Museum vol met kunst die de spanningen even doet vergeten

Streetart

Art is Comic is de titel van de nieuwe expositie in het museum voor streetart MIMA in Brussel. „Van humor blijf je mentaal gezond.”

Que sera sera Brecht Vandenbroucke

„De aanslagen zijn in deze expositie aanwezig door hun afwezigheid”, zegt MIMA-oprichter Raphaël Cruyt. De opening van het museum in de Brusselse wijk Molenbeek voor streetart en hedendaagse kunst stond vorig jaar gepland in de week dat Brussel werd opgeschrikt door terroristische aanslagen. Cruyt en zijn partner Alice van den Abeele besloten de feestelijkheden uit te stellen, het museum was al wel gewoon open. In de verwarrende dagen na 22 maart 2016 ontstond het plan om in een volgende expositie iets te doen met kunst die zichzelf niet te serieus neemt, vertelt Cruyt. „Terwijl we door de lege zalen van de eerste expositie wandelden, dachten we na over welke betekenis we hadden als museum.”

Jean Jullien

Het resultaat een jaar later is de oppeppende – en misschien wat escapistische – expositie Art is Comic die eind juni opende. „Humor is nodig om mentaal gezond te blijven, het zijn niet de vrolijkste tijden”, zegt mede-curator Brecht Vandenbroucke. De titel hun expositie had Cruyt al bedacht voordat ze kunstenaars hadden geselecteerd. De reden zien bezoekers bij binnenkomst: voor de titel is een ‘F’ toegevoegd; (F)Art is comic. De vaste collectie van het MIMA (Millennium Iconoclast Museum of Art), gevestigd in een voormalige brouwerij, is tijdelijk niet te zien.

Meer volgers dan Pompidou

In de eerste ruimte hangen ingekaderde led-schermen waarop het werk van de zes deelnemende kunstenaars te zien is. De curatoren selecteerden werk op het snijvlak tussen cartoon, design en kunst en dat veel gedeeld wordt op sociale media zoals Instagram en Facebook. „Jean Jullien heeft op Instagram twee keer zoveel volgers als het Centre Pompidou”, vertelt Cruyt.

Tour de france time!🏆

Een bericht gedeeld door Jean Jullien (@jean_jullien) op

Via de led-schermen zie je hoe de online liefhebbers deze werken meestal bekijken: digitaal & tweedimensionaal. Cruyt: „Vaak vergeten online-fans dat wat ze zien op hun telefoon, ver af kan staan van de realiteit.”

Zo lijkt het werk van het Luikse kunstenaarsduo Mon Colonel (Eric Bassleer 1974) & Spit (Thomas Stiernon, 1977) op een schermpje erg op dat van graphic novelist Brecht Evens. Maar in drie dimensies verschillen de aquareltekeningen op keramiek vol geestige popreferenties van Mon Colonel & Spit enorm van de wat duistere aquarellen op papier die Evens (1986) maakte voor zijn nieuwe stripboek.

In een andere zaal hangt werk van curator Vandenbroucke (1986) zelf. Hij maakt illustraties voor onder meer The New York Times. Hij geeft in tekeningen en via een reusachtige sculptuur vrolijke kritiek op multinationals als Apple en sociale-mediaconsumptie. Op een daarvan heeft hij een kerkhof getekend waar de namen op zerken zijn vervangen door likes en online vrienden.

Mon Colonel & Spit

‘Peace for Paris’

Het nieuws lijkt nogal afwezig in de grappen. „Deze expositie wil niet voor meer polarisatie zorgen”, legt Vandenbroucke uit. „In de media zie je vooral extremen. Gewone mensen die hun leven leiden komen niet aan het woord, terwijl dat net de verhalen zijn die verteld moeten worden.”

De bewuste keuze om het niet te hebben over de spanningen en aanslagen in Europa is duidelijk in de zaal met werk van Jean Jullien (1983). Deze Franse ontwerper maakte na de aanslagen in Parijs in november 2015 het ‘Peace for Paris’-symbool; het met ruwe penseelstreken geschilderde Peace-teken dat vertakt in een Eiffeltoren en dat werd gebruikt om steun te betuigen aan de getroffen stad. Jullien wilde niet dat dat symbool vermeld werd in de zaaltekst bij zijn werk voor MIMA. Hij creëerde levensgrote figuren die verschillende emoties uitdrukken, toeschouwers kunnen met hen poseren, een selfie maken en deze vervolgens delen.

De expositie sluit af met het werk van Spanjaard Joan Cornellà (1981); zijn breed grijnzende stripfiguren halen de ene na de andere gruwelijkheid uit; omaatjes worden verminkt, baby’tjes mishandeld. Dat alles om te spotten met sociale regeltjes; we zien een hipster enthousiast een blikje diarree drinken alleen omdat er ‘bio’ op staat. Zwarte humor doet het goed online, Cornellà blijkt de absolute social mediaster onder de getoonde kunstenaars; 4,5 miljoen volgers op Facebook.