent u Alcatraz?” Tja. „Dit is erger!” Een ander wandelt naar zijn stacaravan, met een hekje met een bord ‘verboden toegang’, een terras en twintig vogels in een volière. „Moet ik hier weg? Dat gaat ‘m niet worden. Er gaan erge dingen gebeuren als ik hier ooit weg moet.”

Die hoertjes worden opgepakt, maar wat denk je? Na twee dagen zitten ze hier gewoon

De autoriteiten hebben de afgelopen weken vijftig verwaarloosde en onbewoonbaar verklaarde stacaravans verwijderd. Er zullen er nog eens honderdvijftig volgen.

De gemeente Zundert is begonnen met het weghalen van lege caravans.Merlin Daleman

Wat er met de vaste bewoners gebeurt, is nog niet duidelijk. De gemeente gaat er nog steeds vanuit dat de camping over een jaar zal zijn gesloten. Maar wat er met de eigendommen zal gebeuren? En met de grond die velen huren van de weggestuurde eigenaar, de voormalige ‘krottenkoning’ van Rotterdam Cees Engel? Wordt hij uitgekocht? Worden de vaste bewoners schadeloos gesteld? „Dat weten we nog niet”, zegt de woordvoerder van Zundert. En dus blijven de vaste bewoners zitten, in de hoop dat ze uiteindelijk niet hoeven te vertrekken. En stil kunnen genieten van de rust.

Merlin Daleman

„Ik hoop dat ze dit niet van me afpakken”, zegt een zeventiger. Uit angst voor criminele campinggasten wil hij zijn naam niet noemen. De voormalige scheepskok woont aan de rand van de camping, aan een rustig laantje, in een rijk geornamenteerde woning. „Ik heb hier alles wat ik wil. Rust. Natuur. Als er niets op de televisie is, ga ik op de bank zitten, sluit mijn ogen en bedenk op welke mooie plaatsen in de wereld ik ben geweest.” Hij glimlacht, verzaligd.