Met handige trucs hield KPMG de winst laag

Belastingfraude

KPMG regelde 10 miljoen euro belastingvoordeel voor zichzelf bij de bouw van het eigen hoofdkantoor. Nu betaalt KPMG een boete.

Het nieuwe hoofdkantoor van accountantskantoor KPMG langs de A9. Voor de bouw ervan richtte het bedrijf een joint venture op die 94 miljoen euro winst boekte. Foto Goos van der Veen/Hollandse Hoogte

„Financieel en fiscaal onberispelijk” gedrag. Dat mag van een prominent accountantskantoor als KPMG verwacht worden, vindt het Openbaar Ministerie (OM). En onberispelijk was het bepaald niet, de wijze waarop KPMG zijn eigen hoofdkantoor in Amstelveen heeft ontwikkeld.

Het accountantskantoor, een van de grote vier in Nederland, heeft de belastingfraude nu voor 8 miljoen euro geschikt met justitie. Dat meldde het OM dinsdag in een opvallend uitgebreid persbericht en een gedetailleerd feitenrelaas van 14 pagina’s. Justitie spreekt van „ernstige strafbare feiten”.

Wat deed KPMG verkeerd?

Foto Siebe Swart

In 2004 besloot KPMG dat het behalve accountant ook wel vastgoedontwikkelaar kon zijn en dus best zijn eigen nieuwe hoofdkantoor kon bouwen. De uitvoering van het project – codenaam: Langerhuize, vernoemd naar de straatnaam van het nieuwe onderkomen – kwam te liggen bij een aparte ‘joint venture’. Deze vennootschap werd voor 70 procent eigendom van KPMG, de overige 30 procent van de aandelen kwam in handen van een projectontwikkelaar, Meijon Vastgoed. De bv, ‘KPMG-gebouw Amstelveen II B.V.’ genaamd, is onderdeel van de KPMG-organisatie.

Lucratieve deal

Het pand kwam er: een reusachtig bruin-groen gebouw aan de A9. In 2010 lieten de accountants van KPMG hun oude hoofdkantoor een paar honderd meter verderop leeg achter om in het grotere nieuwe gebouw te trekken. Het pand hadden KPMG en Meijon toen al verkocht aan een Duitse belegger, van wie KPMG het vervolgens weer huurde.

Aanvankelijk maakte KPMG bezwaar tegen terugbetaling aan de Belastingdienst

Een lucratieve deal: volgens het OM maakte de joint venture 94 miljoen euro winst, waarvan KPMG uiteindelijk een kleine 16 miljoen euro overhield. Het accountantskantoor is eigendom van 132 partners, die de winst elk jaar onder elkaar verdelen.

Accountants zijn goed met cijfers. Dat talent hebben ze volgens justitie in dit geval aangewend om er zelf beter van te worden, ten koste van de Belastingdienst.

Het OM verwijt KPMG van het „opzettelijk onjuist” aangifte doen van de vennootschapsbelasting over de jaren 2009-2010 en 2010-2011. Door een truc zorgde KPMG ervoor dat de winst kunstmatig laag uitviel, „waardoor de belastbare winst daalde”, schrijft het OM.

Dat leidde weer tot een belastingvoordeel van 10 miljoen euro. Daarnaast heeft KPMG een vergoeding van bijna 13 miljoen euro voor de realisatie van het pand „ook in mindering gebracht op de winst”, aldus het OM.

Overdadige ambities

Door deze acties heeft de Belastingdienst een „direct belastingnadeel geleden” in de vorm van te weinig geheven vennootschapsbelasting. In 2013 ontdekte de Belastingdienst zelf al dat er iets niet klopte, waarna het Openbaar Ministerie een onderzoek is gestart.

In een reactie in het feitenrelaas stelt KPMG dat het „niet de intentie heeft gehad om de Belastingdienst tekort te doen”. Inmiddels heeft KPMG de te weinig betaalde belasting plus rente alsnog betaald – hoewel het kantoor daar aanvankelijk wel bezwaar tegen had gemaakt.

Inmiddels is duidelijk dat KPMG’s ambities op meerdere vlakken wat overdadig waren. Het nieuwe hoofdkantoor bleek te groot. Een deel van de vloeroppervlakte van zo’n 60.000 vierkante meter wordt nu aan andere bedrijven verhuurd.