Ze trekken zich niets aan van Genee

vrouwelijke voetballers in de media

Vrouwenvoetbal breekt dit EK door op tv. Nog niet alle (mannelijke) presentatoren zijn om. „Vrouwenvoetbal boeit me niet.”

Al in 2009 was Shanice van der Sanden, rechtsbuiten van Oranje, haar mannelijke leeftijdsgenoten te snel af. Foto Natalia Toret

Zondag begint het EK voetbal voor vrouwen, in Nederland nota bene, en Voetbal Inside is er niet bij. Zomerstop. „Nee, we doen helemaal niks”, zegt presentator Wilfred Genee gedecideerd. Ook niet overwogen? „Nee, ook niet.” Überhaupt over gesproken? „Nee.”

VI Oranje, zoals RTL tijdens afgelopen EK’s en WK’s uitzond, hoeven we de komende drie weken dus niet te verwachten. Zouden de VI-presentatoren het kunnen, drie weken praten over vrouwenvoetbal? Genee, onlangs in Bureau Sport: „Kansloos.” Johan Derksen: „Het damesclubvoetbal leeft voor geen meter, die spelen op een bijveld voor wat vaders en moeders.”

Maar dat vooroordeel gaat niet meer op. Afgelopen tien jaar steeg het aantal vrouwelijke leden bij de KNVB met 65.000 naar 153.000 (tegenover ruim een miljoen mannelijke leden), de grootste vrouwelijke aanwas van alle sportbonden. Een maand geleden waren de poulewedstrijden van de ‘Oranjeleeuwinnen’ al uitverkocht, bijna 50.000 kaartjes.

Volgens Vera Pauw, oud-bondscoach van het dameselftal, wordt de populariteit van vrouwenvoetbal in Nederland al jaren zwaar onderschat in de media. Bij het EK in 2009 keken al 1,6 miljoen mensen naar de halve finale tussen Nederland en Engeland. „Dat werd gezien als incident.” De WK-kwalificatiewedstrijd tegen Italië in 2014 in het ADO-stadion (15.000 plaatsen) was bijna uitverkocht. „Opnieuw een incident.” Volgens Pauw worden redenen verzonnen om vrouwenvoetbal niet uit te zenden. Bijvoorbeeld dat het niet leuk is om naar te kijken. „Maar mensen willen het wél zien. Ze kijken massaal!”

Of een sport aandacht krijgt of niet heeft volgens Maarten Nooter, hoofdredacteur NOS Sport, alleen te maken met de sportieve prestaties. „We werken volgens journalistieke principes. Hoe beter je het doet, hoe meer aandacht je krijgt.” Komende weken zendt de NOS hoe dan ook tien wedstrijden live uit: de Nederlandse groepsduels en alles vanaf de kwartfinales. Meer dan ooit. Sinds februari zendt de NOS ook samenvattingen van de eredivisie voor vrouwen uit.

Maar vergeleken met de mannen komen de voetballende vrouwen er nogal bekaaid vanaf op tv. Waarom is dat verschil er niet bij hockey, handbal en volleybal? De sporten zijn onvergelijkbaar, zegt oud-international Leonne Stentler, die ook de eerste vrouwenvoetbalkledinglijn opzette. „Mannenvoetbal staat op zo’n onrealistisch hoog podium. Bovendien is vrouwenvoetbal jong. Kijk hoe ver we al zijn gekomen!” Pas in 1971 werd de eerste officiële interland gespeeld.

„Vrouwenvoetbal boeit me niet”, zegt Wilfred Genee. Wil zijn Voetbal Inside er aandacht aan besteden, dan moet eerst het niveau omhoog, zegt hij. Volgens Vera Pauw is er meer aan de hand. Sport wordt van oudsher gezien als iets voor mannen. De grootste sport van een land is daardoor per definitie een mannenbolwerk, zegt ze: „In Amerika is dat bijvoorbeeld het geval bij baseball.”

De berichtgeving over vrouwenvoetbal kan inhoudelijker, vindt Daphne Koster, die 139 interlands speelde (meer dan Wesley Sneijder) en vaste analist is bij de NOS. Wat zijn de kwaliteiten van de spelers? Wat van de tegenstander? Wat kan beter? Nu gaat het nog vaak over de positie van het vrouwenvoetbal, vindt ze. Brits onderzoek naar de verslaggeving over de Olympische Spelen vond dat het bij vrouwensporten vaker ging over het privéleven en het uiterlijk van de spelers, en bij mannen over de prestatie. Hélène Hendriks, presentatrice van FOX Sports, vindt dat vrouwenvoetbal wel serieus wordt genomen. „Wij zijn altijd inhoudelijk.” Al zou ze het wel leuk vinden als eens een man erbij staat als analist of presentator.

Hendriks voelt zich inmiddels wel geaccepteerd in het ‘mannenbolwerk’. Regelmatig wordt ze als Fox-presentatrice aangekondigd door de mannen van Voetbal Inside. Van der Gijp stelde daarbij eens voor om haar niet te laten praten, maar „vijf minuten alleen maar te kijken”. Derksen noemde het „gevaarlijk om met zo’n decolleté het woord te hebben met een man van 68”. Hendriks doet de opmerkingen af als „gewoon satire, kleedkamerhumor”.

Het gaat de goede kant op, daar is iedereen het over eens, al kan het altijd beter. In een ideale situatie denken we aan vrouwen én mannen als we het over voetbal hebben, zegt Koster. Dan zou het niet opmerkelijk zijn dat tijdschrift Voetbal International voetbalvrouwen op de cover zet, zoals het deze week voor het eerst in zijn 52-jarige bestaan deed.

Hoe komen groepen mensen in de media? Dit is deel 1 van onze representatieserie. Hierna: ouderen en transgenders.