Amsterdam passeert Klijnsma met eigen experiment bijstand

De Amsterdamse gemeenteraad besloot donderdag dat het de lokale bijstandsregels op geen enkele manier strenger wil maken, ook niet op papier. Dat was een eis van staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken).

Staatssecretaris Klijnsma op weg naar de ministerraad, in juni 2017 Foto ANP

De gemeente Amsterdam bereidt een eigen experiment voor met soepelere regels voor mensen in de bijstand. Daarmee passeert de hoofdstad staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken, PvdA) die Amsterdam had uitgenodigd om mee te doen aan haar eigen landelijke bijstandsexperiment.

De Amsterdamse gemeenteraad, die hier donderdag over debatteerde, wil niet meegaan in de eis die Klijnsma stelt voor deelname aan het landelijke experiment. Amsterdam en Utrecht mogen pas meedoen, zei de staatssecretaris vorige week, als zij hun plaatselijke bijstandsregels op papier strenger maken. Zij moeten de tegenprestatie voor bijstandsontvangers verplicht stellen, zoals dat landelijk is vastgelegd in de Participatiewet. In de praktijk hoeven de steden die verplichting niet op te leggen, zei Klijnsma, omdat ze een grote „beleidsvrijheid” hebben.

De Amsterdamse gemeenteraad besloot donderdag dat het de lokale bijstandsregels op geen enkele manier strenger wil maken, ook niet op papier. Een ruime meerderheid van de raad steunde een motie van GroenLinks-fractievoorzitter Rutger Groot Wassink, waarin wethouder Arjan Vliegenthart (Sociale Zaken, SP) wordt opgeroepen om geen verplichte tegenprestatie in de plaatselijke verordening te zetten en om in september een eigen experiment te starten. Alleen de VVD en het CDA stemden tegen.

Vliegenthart zegt dat hij die motie gaat uitvoeren. In september wil hij het plan voor zijn eigen bijstandsexperiment presenteren. Dat zal sterk lijken op het onderzoeksvoorstel dat hij bij Klijnsma had ingeleverd voor het landelijke experiment. Dat was inhoudelijk al goedgekeurd. Amsterdam wil bijstandsontvangers tijdens de proef meer geld laten bijverdienen bovenop hun uitkering.

Volgens Vliegenthart is zo’n eigen experiment juridisch mogelijk: „Ik ga het juridisch zo waterdicht mogelijk maken.”

Eerder deze week riep Klijnsma de Amsterdamse en Utrechtse gemeenteraad nog op om pragmatisch te zijn en de door haar gewenste „technische aanpassing” in de verordening te maken. „Het zou heel verdrietig zijn als de Amsterdamse gemeenteraad zegt: vanwege dit technische punt laten we het experiment aan ons voorbijgaan”, zei de staatssecretaris tegen het vakblad Binnenlands Bestuur. „Als Amsterdam en Utrecht meedoen, is er breed draagvlak en hebben de experimenten meer gewicht.”

Raadslid Groot Wassink noemde de eisen van Klijnsma donderdag „bespottelijk”. Hij zei niet te willen „zwichten” voor de „chantage van een demissionair staatssecretaris”. „Het lijkt erop dat de staatssecretaris een soort strafexpeditie gestart is richting Utrecht en Amsterdam.”

De gemeenteraad van Utrecht debatteert pas begin september, na het zomerreces, over het bijstandsexperiment en de voorwaarden van Klijnsma.