Eureka: andersom lopen is minder warm

Vierdaagse Nijmegen

Voor het eerst lopen de ruim 40.000 deelnemers aan het Nijmeegse wandelfestijn een koelere route. Een vaste drinkregel is er niet.

Wandelaars op de eerste wandeldag van de Nijmeegse Vierdaagse. Voor het eerst lopen de wandelaars in de koele ochtenduren over de Oosterhoutsedijk. Foto Piroschka van de Wouw/ANP

Hitte is traditioneel de grootste vijand van de Vierdaagse van Nijmegen. Het jaarlijkse wandelfeest is dinsdag begonnen voor 42.036 burgers en militairen uit 71 verschillende landen. Deze woensdag loopt de temperatuur op tot boven de dertig graden. Daarna wordt het wat koeler.

De eerste dag is steevast de zwaarste. Zo’n 20 procent van de lopers komt na de eerste dag uitgedroogd over de finish, blijkt uit onderzoek van de Radboud Universiteit Nijmegen.

Het was in 2006 ook de eerste dag van het wandelfeest, toen tijdens een hittegolf twee doden vielen, tientallen mensen in een ziekenhuis moesten worden behandeld, en een veelvoud onwel was geworden, de meesten op de Oosterhoutsedijk. Het evenement werd afgelast.

Lees ook over sjokkende en snoepende kinderen op de Avondvierdaagse: Wie heeft dit eigenlijk bedacht?

Sinds dat dramatische jaar is veel onderzoek verricht. Er is een meteoroloog aan het evenement verbonden. Er is meer voorlichting gekomen aan de wandelaars. Er zijn extra tappunten.

En sinds dit jaar is de route omgedraaid. Niet langer wandelden de deelnemers op de eerste dag aan het einde van de route over de kale Oosterhoutsedijk; dat deden ze nu ’s ochtends in alle vroegte, een half uur na de start tussen vier en acht uur, als het nog niet zo warm is. De maatregel is genomen omdat de aanrijtijden van hulpdiensten niet konden worden gegarandeerd, door veranderingen in de infrastructuur.

2017-07-18 08:20:43 OOSTERHOUT - Wandelaars op de eerste wandeldag van de Nijmeegse Vierdaagse. Voor het eerst lopen de wandelaars in de koele ochtenduren over de Oosterhoutsedijk. In de middaghitte kregen veel lopers op deze dijk problemen. ANP PIROSCHKA VAN DE WOUW
ANP
ANP

‘Geen Eureka-moment’

De nieuwe route is „een goede zaak”, vertelt Bert Bakker (69) uit Waddinxveen. Hij startte dinsdag om vijf uur en was na veertig kilometer om elf uur alweer terug. „De nieuwe route is een verbetering. De route is wat saaier en rustiger, maar het is veel minder warm.”

Is het niet merkwaardig dat deze maatregel pas elf jaar na de twee sterfgevallen is ingevoerd? „Dat was ook mijn reactie”, zegt Maria Hopman, hoogleraar fysiologie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Zij doet sinds 2007 onderzoek naar deelnemers van de Vierdaagse. „De maatregel ligt voor de hand, maar blijkbaar heeft niemand eerder een eureka-moment gehad.”

Hopman is adviseur van de organisatie van de Vierdaagse, en heeft voor de warme woensdag geen grootse extra maatregelen aanbevolen. De temperatuur is hoog, vertelt ze, maar hittestress hangt ook af van straling, luchtvochtigheid en windkracht. „En die factoren zien er wat gunstiger uit. Zo is er woensdag sluierbewolking die de straling vermindert.”

Zin om te wandelen? Doe de NRC zomerwandeling: Ruik de kamille in Brabant

Bij warm weer lopen wandelaars een verhoogde kans op oververhitting van het lichaam, maar vooral op uitdroging, en hartproblemen die daarvan het gevolg kunnen zijn. „Mensen drinken vaak te weinig”, zegt Maria Hopman. „Als je meer dan twee kilo vocht hebt verloren na de wandeling, dan is de concentratie zout in het bloed te hoog, en ook de urine is dan te donker.”

Het is volgens haar „onmogelijk” een algemeen drinkadvies te geven. „Sommige mensen hebben voldoende aan twee liter drinken, anderen drinken soms wel acht tot tien liter.”

Iedere wandelaar zou tijdens trainingen zichzelf moeten leren kennen. „Als je twee liter hebt gedronken en je valt tweeënhalve kilo af, dan moet je meer drinken. Je moet uitvinden: ben ik een twee- of vier- of achtliterpersoon.”