EU beperkt export rubberboten naar Libië

De lidstaten willen mensensmokkelaars hinderen die migranten steeds vaker in rubberboten de zee op sturen.

Foto Pierre Crom/ANP

De lidstaten van de Europese Unie gaan per direct de export van rubberboten naar Libië aan banden leggen. Dat hebben de Europese ministers van Buitenlandse Zaken maandag in Brussel afgesproken. De maatregel moet een belemmering zijn voor mensensmokkelaars die migranten de Middellandse Zee over sturen.

De beperkingen gelden ook voor buitenboordmotoren. Daarnaast willen de lidstaten een einde maken aan de doorvoer naar Libië van buiten de EU geproduceerde rubberboten en motoren. Brussel hoopt dat mensensmokkelaars door het exportverbod moeilijker aan boten kunnen komen:

“EU-landen hebben voortaan een gerechtelijke grond waarop ze export naar Libië kunnen blokkeren van goederen, waarvan we redelijkerwijs kunnen aannemen dat ze gebruikt gaan worden door mensensmokkelaars.”

Uitzonderingen zijn er voor bijvoorbeeld Libische vissers die buitenboordmotoren nodig hebben voor hun boten. Burgers die boten of motoren nodig hebben voor “legitieme doeleinden”, mogen die nog wel uit Europa invoeren.

Dit jaar hebben ongeveer 85.000 migranten de oversteek van Libië naar Italië gemaakt. Mensenrechtenorganisatie Amnesty International schreef begin deze maand in een rapport dat de boten waarop mensensmokkelaars de migranten zetten, van steeds slechtere kwaliteit worden. Amnesty schat dat in de eerste zes maanden van dit jaar zo’n tweeduizend migranten omkwamen.

Veerdienst

Volgens Italië is dat de schuld van hulporganisaties die met boten voor de Libische kust rondvaren om migranten op te pikken. De ngo’s zien dat als een humanitaire plicht, maar volgens de Italianen hebben de organisaties in feite een veerdienst gecreëerd. De smokkelaars weten dat de bootvluchtelingen toch wel gered zullen worden, dus sturen ze hen op gammele rubberboten de zee op - met precies genoeg benzine om in het vaarwater van de reddingsschepen te komen.

Amnesty kijkt anders tegen de situatie aan. De mensenrechtenorganisatie zegt dat de EU ervoor heeft gezorgd dat smokkelaars migranten vaker dan vroeger op instabiele rubberboten zetten. Veel van de houten scheepjes die de smokkelaars eerst gebruikten, zijn gesloopt in het kader van Operatie Sophia, een militair samenwerkingsverband tussen EU-staten dat de smokkelroutes over de Middellandse Zee moet blokkeren.

De Europese landen konden het maandag nog niet eens worden over de verlenging van Operatie Sophia. De missie eindigt eind juli. Brussel wil een verlenging van anderhalf jaar, maar niet alle lidstaten zijn het daarmee eens. Vooral Italië protesteert. Het land klaagt dat de Europese marineschepen die meedoen aan Operatie Sophia ook veel migranten van zee halen, van wie er vervolgens veel worden afgezet in Italië.