Opinie

Bescherm de gewonde renner tegen zichzelf

Na een valpartij fietsen renners het liefst door, ook gewond. Onafhankelijke artsen moeten dan kunnen ingrijpen, betogen Jos Benders en Eric van Breda.

Marcel Kittel tijdens de zeventiende etappe van de Tour de France. Foto: AFP PHOTO / Jeff Pachoud

Wie beslist of een renner in een wielerkoers nog fit genoeg is om door te rijden na een val? In ieder geval niet de ronde-arts!

Anders namelijk dan bij het boksen kan de ronde-arts niet de handdoek werpen en daarmee de sporter uit de wedstrijd halen. Het leidt tot ongenoeglijke situaties: neem de Ier Daniel Martin in deze Tour. Valt keihard op zijn hoofd, met een massieve beschadiging van zijn helm als stille getuige. Of Toms Skujiņš die zwalkend over het wegdek zijn fiets zoekt en bijna wordt overreden door het peloton. Toms stapt dronken op en slingert verder. Wie herinnert zich niet Laurens ten Dam die met een bebloed gezicht in wat zijn Tour had moeten worden met een groot verband om zijn hoofd verder reed. Het zou medisch verdedigbaar zijn hem en al die andere genoemden uit de koers te halen. Nu nog is dat simpelweg niet mogelijk.

De val van Toms Skujiņš

Hoe anders is de zorgverlening in het boksen. Zelfs bij voetbal tekent zich een kentering af: meerdere richtlijnen wijzen op het gevaar van ‘koppen’. Hersenen verdragen geen micro-traumata is de zuivere redenatie.

Rondom de gevallen wielrenner in een koers hebben meerdere partijen allemaal een mening: de renner zelf zal vooral door willen gaan, verder zijn er de ploegarts in de wagen van de equipe en de ploegleider. Allen met een zakelijk, lees: commercieel belang. Dan is er het organisatorische samenstel van ronde-arts, jurylid, de organisator, de wielerbond. Voor wielrenbond UCI stelde ik de richtlijnen samen waaraan de medische begeleiding dient te voldoen bij grote wielerwedstrijden.

Lees ook de column van Wilfried de Jong over de winst van Dylan Groenewegen in de slotrit van de Tour de France: De sprint der sprints

In het licht van bovenstaande is het zeer aannemelijk te lanceren dat de dokter in de ronde in wezen de enige beslis-power moet hebben, net zoals een ringarts bij het boksen. Denken wij nu maar niet dat hiermee het begin van het probleem is opgelost. Kijk maar: Die dokter moet allereerst ongebonden zijn. Maar in hoeverre is een ronde-arts ongebonden als hij het leuk en mooi vindt als de organisator hem volgend jaar wéér vraagt? De organisator en de ploegleider zijn zeker niet ongebonden, want zij hebben belang bij continuering van de wedstrijd, zeker als het een gevallen renner van naam betreft; de naam en faam van het evenement hangen er sowieso vanaf. En op de achtergrond kijken de sponsors, onopvallend opvallend, toe. In die kringen kan je maar beter niet op zoek gaan naar de ongebondene.

Neutraliteit

Waar het de neutraliteit van de dokter betreft, mag deze niet aan een ploeg verbonden zijn en zich niet bezig houden met dopingcontroles. Ongebonden en autonoom dienen dus de sleutelwoorden te zijn. Naast uiteraard deskundigheid.

Als wij nu eens beginnen met het introduceren van de stelling dat elke val op het hoofd, met inbegrip van het gezicht, moet leiden tot wedstrijdstop, en dat in deze de neutrale wedstrijdarts (in ieder geval de meest neutraal denkbare) hierin de beslissing neemt of een niet herroepbaar advies afgeeft aan de jury om de renner uit koers te nemen!? Natuurlijk kan hij een verkeerde inschatting maken, maar hij zal altijd eerst aan de mens-coureur denken. Dit is zijn plicht als arts met een gezworen eed.

Lees ook onze reportage over de slotrit: Als eerste over de mooiste eindstreep ter wereld.

Ziet u met ons het risico voor u? Daniel Martin uit de koers praten, vanwege zijn gebroken helm, dus een zuivere preventieve redenering; vervolgens blijkt dat hij toch nog een aantal dagen in de Tour kan doorfietsen, dus dan toch geen ernstig hoofdletsel zeker? De sociale media slaan op tilt!

In deze volgorde der dingen is relevant dat het omgekeerde fataal, dus levensbedreigend kan zijn: de dokter die beslist dat hij mag doorfietsen en daarna valt de arme renner van zijn fiets. Dit is al gebeurd.

Dan maar het zekere voor het onzekere nemen: wel gestoeld op ervaring, vooral eerlijk. Dan mag het ook bevoogdend zijn. Zelfs inclusief een vergissing, als het maar in dienst van de gezondheid van de renner staat. De stelling is dus: maak van de ronde-arts een ringarts!