Terreurverdachte Laura H. mogelijk naar huis

Aanhanger IS

Het OM stemde donderdag in met een schorsing van de hechtenis van Laura H. Haar raadsman kon „niet meer uitleggen” waarom ze zo lang heeft vastgezeten.

Daar is dan eindelijk het verlossende woord. Laura H. (21) kan haar emoties niet bedwingen. „Ik wil echt mijn best doen”, snikt ze in de microfoon. „Ik zal bewijzen dat ik een goed persoon ben. Ik wil er het beste van maken, voor mijn kinderen, mijn familie en de hele samenleving.”

Bijna een jaar heeft ze vastgezeten op de ‘TA’, de terrorismeafdeling in Vught, het zwaarste gevangenisregime van Nederland. En nu, donderdag, geeft het Openbaar Ministerie gehoor aan haar verzoek: wat het OM betreft mag ze naar huis. Met een enkelband, en onder strenge voorwaarden, maar: naar huis.

„Het is wat het OM betreft tijd om de balans op te maken”, zegt officier Hofstee. „De weegschaal valt in het voordeel van verdachte uit.”

Op 12 juni 2016 dook de Nederlandse Laura H. plotseling op in Iraaks Koerdistan, samen met haar twee kleine kinderen. Ze was gevlucht, zei ze, uit het door Islamitische Staat uitgeroepen kalifaat, waarnaar ze een jaar eerder met haar man Ibrahim was afgereisd. Bij aankomst op Schiphol werd ze meteen gearresteerd op verdenking van terrorisme. En niet alleen dat, het OM zei vast te houden aan het „zwartste scenario” dat Laura door IS was teruggestuurd met een opdracht, mogelijk om hier een aanslag te plegen.

Daar lijkt geen sprake van. Na een jaar onderzoek zegt het OM vandaag geen aanwijzingen voor zo’n scenario te hebben gevonden. Ook haar spectaculaire vluchtverhaal lijkt te kloppen. Laura verklaarde in een vuurgevecht aan de grens van het kalifaat aan de dood te zijn ontsnapt, haar man Ibrahim gewond achterlatend. De pershmerga, Koerdische strijdkrachten, vuurden mortieren af om haar te helpen ontkomen. Die lezing is inmiddels bevestigd door de Koerdische generaal Bahram Arif Yassin, die onlangs tevens door de politie is gehoord en afgelopen donderdag zijn verhaal deed in NRC.

In afzondering

De opluchting is hoorbaar in Laura’s stem – ze is bij deze openbare zittingen aan het zicht van pers en publiek onttrokken door een container. Drie keer eerder werd een verzoek om schorsing van haar gevangenisstraf afgewezen, omdat het OM vraagtekens stelde bij haar verklaring.

Volgens haar advocaat, Michiel Pestman, heeft Laura ernstig te lijden onder het strenge regime van de Penitentiaire Inrichting Vught. Ze brengt een groot deel van haar tijd in afzondering door, weg van de mannelijke gevangenen. „Ze heeft een jaar geleden letterlijk en figuurlijk haar hoofddoek afgeworpen”, zegt hij, „en nu zit ze 21 uur per dag achter slot en grendel.”

Ook met haar kleine kinderen gaat het volgens Pestman niet goed, nu ze hun moeder slechts één keer per week kunnen zien. „Ze heeft geen spijt van haar vlucht, maar feit is dat ze van de regen in Mosul in de drup van de TA terechtgekomen is.”

Als enige getuige vandaag wordt een psychiater van het Pieter Baan Centrum (PBC) opgeroepen. Zij bracht 20 uur door met Laura H. De terrorismeverdachte zou „naïef” zijn en „loopt achter in haar ontwikkeling”. Een stoornis is niet geconstateerd. Volgens de psychiater is Laura getraumatiseerd en in detentie niet goed te behandelen. Het advies van het PBC luidt om haar onder het jeugdrecht te berechten.

Of dat gebeurt, zal moeten blijken in het najaar, als de inhoudelijke behandeling van het proces tegen Laura H. begint.

Ze liet haar man gewond achter

Het ‘aanslagscenario’ mag dan van de baan zijn, vraagtekens zijn er nog genoeg. Niet de minste: wat is er gebeurd met Ibrahim I., haar echtgenoot en de vader van haar jongste kind? Laura liet hem bij de ontsnapping gewond achter. De Koerdische generaal zegt daarover: „Hij lag er die avond nog. De volgende dag was hij verdwenen.”

In mei werd Ibrahim mogelijk door familie herkend op een Facebook-video van in Irak gevangengenomen IS-strijders. Maar of dat echt de 28-jarige Ibrahim betreft, sterk vermagerd en met een woeste baard? Nederland heeft dat tot op heden niet kunnen bevestigen. Zijn zussen twijfelen.

„Er is een rechtshulpverzoek aan Bagdad uitgegaan”, zegt de officier. Het OM zou Ibrahim I. graag als getuige oproepen in Laura’s proces, als hij inderdaad wordt opgespoord. „Of daarop wordt ingegaan, staat niet in de weg dat inhoudelijke behandeling op korte termijn moet plaatsvinden.” Of Laura H. dat moment inderdaad in vrijheid kan afwachten, zoals mag van het OM, wordt woensdag door de rechtbank besloten.

Volgens advocaat Pestman is het daar de hoogste tijd voor. Andere terugkeerders komen volgens hem aanzienlijk sneller vrij. Hij noemt het voorbeeld van de Maastrichtse ‘Aicha’, net als H. een Nederlandse bekeerlinge, die in 2014 terugkwam uit het kalifaat. Zij werd destijds door haar moeder opgehaald bij de Turkse grens. Ook Aicha werd bij thuiskomst gearresteerd, „maar daar houden de oveenkomsten op”, zegt Pestman: haar detentie werd al na een week door de rechter-commissaris geschorst. „Ik kan Laura niet meer uitleggen waarom ze nog steeds vastzit.”