Column

Zo geef je jezelf een loonsverhoging. Per direct

Deze zomer bespreekt NRC-redacteur methodes om beter te werken. Vandaag: uren tellen.

Illustratie studio NRC

Ik ben de dochter van een workaholic. Eén keer ging mijn vader mee op onze jaarlijkse kampeervakantie – ongetwijfeld na een lange lobby van mijn moeder. Toen ik de eerste ochtend met mijn broer en zus uit de kindertent kroop, bleek hij verdwenen. Midden in de nacht 250 kilometer terug naar huis gereden.

Nog altijd voel ik me een luiaard als ik mijn vader vertel dat ik ziek ben en ook daadwerkelijk vrij heb genomen. Of dat ik mijn vaste mamadag heb en met mijn kinderen naar Artis ga – al weet ik dat hij het me gunt. Werken, vindt hij, doe je zeven dagen per week. Zes op z’n minst.

Van mijn volgende gewoonte zal hij dus ook niks snappen: ik tel tegenwoordig hoeveel uren ik werk. Als ik over mijn contracttijd ga, probeer ik dat de volgende week te compenseren. En andersom. Zodat de balans ongeveer op nul blijft.

Ik ben daar vrij uniek in, blijkt. Want gemiddeld werken Nederlanders drie uur per week meer dan waarvoor ze betaald krijgen. Dat meldde vakbond FNV dinsdag. Wij (sorry: júllie) doen jaarlijks voor ruim 20 miljard euro aan onbetaald overwerk.

Per persoon gaat het om gemiddeld 3.200 euro. Kun je leuke dingen van doen. Het FNV moedigt mensen daarom aan met hun baas te praten om hun contracturen uit te breiden. Of om een hoger salaris te vragen.

Maar wat als je ‘nee’ te horen krijgt? Of je vooraf al weet dat het nooit gaat lukken? Pas dan de volgende truc toe. Je hoeft hiervoor met niemand te onderhandelen. En je krijgt per direct een salarisverhoging.

Hoe? Heel simpel. Stop met overwerken.

Stel, je verdient 2.400 euro netto per maand, bij een officiële werkweek van 40 uur. Maar jij bent zo enthousiast/ambitieus/gek dat je 60 uur per week draait. Je werkt dan eigenhandig je gemiddelde uurloon naar beneden tot een tientje – slechts 50 cent boven het minimumloon.

Ga jij je aan je contract houden, dan veer je in één klap naar 15 euro per uur. Fors toch?

Hoeveel uren ik vroeger werkte? Geen idee. En dat is de kern van het probleem

Juist als je maar een beetje overwerkt – die gemiddelde drie overwerkuurtjes – heeft stoppen relatief het grootste effect. Als je in dit voorbeeld van 43 naar 42 uren gaat, stijgt je uurloon al 33 cent. Lukt het om naar 40 te krimpen, dan win je zelfs 1,05 euro per uur.

Genoeg sommetjes. Ik snap wel dat er van alles meespeelt waardoor mensen veel werken. Waaronder pure passie. Nog niet zo heel lang geleden deed ik het zelf ook – naar goed voorbeeld van mijn vader. Na het opstaan opende ik mijn mail en vaak moest ik ’s avonds nog een artikel afmaken. Soms schreef ik een hele nacht door.

Hoeveel uren ik toen werkte? Geen idee. En dat is de kern van het probleem. Velen van ons volgen deze filosofie: je werkgever stort iedere maand een smak geld (of je eigen bedrijf keert uit, nu of in de toekomst) en in ruil daarvoor geef jij je leven.

Het duurde even voordat ik was afgekickt van mijn werkverslaving. Soms vind ik het jammer. Ik kan nu minder doen – al werk ik met meer focus en plezier.

En die artikelen die ik ’s nachts niet meer schrijf? Het schijnt dat er nog wat talentvolle journalisten een baan zoeken.

Ga je ook uren tellen? Of leef je liever voor je werk? Reageer en deel tips hieronder in de comments.

Lees ook de eerdere columns van Ykje Vriesinga, over haar avondritueel: Lief dagboek, vandaag was ik zowaar op tijd! of Piep piep! Tijd om even te stoppen met werken over micropauzes.