Lokten Emiraten crisis rond Qatar uit?

Diplomatieke crisis

Volgens bronnen in de VS orkestreerden de Verenigde Arabische Emiraten een hack om de emir van Qatar te schaden. Klopt dat?

Een muurtekening van Tamim bin Hamad al-Thani, de emir van Qatar, die vorige week werd onthuld in Doha, Qatar. Foto NASEEM ZEITOON/REUTERS

Eerst zouden Russische hackers de basis hebben gelegd voor de crisis rond Qatar. Dat meldden CNN en The Guardian in juni op basis van bronnen bij de Amerikaanse inlichtingendiensten. Maar nu hebben dezelfde inlichtingenbronnen The Washington Post laten weten dat de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) de crisis hebben uitgelokt door de emir van Qatar gefabriceerde uitspraken in de mond te leggen. De Emiraten hebben „het hacken van Qatarese nieuws- en sociale-mediasites georkestreerd”, schreef de krant zondag, „om opruiende, valse citaten te publiceren die werden toegeschreven aan de emir van Qatar.”

Klopt die aantijging? De ambassadeur van de Emiraten in Washington, Yousef al-Otaiba, heeft de berichtgeving als „onjuist” omschreven. „De VAE heeft geen enkele rol gespeeld in de vermeende hack.”

De diplomatieke crisis begon met pro-Iraanse uitlatingen van Qatarese emir Tamim bin Hamad al-Thani, die in mei werden gepubliceerd door het officiële Qatarese persbureau. Volgens regeringsgezinde media zei de emir dat Iran een „regionale en islamitische macht is die niet kan worden genegeerd”. Ook sprak hij lovend over Hamas en Hezbollah. Tot grote woede in de Arabische wereld.

Eerst verbrak Bahrein de betrekkingen met Qatar, gevolgd door Saoedi-Arabië, de VAE en Egypte en daarna de officiële regeringen van Libië en Jemen. Egypte zei maandag zelfs het visumvrij reizen voor Qatarezen op te heffen. De officiële reden voor de breuk en boycot: Qatar verleent steun aan terreurgroepen als Al-Qaeda en Islamitische Staat.

De Qatarese regering ontkent dat de emir de gewraakte uitspraken heeft gedaan. Dat persbureaus en sociale media er melding van maakten, zou komen door een hack bij het nieuwsorgaan, een digitale inbraak om een hetze tegen het Golfstaatje van 2,3 miljoen inwoners te ontlokken.

Tegen CNN en The Guardian onderschreven Amerikaanse inlichtingendiensten die lezing vorige maand. Volgens hen waren Russische hackers verantwoordelijk, met als doel tweedracht te zaaien tussen de VS en hun bondgenoten. De VS hebben grote militaire bases in onder andere Bahrein en de VAE, maar ook in Qatar (met meer dan 10.000 militairen).

Volgens de Washington Post zijn Amerikaanse inlichtingenfunctionarissen vorige week op basis van een nieuwe analyse tot de conclusie gekomen dat de VAE achter de hack zaten. Vast is komen te staan dat hooggeplaatste regeringsleden in de VAE op 23 mei bijeen waren om het plan te bespreken. Volgens de Amerikaanse functionarissen blijft het onduidelijk of de VAE de hacks de volgende dag zelf uitvoerde of iemand daarvoor opdracht heeft gegeven.

Saoedi-Arabië, de VAE, Bahrein en Egypte hebben Qatar een aantal eisen gesteld, zoals verbreking van de banden met Iran en sluiting van de zender Al Jazeera. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken. Rex Tillerson, slaagde er vorige week op bezoek in de regio niet in om de impasse te doorbreken.