Commentaar

Substantieel vaderschapsverlof is een must

Per 1 januari 2018 geeft ING elke vader bij de geboorte van een kind een maand betaald vaderschapsverlof. Het verlof is sekseneutraal, dus ook op te nemen door de tweede ouder van een homoseksueel ouderpaar. Met deze maatregel in zijn cao onderscheidt ING zich als een modern bedrijf, in een realiteit waar een groeiende groep vrouwen niet alleen moeder is maar ook werknemer, wat als complement heeft dat mannen naast werknemer ook meer vader zijn. ING beseft dat het op een slinkende arbeidsmarkt moet concurreren, en dat er wat dat betreft kansen liggen bij de hedendaagse vader. Voor de jongere generatie vaders spreekt het meer en meer vanzelf dat een pasgeborene zich niet alleen aan de moeder moet kunnen hechten maar ook aan hem.

Substantieel vaderschapsverlof is, dankzij ING, op slag een secundaire arbeidsvoorwaarde die een must wordt. Veel jonge vaders beseffen hoe belangrijk vader-zijn in hun leven is en het vaderschapsverlof drukt de vaders die dat niet doorhebben met hun neus op de feiten. Vaderschap begint direct na de geboorte. Niet alleen om de moeder te ontlasten maar omdat het verzorgen van een baby een zoete plicht is. Nodig voor het smeden van een woordeloze verstandhouding, aanknopingspunt voor een band voor het leven. Daar is tijd voor nodig. Maar anders dan in de meeste Europese landen heeft de vader hier na de geboorte van een kind wettelijk recht op een schamele twee dagen betaald verlof. Dat echoot stokouderwetse ideeën over gezinsuitbreiding: vader is er alleen voor de organisatie. Hij moet de kraamhulp ontvangen (dag 1) en hij moet naar de burgerlijke stand (dag 2) om aangifte te doen. Verder is hij niet meer nodig. Laat hem maar snel aan het werk gaan, in plaats van dat hij zijn werkgever geld kost.

Sinds vier jaar hebben vaders wettelijk recht op drie dagen daarbovenop, maar dan wel onbetaald. Waarmee opnieuw duidelijk is hoe laag de Nederlandse regering het vaderschap waardeert. Maar betaald of onbetaald, ook vijf dagen is een lachertje voor de vader van een nieuwe boreling.

In de coalitieonderhandelingen speelde aanpassing van het vaderschapsverlof even een rol. D66 en CDA wensen forse uitbreiding. De ChristenUnie, voorvechter van het traditionele gezin, wil het beperkt houden. De VVD liet zich er niet over uit. Vervolgens werd het controversieel verklaard en verdween het van de agenda. Waarmee de Nederlandse politiek blijk geeft weinig te weten van de hedendaagse werkelijkheid, waar bijvoorbeeld niemand meer opkijkt van ‘papadagen’ en het steeds gewoner wordt om vergadertijden af te stemmen op de logistiek van het gezinsleven.

De maand vaderschapsverlof van ING oogt revolutionair maar het is een teken des tijds en onvermijdelijk. De krapte op de arbeidsmarkt is een reden maar ook een voorwendsel. Van groter belang is het inzicht dat pasgeboren kinderen baat hebben bij aandacht van hun vader, opdat hun prille band uitgroeit tot meer dan een welgemeende dagelijkse nachtzoen.

Het is bedroevend dat de vakbonden zo achterlopen dat het vaderschapsverlof bij ING op aandringen van het eigen personeel geregeld is. En: dit is een onderwerp dat geen extraatje hoort te zijn in cao’s. Het verdient het zeker gesteld te zijn als een wettelijk recht waarop ieder gezin aanspraak kan maken, ongeacht het beroep of de sekse van de tweede ouder. Het kost de gemeenschap geld, maar het komt ouders en kinderen ten goede – en iedereen begint als kind.