Grote politieke nederlaag voor Trump: Obamacare blijft bestaan

Een grote politieke nederlaag voor zowel president Donald Trump als de Republikeinse partijtop.

Een demonstrant tegen de nieuwe zorgwet in Washington. Foto Saul Loeb/AFP

De belangrijkste Republikeinse verkiezingsbelofte is van tafel. De invoering van een nieuw zorgstelsel dat Obamacare moet vervangen, gaat voorlopig niet door. De Republikeinse leider in de Senaat, Mitch McConnell, is er niet in geslaagd een meerderheid voor zijn wetsvoorstel te vinden.

Maandagavond spraken twee conservatieve senatoren, Mike Lee en Jerry Moran, zich uit tegen de Better Care Reconciliation Act (BCRA). Ze schaarden zich daarmee aan de zijde van de gematigde senator Susan Collins, de libertair Rand Paul en alle 48 Democraten in de Senaat. Een meerderheid is daarmee uitgesloten. Obamacare blijft bestaan.

Dit betekent een grote politieke nederlaag voor zowel president Donald Trump als de Republikeinse partijtop. De afgelopen acht jaar hebben de Republikeinen beloofd het zorgstelsel van Barack Obama te zullen afschaffen, en te vervangen door een nieuw stelsel. Obamacare bood een zorgverzekering aan 22 miljoen onverzekerde Amerikanen. Maar de Republikeinen zagen er meer overheidsbemoeienis in. Keer op keer stemden ze Obamacare weg in het Congres, wetend dat Obama afschaffing met een veto zou blokkeren.

De Republikeinen zijn al maanden diep verdeeld over het nieuwe plan. Lees ook deze reportage uit maart: Trump-plan voor Obamacare verdeelt Republikeinen

Nu de Republikeinen alle macht hebben in Washington, lukte het ze niet met een alternatief plan te komen. Het Huis van Afgevaardigden nam een zorgwet aan die zo impopulair was, dat de Senaatsfractie beloofde iets nieuws te verzinnen. Dat werd de BCRA.

Republikeinen verscheurd

De afgelopen weken werden de Republikeinen verscheurd tussen twee belangen: ideologische scherpslijperij en pragmatisme. Uiteindelijk won het laatste belang. Het wetsvoorstel van Mitch McConnell zou ertoe leiden dat 22 miljoen Amerikanen hun zorgverzekering kwijt zouden raken, zo berekende het CBO, de Amerikaanse Rekenkamer. Ook zou er drastisch worden bezuinigd op Medicaid, een zorgsubsidie voor mensen met lage inkomens. De verplichting om een zorgverzekering te nemen zou weer verdwijnen. Premies zouden vooral bij ouderen fors omhoog gaan.

Veel van deze ideeën leidden tot woede onder kiezers, ook Republikeinen. Het wetsvoorstel was nauwelijks besproken en grotendeels achter gesloten deuren uitonderhandeld. President Trump deed weinig om een nieuw zorgstelsel te verkopen aan kiezers. Hij oefende druk uit op een paar opstandige senatoren, maar legde geen moment uit waarom hij dacht dat een nieuw zorgstelsel nodig was.

Achter de schermen heerste veel onvrede onder Republikeinen over hun president. Senatoren van wie de herverkiezing op het spel staat, voorzagen problemen voor de verkiezingen van volgend jaar. Zij zouden een prijs voor ‘Trumpcare’ betalen, terwijl de president zelf buiten schot bleef. Daarom is deze nederlaag gevaarlijk voor Trump. Zijn steun in de Republikeinse partij is gedoogsteun: Republikeinen denken dat ze hem nodig hebben. Nu zijn rol marginaal was in dit mislukte voorstel erodeert dat vertrouwen.

Impopulairste wetsvoorstel

De BCRA was het impopulairste wetsvoorstel sinds decennia, zo bleek uit peilingen. Obamacare is juist sterk in populariteit toegenomen. De kreet ‘repeal and replace’, afschaffen en vervangen, deed het goed in verkiezingstijd. Maar nu kiezers hun gezondheidszorg in de problemen zien komen, ebde de meeste steun weg.

Om gematigde Republikeinen tegemoet te komen, werd het wetsvoorstel hier en daar aangepast. Dat maakte de conservatieve vleugel weer boos. De conservatief Mike Lee wilde een zorgstelsel waarin verzekeraars zelf mogen bepalen wat ze vergoeden. McConnell kwam ook hem tegemoet, maar volgens Lee was dat onvoldoende.

Donald Trump reageerde maandagavond op Twitter met het dreigement om Obamacare nu volledig af te schaffen, en pas daarna aan een alternatief te werken. „Democraten doen vanzelf mee!”

Twitter avatar realDonaldTrump Donald J. Trump Republicans should just REPEAL failing ObamaCare now & work on a new Healthcare Plan that will start from a clean slate. Dems will join in!

Mitch McConnell kondigde maandag aan dat hij de Senaat inderdaad zal laten stemmen over afschaffing. Maar dat is symboolpolitiek. Hij zal een nieuw zorgstelsel moeten uitwerken om zijn critici tegemoet te komen, óf met Democraten moeten gaan samenwerken om delen van Obamacare af te schaffen.

Ook onder Democraten leven zorgen over stijgende premies en de toename van de kosten voor Medicaid. Door op deelterreinen samenwerking te zoeken kan McConnell misschien enigszins in Obamacare snijden. De Republikeinen zijn te verdeeld en ongeorganiseerd om meer met hun absolute meerderheid te doen.