Nadere verantwoording betrokkenheid Russische officieren MH17

Drie jaar na het neerhalen van MH17: wie waren daar allemaal bij betrokken?

Hieronder volgt nadere uitleg en verantwoording van details uit het stuk Nieuw type verdachte van de aanslag op vlucht MH17: Russische officier

Waaruit volgt dat officier ‘Orion’ bij Loegank is gelegerd?

De sterkste aanwijzing dat Orion bij Loegansk lag komt van een tapgesprek dat het JIT op 28 september 2016 vrijgaf. Er is daarin sprake van een grote Oekraïnse colonne die via Sabivka op weg is naar een vliegveld, waar Orion kennelijk vlakbij is. Dat moet het vliegveld van Loegansk zijn geweest, de aanval vond plaats op 13 juli en is goed gedocumenteerd. Een later gesprek, dat op 14 juli plaats vond, verwijst ook naar Loegansk. Orion spreekt met Oleg Bugrov, destijds ‘minister van defensie’ van de volksrepubliek Loegansk. Bugrov zegt dat de separatisten bij Stanytsa (dat bij Loegansk ligt) werden aangevallen door Oekraïense vliegtuigen maar er niet in slaagden de vliegtuigen neer te schieten. Maar we hebben – of krijgen – nu een Boek, zegt Orion dan.

Waaruit volgt dat de wapenkonvooien in het gebied tussen het Russische Donetsk en de stad Kamensk-Shakhtinsky werden samengesteld?

In juli werden de relatief kleine konvooien samengesteld uit tanks, houwitsers, gevechtswagens enz. die vanuit verschillende plaatsen in Rusland (Millerovo en Rostov aan de Don) werden aangevoerd. Het is aannemelijk dat ze dicht bij de grensovergang naar Oekraïne werden gecombineerd en van escorte voorzien. (In augustus, als de Oekraïnse luchtmacht niet langer actief is, verandert dit beeld volkomen. Dan gaan complete Russische eenheden open en bloot de grens over.)

De sterkste aanwijzing dat de konvooien dichtbij de grens werden geformeerd komt van een video-still die journalistencollectief Bellingcat verzamelde.

Foto Bellingcat

Hij toont een zogenoemde TEL op een trailer die door Kamensk-Shakhtinsky naar het westen rijdt. Een TEL (een ‘missile loader’) kan 8 Boekraketten vervoeren maar deze niet zelfstandig afschieten omdat hij geen radar heeft. Dit is géén Boek, in de Russische praktijk is dit voertuig vaak de toeleveraar van raketten aan de Boeks die wel radar hebben. Daarbij moet bedacht worden dat de Boeks in de zomer van 2014 stuk voor stuk zònder raketten reden. Ook de MH17-Boek moest zijn raketten waarschijnlijk pas achteraf bezorgd krijgen. Uit de stand van de zon (op een andere still beter te zien) blijkt dat de video rond 18.15 lokale tijd werd gemaakt. Hij werd op 19 juli ge-upload maar uit de strakblauwe, wolkenloze hemel valt af te leiden dat hij op 16 juli is gemaakt. De gearchiveerde wolkenfoto’s van weersatelliet Meteosat-10 sluiten een andere datum praktisch uit. We moeten aannemen dat de gefilmde TEL op weg was naar de Boek die later naar Oekraïne zou gaan. Die bevond zich dus kennelijk al ergens in het gebied tussen Kamensk-Shakhtinsky en de Oekraïense grens. Het geschatte tijdstip komt mooi overeen met een mededeling van een Russische militair aan officier Delfin dat hij voor 5 à 6 uur (op 16 juli) een trailer met een ‘kraan’ had besteld. Met de kraan is waarschijnlijk de TEL bedoeld, want die is inderdaad met een kraan uitgerust.

Waarom zou juist het legerkamp tussen Anikin en Svetlyy de plaats zijn geweest vanwaar op 16 of 17 juli de MH17-Boek naar Oekraïne vertrok?

De sterkste aanwijzing daarvoor komt eigenlijk van het gegeven dat er op 21 juli opnieuw één of meer Boeks naartoe werden gebracht. Het journalistencollectief Bellingcat heeft dit gedocumenteerd. Daarnaast wordt de rol van het kamp gesuggereerd door een veelheid van aanwijzingen dat het actief bij de strijd tegen Oekraïne is betrokken. Er lopen sporen naar de grens, er is een munitiedepot en er is een ongedateerde Imgur-illustratie die verwijst naar drone-lanceringen. Ook is op satellietfoto’s een artillerie-opstelling te zien en is door Bellingcat het vermoeden uitgesproken dat Oekraïense troepen vanuit het legerkamp werden beschoten. Het blog ukraine@war publiceerde een intrigerende foto uit het kamp. Hij zou op 18 juli gemaakt zijn, de dag na de aanslag. Maar de opgegeven coördinaten kloppen niet. Google Earth laat op de aangegeven locatie een heel ander landschap zien. Zorgvuldige analyse toont aan dat de foto, die ’s middags rond 3 uur is gemaakt, het hoogste punt van het kamp in beeld brengt: een stuk braakland waar later (25 juli) een artillerie-batterij zal staan en vanwaar waarschijnlijk die drones werden opgelaten. De mobiele radarinstallatie heeft een bereik van ongeveer 50 km. Misschien was de installatie op deze hoge heuvel geplaatst om de rebellen op tijd te kunnen waarschuwen voor aanvallen van de Oekraïense luchtmacht. De Oekraïense Soechojs vormden de grootste bedreiging voor de wapenkonvooien. Het is opvallend dat de UAZ-jeep die soms deel uitmaakt van de konvooien een man meevoert die achterop de auto blijft staan en, over het dak heen, om zich heen kijkt. Het is verleidelijk om te denken dat het bezoek van de helikopter aan het kamp te maken heeft met commotie die ontstond na het neerhalen van vlucht MH17.

Waarom is het waarschijnlijk dat officier Delfin vanuit een legerkamp in Rusland opereerde?

Er zijn verschillende aanwijzingen dat Delfin vanuit een legerkamp in Rusland opereert. Zo verwijst hij in één van de tapgesprekken die het JIT in september 2016 vrijgaf naar konvooien die vanuit zijn richting vertrekken. Een voorgenomen bezoek aan Orion, die kennelijk bij Loegansk ligt, wordt door Orion sterk afgeraden omdat het zo riskant zou zijn, blijkt uit een ander gesprek. Maar het enige echt riskante was de grenspassage bij het Russische Donetsk. Kennelijk kon Delfin zó snel bij Orion zijn dat hij deze zou hinderen in een gevecht dat op uitbreken staat. In hetzelfde gesprek laat Delfin weten ‘zonder elektriciteit’ te zitten.

Dit beeld wordt nog sterker als Delfin dezelfde persoon zou blijken te zijn als de woedende commandant die op de ochtend na de aanslag zijn gal spuugt omdat niemand hem had verteld waar de uit Oekraïne teruggetrokken Boek gebleven was. (Want de begeleider van de Boek had zijn telefoon afgezet.) Nu had hij zich niet tegenover ‘Moskou’ kunnen verantwoorden en had hij een flater geslagen. Van deze man zijn drie tapgesprekken beschikbaar.

Beluister hieronder de stem van de verontwaardigde commandant:

Twee geraadpleegde geboren Russen (die nu in Nederland wonen) waren niet overtuigd van de stemgelijkenis tussen Delfin en de woedende onbekende commandant. Het probleem is dat Delfin in een milde, welwillende bui was toen hij zijn gesprekken voerde, terwijl de woedende commandant waarschijnlijk een zware nacht achter de rug had. Forensische stemherkenning is een moeilijk vak. Er zijn ook opvallende overeenkomsten tussen Delfin en de boze commandant.

Waarop is het vermoeden gebaseerd dat er meerdere Boeks zouden komen?

Dat is vooral gesuggereerd door de verklaring van Vitaly Nayda, hoofd contraspionage van de Oekraïense inlichtingendienst, op de drukbezochte persconferentie in Kiev van 19 juli 2014. Volgens Nayda zouden er in de nacht van 17 op 18 juli tussen 2 en 4 uur wel drie of vier Boeks zijn teruggebracht naar Rusland. Het wordt ook gesuggereerd door de vraag van rebellencommandant Chmoery aan militant Boerjat: of hij één of twee Boeks had meegebracht. Bovendien is vier dagen na de aanslag, op 21 juli, inderdaad een klein konvooi Boeks in de richting van de Oekraïense grens gereden. Misschien was het nog een oude ‘bestelling’.

Waaruit blijkt dat ‘Moskou’ opdracht heeft gegeven om de Boek van de aanslag op MH17 weer uit Oekraïne terug te trekken?

Daar zijn geen overtuigende bewijzen voor. Op de druk bezochte persconferentie van 19 juli 2014 in Kiev heeft Vitaly Nayda, hoofd contraspionage van de Oekraïense inlichtingendienst SBOe, gezegd dat hij het bewijs kon leveren. Maar voor zover bekend heeft hij dat nooit gedaan.