In Vijfhuizen staat nu een boom voor elke dode

Monument Het verdriet is tastbaar in herinneringsbos voor slachtoffers MH17

Koning Willem-Alexander en koningin Maxima bij de herdenking in Vijfhuizen. Foto Remko de Waal/ANP

Het verdriet is peilloos maar het leven gaat door. „Deze dag trilt van emoties”, zegt pastoor Jules Dresmé in zijn toespraak tijdens de herdenking, maandag, van de ramp met vlucht MH17 van Malaysia Airlines. Op 17 juli 2014 kwamen alle 298 inzittenden boven Oost-Oekraïne om het leven, onder wie 196 Nederlanders. De herdenking werd gehouden in Vijfhuizen, vlakbij de luchthaven Schiphol, in het hart van een gloednieuw herinneringsbos, met 298 bomen, in de vorm van een herdenkingslint.

Grieving nations

Een zestien meter lange, gebogen roestige stalen wand symboliseert het verdriet en het gemis, een gat daarin de hoop dat de nabestaanden in al hun verdriet toch de kracht weten op te brengen om door te leven. „Met het puin van gisteren kun je de weg naar de toekomst plaveien”, zegt pastoor Dresmé, die in Hilversum veel nabestaanden geestelijke bijstand verleende. De stad verloor bij de crash vijftien inwoners. Het herinneringsbos kan de nabestaanden helpen bij de verwerking, zegt de pastoor, met de bomen „waar de vogels heel voorzichtig het lied van hoop en toekomst fluiten”.

Tweeduizend nabestaanden en vertegenwoordigers van de ‘grieving nations’ horen het aan. Het is een „prachtig monument” geworden, zegt voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17 Evert van Zijtveld, een van de initiatiefnemers, die twee kinderen en zijn schoonouders verloor. Met de geplante bomen zijn de omgekomenen uit het neergehaalde toestel als het ware weer „bij elkaar gebracht”. Ook hij wenst dat nabestaanden, ondanks het gemis dat zich doet gelden „bij iedere stap die ik zet” iets van hoop in hun leven terug krijgen. Want: „Met verdriet alleen wordt het leven zwaar.”

Minuut stilte

Het monument is maandag in gebruik genomen door koning Willem-Alexander en koningin Máxima die als eersten langs de stalen wand liepen, zonnebloemen in vazen plaatsend. Voor de wand staat een roestvrijstalen ‘oog’ dat naar de hemel kijkt. In de iris zijn de namen van de slachtoffers zijn gegraveerd. De namen werden maandag ook allemaal voorgelezen, door de nabestaanden, fluisterend soms, of snikkend, af en toe met een korte beschrijving van hun geliefden. Na het oplezen van de namen werd een minuut stilte in acht genomen. Er volgde een gedicht van dichter des vaderlands Ester Naomi Perquin. En er werd een lied gezongen, ‘Kan ik iets voor je doen’, gezongen door Natasja den Toom, begeleid door de kapel van de Koninklijke Luchtmacht.

Gerechtigheid

Vanaf morgen begint opnieuw de strijd om gerechtigheid. Nog altijd heeft het internationale justitieel team dat de zaak onderzoekt, het Joint Investigation Team geen daders gedagvaard. Wel werd twee weken geleden duidelijk dat als het zo ver komt, de verdachten zich voor een Nederlandse rechter zullen moeten verantwoorden. Veel nabestaanden klagen over het geduld dat ze moeten opbrengen, en zondag nog hield een groepje nabestaanden een stil protest bij de ambassade van Rusland in Den Haag tegen de onwillige houding die het land inneemt bij het onderzoek naar de toedracht van de crash. Het toestel werd neergehaald met een Boekraket, volgens justitie afkomstig uit Rusland, en is vermoedelijk ingezet door pro-Russische separatisten in Oost-Oekraïne.