Nederlandse letter Calibri zorgt voor problemen in Pakistan

Het schreefloze font in Microsoft Word kan bewijsmateriaal vormen in een corruptiezaak tegen de dochter van de Pakistaanse premier Sharif.

Maryam Nawaz legt een verklaring af nadat ze gehoord is door het hooggerechtshof over haar vermeende bezittingen in Londen. Foto T. Mughal / EPA

Dochter Sharif is in eigen land al een tijdje onderwerp van onderzoek sinds uit de publicatie van de Panama Papers bleek dat ze via allerlei schimmige constructies op de Britse Maagdeneilanden eigenaar is van een aantal dure appartementen in Londen. Ook haar broers worden erin genoemd.

De Panama Papers bestaan uit de gelekte interne administratie van het juridische advieskantoor Mossack Fonseca in Panama, dat wereldwijde belastingontduiking aan het licht bracht. Maryam Sharif kwam vervolgens op de proppen met documenten waaruit zou blijken dat ze alleen maar curator was van de appartementen en niet de eigenaar. Ze stuurde die papieren naar het onderzoeksteam dat de zaak onderzocht.

Twitter avatar MaryamNSharif Maryam Nawaz Sharif 2nd trust deed:
I am a trustee & NOT the owner. Proof attached.
#TheTruth https://t.co/ATfonbEw8Y

De documenten dateren uit 2006. Maar - en nu komt het - de papieren zijn getypt in het lettertype Calibri terwijl die letter in 2006 nog helemaal niet in Microsoft Word beschikbaar was. Het font, ontworpen door de Nederlandse typograaf Lucas de Groot, kwam pas januari 2007 op de markt bij de lancering van Microsoft Vista en Microsoft Office 2007. Microsoft besloot toen Times New Roman, destijds de standaardletter voor Word, te vervangen door Calibri. En dat zou betekenen dat de papieren dus vals zijn en Maryam Sharif mogelijk heeft gelogen.

Dat is in elk geval wel de conclusie van het onderzoeksteam dat afgelopen maandag het rapport van het onderzoek naar het hooggerechtshof van Pakistan stuurde. Volgens het rapport kan de rijkdom van de familie Sharif niet alleen verklaard worden door de ondernemingen die het bezit. Het hooggerechtshof heeft onder meer het anti-corruptiebureau aanbevolen een zaak tegen premier Sharif te starten. Ook de druk van de oppositie op de premier, zijn termijn loopt tot juni 2018, om af te treden is groot.

‘Ik zag het meteen’

De kans is uiterst klein dat dochter Sharif, die alom wordt gezien als de politieke opvolgster van haar vader, een illegale versie van de letter ergens vandaan zou hebben gehaald, zegt De Groot. Hij wordt nu al meer dan een dag platgebeld wordt door internationale media.

“Het begon anderhalve dag geleden toen ik ineens allemaal mailtjes en telefoontjes kreeg van Pakistaanse journalisten en experts die wilden weten of het lettertype van de documenten inderdaad Calibri is. Ik heb naar iedereen dezelfde informatie gemaild met de argumenten die bewijzen dat dit het geval is, geen idee eigenlijk of daar ook de Pakistaanse Justitie tussen zat. Daar heb ik niet zo op gelet. Dus ik heb geen idee of het ook echt gebruikt gaat worden in de zaak.”

#Fontgate leidde meteen tot hilariteit op Twitter en zorgt bij menigeen voor creativiteit. ‘Calibri, the font that may leave Pakistan sans Sharif’ kopt deze krant. De Groot is ook ontwerper van de succesvolle letterfamilies TheSerif en TheSans.

De typograaf, die wel vaker wordt gemaild door particulieren die hem vragen om verificatie van een font, zag direct dat het zijn letter was:

“De ontwikkeling van zo’n letter komt niet uit de hemel vallen. Je bent daar als ontwerper heel lang mee bezig, zelfs nu nog zijn we bezig om er allerlei variaties van te maken. Binnen een font heeft elke letter bepaalde proporties ten opzichte van de andere letter, het DNA van een letter, dat je gelijk herkent.”

De Groot zit met zijn ontwerpbureau al jaren in Berlijn. Zijn lettertypen worden onder anderen gebruikt door de Duitse tv-zender ARD, de Jumbo, Le Monde, de Tweede Kamer en verschillende ministeries. De Wikipediapagina van Calibri is inmiddels tijdelijk gesloten omdat sinds fontgate tientallen keren is geprobeerd informatie toe te voegen waardoor het zou lijken alsof het lettertype al wel beschikbaar was vanaf 2004.