In het zevende seizoen maakt Game of Thrones nu haast

Hitserie

Het nieuwe seizoen van Game of Thrones is vanaf maandag te zien in Nederland. De fantasy-serie is geliefd onder fans en critici. Wat verklaart het succes?

‘Fantasy light’ vol intriges en underdogs, dat is de aantrekkingskracht van Game of Thrones. Beeld Home Box Office

Na een extra lange onderbreking – eerdere seizoenen van Game of Thrones begonnen altijd rond april – is deze maandag de tijd weer aangebroken voor de grote vragen des levens: trekt Daenerys ten strijde tegen Cersei? Zal Jon de White Walkers verslaan? Wat gaat Sam ontdekken in de Citadel? En gaan Missandei en Grey Worm nu eindelijk eens met elkaar naar bed?

Wie deze vragen niet kan volgen heeft de afgelopen zes jaar een van de grootste saga’s uit de tv-historie misgelopen. Het uitgesponnen verhaal van de Amerikaanse schrijver George R. R. Martin over de strijd tussen adellijke families om de troon van fantasiewereld Westeros is dankzij de hitserie van HBO, waarvan deze maandag het zevende seizoen begint, uitgegroeid tot een cultureel fenomeen.

De in ruim 170 landen uitgezonden serie is niet alleen de meest gedownloade tv-serie ooit, maar ook het meest bekroonde ‘scripted’ tv-programma uit de geschiedenis van de Emmy’s. Internet staat vol met recaps, reviews, analyses en discussies aangaande de wereld van Westeros. De universiteiten Harvard en Berkeley geven colleges over de serie.

Fantasy voor een breed publiek

Wat verklaart de populariteit? Dat een tv-serie met draken, magiërs en een barbaars volk dat een fantasietaal spreekt ooit tot de massa zou doorbreken, was allerminst te voorspellen toen HBO in 2005 de rechten verwierf van Martins boekenreeks. Goed, Harry Potter en de Lord of The Rings-films hadden toen al bewezen dat fantasy een groot publiek kan aanspreken. Maar dat waren films, waarvoor volgens experts andere wetten zouden gelden dan voor tv-series.

Die experts zagen dan ook weinig heil in de gok van HBO om miljoenen dollars te investeren in een serie die werd aangekondigd als „De Sopranos in Midden-Aarde”, verwijzend naar HBO’s tot dan toe grootste hit en de wereld van Lord of The Rings. Elke zichzelf respecterende criticus haalde aanvankelijk zijn neus op voor de serie, met name voor de fantasy-elementen in het verhaal. The Wall Street Journal noemde het eerste seizoen „infantiel” en gaf de dodelijke aanprijzing: „Het is mogelijk om de aantrekkingskracht voor role-players te zien”.

The New York Times snuifde: „Als je geen aversie hebt tegen de Dungeons & Dragons-esthetiek, kan de serie de moeite waard zijn. Ieder ander zal ernaar verlangen dat HBO zich weer gaat toeleggen op talen waar we al een woordenboek voor hebben.”

Een belangrijke verklaring voor het succes is dat de serie juist zo spaarzaam met de fantastische elementen omspringt dat je geneigd bent het een historisch drama te noemen. Het is ‘fantasy light’, gemaakt om het grote publiek niet af te schrikken. De voornaamste spanning zit niet in de draken en zwaardgevechten, maar in de intriges aan het hof en de vaak hopeloze strijd van de hoofdpersonen – zaken waarmee de grote massa zich wel kan vereenzelvigen.

Underdogs

„Game of Thrones gaat over underdogs”, zo verklaart Itamar Harel de aantrekkingskracht van de serie. „En iedereen houdt van verhalen over underdogs”. Harel is behalve een Israëlische geschiedenisdocent ook een van de beste en zeker ook geestigste Game of Thrones-experts op internet.

Geen serie of film weet zo goed een nagelbijtend gevoel van oneerlijkheid over te brengen, zegt hij. Het gaat om het gevoel dat de hoofdpersonen met hun goede bedoelingen een spel spelen dat wordt gemanipuleerd door machten die sterker zijn dan zij en tegenstanders die bereid zijn het spel vuiler te spelen, net zoals veel kijkers het echte leven ervaren.

Elke aflevering van Game of Thrones levert uren aan fanvideo’s en - podcasts op. Op YouTube-kanaal Game of Thrones Academy bekijken geschiedenisdocent Itamar Harel en blogger Gil Kidron de serie vanuit een historisch perspectief:

Ondertussen gaat de serie ook over een naamloze underdog: de gewone man, die het meest te lijden heeft onder de bloedige oorlogen tussen de adellijke families van Westeros. Het volk betaalt met hongersnood en verminkte ledematen voor het politieke gekonkel van de machthebbers. Zo werkt de hele serie, denkt Harel, toe naar een omverwerping van de adellijke orde en de geboorte van een nieuw, democratisch systeem.

Die conclusie heeft wel lang op zich laten wachten. In maar liefst zestig afleveringen van elk bijna een uur werd de afgelopen seizoenen vaak stilgestaan bij personages die nauwelijks relevant bleken voor het grote verhaal. Daar is nu geen tijd meer voor. Vanaf maandag zijn er, verdeeld over twee seizoenen, nog maar dertien afleveringen te gaan.