Oekraïense separatisten roepen eigen staat uit

‘Klein Rusland ’

Het uitroepen van een nieuwe staat door de Oost-Oekraïense separatisten leidt in Kiev en Berlijn tot ergernis en zorgen.

Aleksandr Zachartsjenko, de leider van de separatisten in Donetsk. Foto Alexander ERmochenko/EPA

Politieke spanningen in het oosten van Oekraïne lopen weer op, nadat de separatisten in Donetsk dinsdag een nieuwe staat uitriepen „als opvolger van Oekraïne”. „Wij zijn overeengekomen dat de nieuwe staat Malorossija [klein Rusland, red.] zal heten”, zei Aleksandr Zachartsjenko, leider van de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk (DNR), tijdens een persconferentie in Donetsk.

‘Klein Rusland’ was de benaming die Oekraïne in de negentiende eeuw had in het Russische rijk. Het project lijkt een opvolger van het in 2014 door separatisten uitgeroepen ‘Novorossija’ (nieuw Rusland), dat de zuid-oostelijke regio’s van Oekraïne besloeg. Dat project mislukte.

Volgens de officiële verklaring op de site van DNR-persbureau DAN zouden vertegenwoordigers van negentien Oekraïense regio’s, inclusief Kiev, het plan steunen. Wie precies, liet hij in het midden. Donetsk zou de nieuwe hoofdstad worden, Kiev zou in het plan degraderen tot „historisch en cultureel centrum”. Opvallend genoeg lijkt de volksrepubliek Loehansk, dat zich in 2014 eveneens van Oekraïne afscheidde, geen deel uit te maken van het project, dat vrijwel heel Oekraïne beslaat.

Nauwelijks middelen

Hoe een en ander bewerkstelligd moet worden, bleef onduidelijk. De DNR heeft geen middelen behalve het materieel en de mankracht dat Rusland ter beschikking stelt in de aanhoudende strijd tegen Kiev. Het weerhield hem niet van dreigende taal. „Wij bieden Oekraïense burgers een vreedzame weg uit deze moeilijke situatie (…) Dit is ons laatste aanbod, niet alleen aan de Oekraïners, maar ook aan landen die de burgeroorlog in de Donbas steunen.”

Moskou zou niet op de hoogte zijn van de aankondiging, aldus anonieme bronnen tegen de Russische krant RBK. Wel namen Russische staatsmedia de verklaring zonder commentaar over.

President Porosjenko reageerde vanuit de Georgische hoofdstad Tbilisi waar hij op bezoek is, geïrriteerd op het nieuws en veroordeelde het project. Hij wil juist een einde maken aan de separatistische ambities. Vorige maand lekte een voorstel uit waarmee Kiev „juridische en organisatorische voorwaarden” wil creëren om de territoriale integriteit te herstellen, met inachtneming van de Minsk-akkoorden. Berlijn, dat de onderhandelingen leidt, noemde Malorossija „volledig onacceptabel”.

Hoewel het Malorossija-project even ambitieus als onhaalbaar lijkt en door experts bestempeld worden als losse flodder, kunnen de plannen de situatie in de Donbas verder destabiliseren.