‘Ik begon op reis stemmen te horen’

Guiselaine Capella (39) reisde in 2010 met de Trans Siberië Express richting Beijing. Ze kreeg een psychose en werd in Mongolië opgenomen.

Foto iStock

Kaart Wikipedia

‘Ik reis heel graag en de Trans Siberië Express stond hoog op mijn verlanglijstje. Wat mij aantrok, waren de onbekende landschappen waar ik dan doorheen zou reizen. Vooral Mongolië en de gebieden in Siberië die altijd bevroren blijven, leken mij bijzonder.

„Ik wilde die reis niet in mijn eentje maken omdat ik dacht dat de taalbarrière problemen zou opleveren, dus reisde ik met een groep. Dat was geen succes. Ik kon geen aansluiting vinden: die mensen waren vooral gericht op elkaar, de reis was voor hen meer een gezelligheidsuitje. Maar ik ben een ervaren reiziger en ik had vooral belangstelling voor de lokale bevolking en de natuur. Ik gaf er de voorkeur aan om uit het raam te kijken in plaats van te kletsen en dat vonden ze maar raar.

„Ik sliep slecht omdat de trein ’s nachts voortdurend op kleine stations stopte. Op een gegeven moment werd het heel heet en sliep ik helemaal niet meer. Ik kreeg bovendien ruzie met de reisleider omdat de lokale gids niet, zoals was beloofd, Engelstalig maar Duitstalig was. Ik kon er geen woord van verstaan, want ik kom uit Curaçao en daar krijg je geen Duits op school. Ik was heel boos en als ik boos ben, implodeer ik en blijf ik met die woede zitten.

„Ergens tussen Irkoetsk en Mongolië ging het mis. Ik denk dat het kwam door een combinatie van al die factoren. Ik begon stemmen te horen en kreeg bizarre dromen waarin iedereen die ik kende, dood was. In Mongolië stapten we uit de trein om een tocht te maken. Toen die tocht langs een kerkhof voerde, dacht ik dat mijn vrienden daar begraven lagen en begon ik te huilen. Dat moet voor mijn medereizigers heel raar zijn geweest.

Communicatieblad’ dat Capella tekende om te kunnen communiceren.

„We logeerden in een Mongoolse yurt, maar ik stond de hele nacht op wacht naast die yurt omdat er allemaal complottheorieën door mijn hoofd speelden. Ik dacht dat de CIA me nodig had. Uiteindelijk brachten ze me naar een psychiatrisch ziekenhuis in Ulaanbaatar, de hoofdstad van Mongolië.

De intake daar was een vreemde bedoening omdat ze alleen Russisch en Mongools spraken. Maar op de een of andere manier begrepen ze toch wat er loos was, want ze gaven me een spuitje waarna het iets beter ging. De zusters waren aardig, maar verder was de behandeling erg primitief. Ik kreeg gedurende de tijd dat ik daar was nog twee injecties, verder werden mijn spullen me afgenomen en zat ik daar opgesloten.

„Ik had het geluk dat ik was opgenomen in het eerste klas-gedeelte van die inrichting. De rest van het ziekenhuis was erg armoedig: ik zag zelfs mensen die aan een ketting zaten. Dat greep me wel aan.

„Het was de bedoeling dat je familie je elke dag eten bracht, maar ja, ik had daar geen familie. Gelukkig was de Amerikaans/Mongoolse vrouw bij wie ik op de kamer werd geplaatst zo lief om haar eten met mij te delen. Zij vertaalde ook voor mij. Ze vertelde me dat ze last van depressies had en dat ze elk jaar naar dat ziekenhuis ging om tot rust te komen.

„Na een week was mijn terugkeer geregeld en kon ik naar huis. In Nederland kwam ik erachter dat wat ik had een psychose was – ik had daar nog nooit van gehoord. Ik herstelde, maar was wel geschrokken. Een tijdlang vond ik het moeilijk mezelf te vertrouwen: hoe hadden mijn hersenen mij zo voor de gek kunnen houden? Pas na anderhalf jaar durfde ik weer een reis aan: naar Praag met vrienden. Inmiddels heb ik alweer vijf maanden door Australië en Nieuw-Zeeland gereisd.

„Ondanks alles vond ik die reis met de Trans Siberië Express toch mooi. Als je in een psychose zit, voel je dingen intenser. Ik vond het echt prachtig om door Siberië te rijden en te zien hoe de mensen daar in houten huizen woonden. En het is ongelofelijk hoe leeg het landschap van Mongolië is. Je komt een herder tegen met een paar yaks en dat is het dan.”

In deze zomerserie vertellen mensen over een bijzondere reis.