Column

Een foto die steeds meer diepte krijgt

Abdelhak Nouri

Waarom ontroert de foto van de vader van ‘Appie’ Nouri zo? Arjen Fortuin beschouwt het collectieve leed, de rouw en de troost.

Een foto die „iconisch” werd: de vader van Ajax-speler Abdelhak Nouri bedankt de menigte voor hun steun en komst nadat bekend werd dat zijn zoon blijvende hersenschade opliep na een hartstilstand. Foto Stanley Gontha/ANP

Op de filmpjes die vrijdagavond in de Aalbersestraat werden gemaakt, kun je zien dat de vader van Abdelhak Nouri een minuut of wat rechtop in de auto staat en door het open dak steekt. Hij bedankt de massa mensen die naar zijn huis is gekomen om hun verdriet te delen over het lot van zijn zoon. En heel even leunt hij daarbij, met zijn handen gevouwen naar achteren. Die beweging heeft deze iconische foto opgeleverd.

Hij is in de eerste plaats indrukwekkend door wat we weten, door wat we al eerder in beeld gezien hebben: hoe een jonge man van twintig het ene moment een steekpass kan geven en het volgende moment op het gras kan gaan zitten, kan gaan liggen en dan helemaal weg kan zijn. Tot vijf dagen later het bericht komt dat zijn hersens onherstelbaar beschadigd zijn. En dat dat dan je kind is. Elke foto van de vader van Abdelhak Nouri ontroert ons nu.

Maar met deze specifieke foto is meer aan de hand, zoals de samenkomst van vrijdagavond in Amsterdam aan meer appelleert dan aan verdriet alleen. De pose van vader Nouri in de auto roept associaties met beelden van rouwbeklag elders in de wereld: op de Westelijke Jordaanoever, in Tripoli of in Aleppo. Of met een heilige processie in Zuid-Amerika, een rouwstoet in India. Het is echter gewoon een foto uit Amsterdam.

Bidden was gewoon wat mensen nu eenmaal doen als ze troost zoeken. Tot welke god er werd gebeden, leek even bijzaak

Het tafereel contrasteert niet zozeer met het dagelijks leven in Amsterdam, als wel met de clash of civilizations waarover wij links en rechts zo gedetailleerd op de hoogte worden gehouden. Want hier stonden stellig civilizations, maar ze clashten niet. Integendeel. Ze zochten elkaar op, om troost te geven en om zichzelf een beetje te troosten. De ruwe witte bolsters vroegen niet om minder Marokkanen, maar zongen Appie, we love you. De broer van Nouri riep op om te bidden en niemand voelde de behoefte dat gebed politiek te maken. Bidden was gewoon wat mensen nu eenmaal doen als ze troost zoeken. Tot welke god er werd gebeden, leek even bijzaak.

Het bovenstaande gaat uit van allerlei vooroordelen, maar sterke beelden ontlenen hun kracht vaak aan het feit dat ze aan vooroordelen morrelen. En hier ging het niet alleen over culturele groepen. Want in de massa liep ook een man in Feyenoordshirt met zijn kind. Elders gingen spelers van de ene na de andere voetbalclub – van Feyenoord tot PSV tot Roda JC – op de foto in een liefdevolle pose: #StayStrongAppie. De supporters van FC Utrecht, waar men Ajax als aartsvijand beschouwt, begonnen donderdagavond in de 34ste minuut van een uitwedstrijd op een vergeten voetbalveld in Malta te klappen voor Abdelhak Nouri.

Lees ook de column van Youp van ’t Hek: De Toekomst van Nouri

Zo krijgt deze foto extra diepte. Hier zien we wat we willen zijn: mensen met een brok in de keel als er iets ergs gebeurt. En daarbij hoort de stille hoop dat we die mensen zullen blijven. Ook wanneer de gecultiveerde vijandschap ten opzichte van de voetbalvereniging uit een andere gemeente je vraagt om op en neer te springen omdat wie niet springt ‘een jood’ is – of juist ‘geen jood’. Ook wanneer voormannen je ervan proberen te overtuigen dat je deel uitmaakt van een misdeelde groep en dat je dus even geen rekening met anderen hoeft te houden. Ook wanneer je twee mannen hand in hand ziet lopen.

Dat heeft de familie Nouri ook gezien: „We willen iedereen, iedereen, maar dan ook iedereen die er was of niet was; moslim of geen moslim, Ajacied of Feyenoorder, donker of wit, oud en jong bedanken voor de steun en met name voor het prachtige eerbetoon van gisteren”, schreef broer Abderrahim Nouri zaterdag op Facebook. „Door middel van zijn goede manieren, goede gedrag en goede karakter zijn zoveel mensen bij elkaar gekomen die in het hedendaagse nooit bij elkaar zouden willen komen.”

Vrijdagavond in de Aalbersestraat was iedereen alleen maar mens. De spelers van Ajax waren verdrietige jongens met petjes die op weg naar het huis van hun ploeggenoot schouderklopjes kregen van de F-Side, die ook gewoon uit verdrietige jongens met petjes bleek te bestaan. De impact van de avond laat zien hoe graag we dat willen zijn: alleen maar mens. De vraag is natuurlijk hoe lang we dat volhouden: de eerste bedreiging van een vrouw die iets harteloos over Nouri had gepost op Facebook is al binnen. (De bedreiging belandde overigens bij een onschuldige naamgenote.) Maar het verlangen is echt. Deze mensen willen we zijn – dit is waar we ons mee willen verbinden. En daarom kunnen we geen genoeg krijgen van deze foto.

Arjen Fortuin schreef eenmalig op deze plek de rubriek ‘Beeld van de Week’.