Cultuur

Interview

Interview

Foto Getty

‘Je kunt uitstekend goed én groen beleggen’

Interview Frank Elderson en Claudia Kruse

Miljardeninvesteringen zijn nodig om de klimaatdoelen van Parijs te halen. Experts uit de financiële sector geven Brussel advies.

Nu de financiële crisis zo’n beetje voorbij is, wacht de financiële sector een nieuwe storm. Banken, beleggers en verzekeraars moeten zich voorbereiden op de gevolgen van de energietransitie. Beleggingen in fossiele energie kunnen snel hun waarde verliezen. En financiële instellingen zullen hun bijdrage moeten leveren aan het bereiken van de klimaatdoelen van Parijs uit 2015.

Op verzoek van de Europese Commissie adviseert een brede groep experts dit jaar over een ‘duurzaam financieel stelsel’. Bankiers, investeerders, beurshandelaren én milieu- en andere organisaties zitten erin. Vorige week verscheen hun interim-rapport Financing a sustainable European economy, met een brede oproep om hierop vooral te reageren. Aan het eind van het jaar komt de groep met aanbevelingen aan de Commissie.

Een greep uit de ideeën: op Europees niveau moet beter worden vastgelegd wat duurzame beleggingen precies zijn. Pensioenfondsen moeten meer duidelijkheid geven over het groene en sociale gehalte van hun beleggingen. En EU-toezichthouders moeten beter letten op risico’s door klimaatverandering, bijvoorbeeld voor verzekeraars die moeten betalen voor klimaatschade.

Volgens het rapport is een ‘transformatie’ nodig in de financiële sector. De komende twee decennia zal jaarlijks 180 miljard euro extra aan duurzame investeringen nodig zijn om aan de klimaatdoelen te halen.

Het interim-rapport:

„Het financiële stelsel is een reflectie van de economie”, zegt Frank Elderson, directeur pensioentoezicht van De Nederlandsche Bank (DNB), die als waarnemer bij het overleg zat, in zijn kantoor in Amsterdam. „Als de economie vergroent – en het is cruciaal dat dit gebeurt – zal de financiële sector daarin meegaan.”

„Er is grote vraag naar beleggingen in hernieuwbare energie, ook onder de deelnemers van de fondsen waarvoor wij beleggen”, vult Claudia Kruse aan. Als hoofd duurzaam en verantwoord beleggen bij pensioenbeheerder APG is ze lid van de expertgroep. „De afweging is niet meer: goed beleggen of groen beleggen. Je kunt uitstekend goed én groen beleggen.”

Is dat niet wat volgend? De financiële sector kan toch zelf meer doen?

Elderson: „Er zijn mensen die zeggen dat je de vergroening van de economie kan versnellen door groen vermogen binnen de kapitaalbuffers van banken een lager risicogewicht te geven. Onze positie is heel helder en stellig: pas op, want ook een groen risico is een risico. Als je geld stopt in een windmolenpark hier ver vandaan en dat park gaat failliet, dan ben je het geld wel kwijt. Financiële risico’s moeten zo goed mogelijk worden bepaald en daar is nog veel winst te behalen. Is er voldoende informatie? Moet die gestandaardiseerd worden? Maar als dat risico eenmaal duidelijk is, hoort daar het gewicht bij dat erbij past. De risicoweging is niet anders dan bij investeringen in fossiel.”

Kruse: „Voor ons geldt dat duurzame beleggingen nog steeds aan de gewone risico- en rendementseisen moeten voldoen.”

Maar beleggen in fossiele energie zit diep in de markt ingebakken, terwijl de markt voor duurzame energie nog onzeker lijkt. Hoe kunnen we dan die transitie maken?

Elderson: „Een probleem is dat er allerlei kosten van ‘vuile’ energie nu niet worden meegenomen. Met een goede prijs voor CO2 zouden fossiele projecten vanzelf onrendabel worden en groene projecten rendabel. Het is aan de overheid om zo’n prijs te bepalen, of om gewoon vervuilende activiteiten te verbieden. Een voorbeeld: in Nederland moeten kantoren vanaf 2023 minimaal energielabel C hebben en vanaf 2030 een A-label. Als je wilt voorkomen dat de waarde van je gebouw daalt, moet je dus aan de bak. Dus stellen banken nu eisen aan eigenaren: zorg dat uw kantoor daaraan voldoet, anders moeten we de financiering aanpassen.”

Kruse: „Wij vragen om duidelijke klimaatdoelen, maar we stellen ook onze eigen normen. Voor vastgoed bijvoorbeeld is er de ‘global real estate sustainability benchmark’. We willen dat niet-beursgenoteerde vastgoedbeleggingen voldoen aan duurzaamheidseisen en dat ze behoren bij de beste 25 procent in een sector. Zo wordt het portfolio steeds groener.”

DNB maakt deel uit van de Europese Centrale Bank (ECB), die leningen opkoopt van vervuilende bedrijven. Moet ze daar niet mee stoppen?

Elderson: „Nee. De ECB heeft een duidelijk mandaat: prijsstabiliteit. Het opkoopbeleid van leningen geeft invulling aan dat mandaat. Juist omdat de ECB een onafhankelijke instelling is die op afstand van de politiek is gezet, mag je dat mandaat niet gebruiken om politieke voorkeuren een rol te laten spelen.”

DNB is ook onafhankelijk van de politiek, maar bemoeit zich wel steeds meer met vergroening.

Elderson: „Ja, maar bij de ECB gaat het specifiek over monetair beleid. DNB is ook toezichthouder. Wij moeten erop toezien dat financiële instellingen hun financiële risico’s goed managen. Wij zijn tot de conclusie gekomen dat de energietransitie een van de grootste risico’s is op de middellange termijn voor de Nederlandse en de Europese economie. Een toezichthouder moet nu uitleggen als deze zich níet bezighoudt met duurzaamheid.”

Donald Trump won de verkiezingen onder meer door klimaatbeleid tegenover sociaal beleid te stellen: klimaatbeleid kost banen.

Elderson: „Het rapport zegt dat nieuwe regelgeving niet alleen moet worden getoetst aan klimaatdoelen, maar ook aan de sociale ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties. Als wereldgemeenschap hebben we begrepen dat al die zaken met elkaar samenhangen. Klimaatverandering gaat ook over migratie, over verspreiding van ziektes.”

Kruse: „Klimaat is nu de grootste uitdaging. Veel van die andere doelen zullen nooit gehaald worden als we klimaatverandering niet aanpakken.”