Ajax móét nu eigenlijk even helemaal niets

Champions League

Niemand zal het Ajax kwalijk nemen als het na het drama rond speler Abdelhak Nouri niet optimaal presteert tegen OGC Nice. Maar op een gegeven moment zal de ploeg dat wél weer moeten.

Spelers voorafgaand aan het oefenduel met Olympique Lyon. Foto Koen van Weel/ANP

Soms, heel even, is het alsof het niet gebeurd is. Neem de reacties op het nieuws uit De Telegraaf dat Mitchell Dijks, vorig seizoen bankzitter en verhuurd aan Norwich City, de ‘nieuwe’ linksback is bij Ajax. Daar vindt men wat van op Twitter. Het zijn tekenen van normaliteit, want zo gaat het elk seizoen: klagen over het transferbeleid en de zorgen over de smalle selectie.

Maar de tragedie rond Abdelhak Nouri, een voetballeven verwoest na een hartstilstand in een oefenwedstrijd in Oostenrijk eerder deze maand, is nooit lang uit de gedachten. „Als je druk bent met de wedstrijd, met ticketverkoop, met wat je ook doet, dan kun je je ervan afsluiten”, zegt Ajax-woordvoerder Miel Brinkhuis. „Maar kom je op de Toekomst, onder de spelers, is het onontkoombaar.”

Goed nieuws is er niet meer geweest sinds die donderdag 13 juli, toen ernstige en blijvende hersenschade werd geconstateerd bij het 20-jarige toptalent. Het zijn de intrieste omstandigheden waarin Ajax aan het seizoen begint. Nouri, vorige week weer het rugnummer 34 toegekend door Ajax, is er niet bij. Hij ligt in het AMC in Amsterdam. Hij wordt verzorgd, ligt niet langer op de intensive care maar de perspectieven blijven gitzwart.

Lees ook over het spel van Nouri: ‘Appie’ speelde met de bal aan een touwtje.

‘Appie is er nog’

Aanvoerder Joël Veltman zei onlangs: „Mensen condoleren me, terwijl Appie er nog is.” Het is voetbal in vreugdeloze tijden, maar Ajax moet door. Woensdagavond is de eerste wedstrijd - de eerste officiële wedstrijd althans - sinds het drama. Aan de Côte d’Azur, met de heenwedstrijd in de voorronde van de Champions League tegen Olympique Nice in het Allianz Riviera stadion, moet de eerste stap naar de groepsfase gezet worden. Maar eigenlijk moet Ajax even helemaal niets.

Ja, vroeger of later moet de bal weer centraal staan. Foeke Booy was trainer van FC Utrecht toen de club getroffen werd door het overlijden van David di Tommaso eind 2005. Van de eerste wedstrijd na de dood van de Franse verdediger stond „staat me weinig bij”, zegt Booy desgevraagd. „Daar moet je gewoon doorheen.” De 2-0 nederlaag tegen FC Groningen, twaalf dagen nadat ‘Dito’ aan een hartstilstand was gestorven, had weinig met voetbal van doen. „Niemand werd boos als iemand een fout maakte. Iedereen accepteerde het”, zei speler Sander Keller in de docu David di Tommaso, voor altijd nummer 4. „Eigenlijk wist je niet wat je aan het doen was.”

Vanaf wanneer mag je elkaar weer corrigeren, mag je weer prestaties eisen? „Van relativeren van wat je aan het doen bent terug naar pieken als topsporter is heel lastig”, zegt Booy. „Voor een trainer ook. Je kan niet anders dan vertrouwen op je intuïtie en empathisch vermogen, maar je kan het niet te lang laten lopen. Hoe moeilijk ook. Het moet weer natuurlijk worden om elkaar scherp te houden.”

In zijn column in Voetbal International afgelopen week schrijft Arnold Bruggink over de nasleep van de zelfmoord van de Duitse keeper Robert Enke. Dat was in het najaar van 2009, bij Hannover 96. Bruggink volgde hem op als aanvoerder, maar droeg de band klein. „Elke tegenstander vond het erg en vond ons zielig. Vervolgens gingen we voetballen en was het tik, tak, boem, 3-0 verloren. Er ontstonden ook irritaties. Er kwamen nieuwe spelers binnen, ging er weer één nietsvermoedend op de plek van Robert zitten. Elke dag werd je ermee geconfronteerd.”

Bloemen en berichten voor Abdelhak Nouri bij het AMC in Amsterdam. Foto Tobias Schwarz/ AFP,

Verwerking

Als de ploeg van debuterend hoofdcoach Marcel Keizer er niets van bakt tegen Nice zal niemand de messen slijpen. Na de oefenwedstrijden tegen Genk en PAOK vorig weekend zei Keizer dat elke speler zelf de afweging moet maken of hij klaar is om een prestatie te leveren. „Als je het binnen een dag verwerkt, betekent dat niet dat je niet van Appie houdt.”

Trainingen zijn gewoon doorgegaan, net als vier van de vijf geplande oefenwedstrijden. Spelers die hun verhaal kwijt wilden, zegt Brinkhuis, kunnen bij de staf terecht, maar ook bij een psycholoog of net bij wie ze zich prettig voelen. Brinkhuis: „Met name jonge jongens die alleen thuiszitten moeten wel iemand hebben om tegen te praten.”

Bij Hannover werden tien duels op rij niet gewonnen na het drama. Zo kon het niet langer. De trainer werd ontslagen, de plaats van Enke werd weer ingenomen in de kleedkamer. De club moest verder. Bruggink in zijn column: „Zelf ging ik de aanvoerdersband groot dragen en draaide het daarmee voor mezelf om: ik was trots dat ik Robert mocht opvolgen.”

Een ploeg moet rond wedstrijden het verdriet verbannen, zegt Booy. „Dat is wat anders dan het vergeten. Het besef komt vroeger of later dat je geen grip of invloed hebt op wat er gebeurd is of nog staat te gebeuren. Maar er moet altijd ruimte om de wedstrijden heen blijven om te praten. Niet dat je zegt: nu begint het voetbal en is dat boek gesloten.”

Bij FC Utrecht spraken de spelers na de nederlaag tegen FC Groningen af: dit kan zo niet. „We moeten de rug rechten, voor David”, aldus Keller in de documentaire. Daarna bleef de ploeg zeven wedstrijden op rij ongeslagen. „Spelers kropen dichter naar elkaar”, zegt Booy nu. „We waren heel hecht. Je helpt de familie het meest door als elftal je ware aard te tonen.”