Formatieblog

Zalm: ‘Goede hoop dat formatiepoging slaagt’

Automatische verversing

Zalm: 'Goede hoop dat formatiepoging slaagt'

Foto Bart Maat/ANP

Informateur Gerrit Zalm heeft "goede hoop" dat de huidige formatiepoging gaat lukken, zo zei hij zojuist op een persconferentie. Inhoudelijk wilde Zalm nergens op ingaan, wel benadrukte hij in diverse bewoordingen dat het lastig is en blijft, maar dat de voortekenen goed zijn.

"Er wordt gediscussieerd, maar ook gelachen", zei Zalm, die opmerkte dat de tijd tot nu toe optimaal benut is. Alle onderwerpen, ook de moeilijke, zijn reeds ter tafel gekomen, en over sommige onderwerpen is al meerdere keren gesproken. Op bepaalde thema's is men al ver, maar aan tussenakkoorden over bepaalde onderwerpen doet men niet: "Niks is afgerond tot alles is afgerond."

Ook over een tijdsplanning liet Zalm niets los, behalve dat het niet alleen nog een "kwestie van even afronden" is. "Tijd is minder belangrijk dan kwaliteit." Zalm putte zich daarbij uit in wielermetaforen: men is bezig met de "bolletjestrui", en hoewel een paar bergetappes zijn afgerond is "Parijs nog ver".

9 augustus verder

Vandaag vergaderden de onderhandelaars van VVD, D66, CDA en ChristenUnie voor het laatst, voordat een vakantie begint. In de week van 7 augustus worden de onderhandelingen weer hervat, zoals het er nu uitziet waarschijnlijk op woensdag 9 augustus. Op verzoek van de onderhandelaars zal dan waarschijnlijk weer in het Johan de Witthuis worden overlegd.

De vakantie geldt niet voor Zalm zelf: hij zal de komende weken gebruiken om bepaalde plannen alvast uit te werken en met tekstvoorstellen te komen. "Ik doe alles wat nodig is voor een goede voorbereiding." De onderhandelaars gaf hij ondertussen de hoop mee dat het rustmoment "de blik verbreedt, en niet vernauwt".

Onderhandelaars: vorderingen gemaakt, maar ook nog 'hete hangijzers'

Foto ANP / Bart Maat

VVD, CDA, D66 en de ChristenUnie zijn voorzichtig positief over de slagingskansen van de huidige formatiepoging. Dat lieten de onderhandelaars woensdag blijken na een relatief korte sessie van zo'n drieënhalf uur voordat de partijen aan hun vakantie van twee weken konden beginnen. Informateur Gerrit Zalm houdt om 17.45 uur een persconferentie in de Oude Zaal van de Tweede Kamer.

D66-leider Alexander Pechtold zei woensdag na afloop dat de partijen de afgelopen dertien onderhandelingsdagen "vorderingen hebben gemaakt", maar dat er ook nog "hete hangijzers" zijn. Over welke onderwerpen het precies gaat wilde Pechtold niet zeggen. Hij zei dat hij merkt dat de vier partijen het "na tijden van bezuinigingen" eens zijn over de noodzaak om aan lastenverlichting te doen en te investeren. Pechtold zei dat er geen stukken namens de vier partijen naar het Centraal Planbureau gaan, zoals begin deze week werd gesuggereerd. Volgens Pechtold "wordt er de hele dag gerekend aan de onderhandelingstafel".

VVD-leider Rutte hield zich als altijd behoorlijk op de vlakte, maar zei dat zijn hoopvolle gevoel over de formatie niet is afgenomen en misschien zelfs iets is toegenomen ten opzichte van de eerste weken. Sybrand Buma (CDA) heeft het gevoel "dat we goed bezig zijn, maar er is ook nog een lange weg te gaan". Buma gebruikte als metafoor de bouw van een huis: "Het huis staat in de steigers, maar tegelijkertijd staan die steigers er wel echt omheen. We zijn bepaald nog niet aan het aflakken toe, maar we zijn wel bezig er een huis van te maken." Buma beseft dat de formatie al lang duurt, maar voor de CDA-leider "telt niet de snelheid, maar de zorgvuldigheid van het resultaat". Buma is hoopvol dat het gaat lukken. "Het onderlinge vertrouwen en de samenwerking is heel goed."

ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers heeft "oprecht" de hoop dat de vier partijen eruit komen en sprak van "gegroeid vertrouwen". Hij zegt dat de partijen elkaar regelmatig in de ogen hebben gekeken en hebben uitgesproken dat ze samen verder willen. Segers noemt dat "cruciale momenten", hoewel ook hij beaamt dat er nog "een paar lastige onderwerpen zijn waarover we nog knopen moeten doorhakken". Tegelijkertijd vindt hij dat er al "enorm veel werk is verricht".

Persconferentie Zalm rond 17.45 uur

De formatiebesprekingen tussen CDA, VVD, D66 en de ChristenUnie zijn voor deze woensdag al bijna voorbij. Bronnen rond de formatie melden dat informateur Gerrit Zalm rond 17.45 uur een persconferentie geeft over de stand van zaken. De vier partijen onderbreken de formatie na vandaag voor twee weken vakantie.

Laatste onderhandeldag voor vakantie

Foto ANP / Bart Maat

Na een nieuwe dag van marathonoverleg op dinsdag komen de onderhandelaars van VVD, CDA, D66 en de ChristenUnie woensdag nog een aantal uur bij elkaar, van 12.00 uur tot omstreeks 18.00 uur. Daarna onderbreken de partijen de formatie voor een periode van ongeveer twee weken, waarin de onderhandelaars kort op vakantie kunnen gaan.

CDA-leider Buma wilde dinsdagavond geen balans opmaken en zei dat de partijen na de "knip" van de komende twee weken gewoon weer verder praten. D66-leider Alexander Pechtold zei dat "we woensdag nog een dag heel hard werken en dan zien wat daarna komt". Naar verluidt houdt informateur Gerrit Zalm woensdagavond zijn eerste tussentijdse persconferentie over de stand van zaken in de formatie.

Onderhandelaars willen 'gas geven'

VVD, CDA, D66 en de ChristenUnie willen deze week "nog even flink gas geven" voordat de kabinetsformatie volgende week wordt onderbroken voor een vakantie van twee weken. Dat zei ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers dinsdag voordat de vier partijen in het Johan de Witthuis aan een nieuwe marathonsessie van onderhandelingen begonnen: de partijen vergaderen dinsdag net als maandag van 10.00 uur tot ongeveer 21.00 uur, inclusief lunchpauze.

D66-leider Alexander Pechtold zegt dat de partijen deze week tot laat in de avond doorvergaderen "omdat als er een beetje tempo inzit er soms ook wat sneller besluiten worden genomen". Segers en Pechtold durven nog niet te zeggen of de formatiepoging gaat lukken. "Zolang we praten heeft het een kans van slagen", aldus Segers. Volgens hem is er nog geen 'point of no return' bereikt.

De vier partijen vergaderen ook woensdag nog de hele dag in het Johan de Witthuis. Donderdag begint dan zeer waarschijlijk de onderbreking van twee weken.

Foto ANP / Jerry Lampen

Onderhandelaars maken lange dagen

Het was een lange onderhandelingsdag: één van de langste sinds het begin van de formatie. Bijna twaalf uur lang verbleven de onderhandelaars maandag in het Johan de Witthuis. Tussen 21:15 en 21:45 verlieten ze één voor één het pand. Veel wilden de politici niet kwijt, behalve dan de mededeling dat het nog wel even kan duren. Of het Centraal Planbureau deze week kan beginnen met doorrekeningen wilde D66-leider Alexander Pechtold niet bevestigen, wel merkte hij op dat "belangrijke onderwerpen" inmiddels voor de "tweede, derde keer" voorbijkomen aan de onderhandelingstafel.

Dinsdag wordt opnieuw een lange formatiedag: wederom staan onderhandelingen in het Johan de Witthuis gepland van 10:00 uur tot 21:00 uur. Verwacht wordt dat de onderhandelingen vanaf donderdag twee weken stilliggen tijdens de vakantie, alhoewel ook donderdag mogelijk nog vergaderd zal worden.

Partijen praten weer in Johan de Witthuis

De formatiebesprekingen tussen VVD, CDA, D66 en de ChristenUnie zijn maandagochtend hervat in het Johan de Witthuis. Vorige week maandag en dinsdag onderhandelden de partijen ook met elkaar in het rijksmonument. Voor deze maandag staat een lange vergadersessie gepland, tot 21.00 uur. CDA-leider Buma zei bij aankomst maandag dat het Johan de Witthuis "een plek is waar je makkelijker wat langer bij elkaar kunt zitten". Nu het zomer is het in de Stadhouderskamer van de Tweede Kamer volgens betrokkenen vaak onprettig warm. Het Johan de Witthuis beschikt over een tuin waar de onderhandelaars gemakkelijk een luchtje kunnen scheppen.

D66-leider Pechtold wijst op een meetlint van tv-presentator Jaïr Ferwerda aan hoe ver de formatie volgens hem is: op 66 procent. Foto ANP / Jerry Lampen.

De vier partijen onderhandelen deze week nog onder leiding van informateur Gerrit Zalm, waarna de formatie twee weken wordt stilgelegd voor een korte vakantie. D66-leider Alexander Pechtold bevestigde maandag dat de partijen ernaar streven eind deze week voor het eerst stukken naar het Centraal Planbureau te sturen. "Er is niet heel veel [financiële - red.] ruimte, maar als we geld in lastenverlichting willen stoppen is het wel belangrijk om dat goed te doen", aldus de D66-leider. Of er eind deze week stukken naar het CPB gaan is nog niet zeker, benadrukte Pechtold. "Dat hangt wel af van of we de komende dagen voldoende meters maken." Als dat het geval is, heeft het CPB vanaf vrijdag twee weken de tijd om de plannen uit het voorlopige regeerakkoord door te rekenen op gebieden als economische groei, werkgelegenheid en de gevolgen voor de overheidsfinanciën. Als de partijen dan terugkomen van vakantie hebben ze nog voldoende tijd om eventuele onverwachtse of negatieve effecten bij te sturen.

Lees ook: De Grote Vriendelijke Reus van het CDA, een profiel van CDA-onderhandelaar Pieter Heerma.

De werkgeversorganisaties voor de bouw-, metaal- en installatiebranche proberen deze maandag de gesprekken aan de formatietafel te beïnvloeden met een pleidooi voor flexiblisering van de AOW-leeftijd. In het Financieele Dagblad zeggen zij dat grote groepen werknemers de kans lopen om ver voor hun pensioen uit te vallen omdat ze zijn opgebrand. Ze wijzen daarbij onder meer op cijfers van het UWV en het Pensioenfonds voor de metaal (PMT), die laten zien dat het aantal arbeidsongeschikten sterk is gestegen sinds het afschaffen van de VUT en het verhogen van de pensioenleeftijd. De werkgeversclubs vinden daarom dat Nederland een pas op de plaats moet maken met verhoging van de AOW-leeftijd en dat een nieuw kabinet moet kijken naar flexiblisering, waarbij mensen in zware beroepen eerder een beroep kunnen doen op de AOW.

Lees ook: ons vorige Formatieblog terug, over de ontwikkelingen van de afgelopen twee weken.