Een klassieker: het afgeluisterde gesprek in de trein

Joop Atsma (CDA) belde in de trein met een vriend over de formatie. Er waren meer toehoorders.

Kabinetsformaties zijn een feest voor control freaks: hoe minder informatie er uitlekt, hoe groter de kans van slagen. Het is Mark Ruttes grootste wens: radiostilte.

Toch gebeurt er altijd wel iets waar je geen invloed op hebt. Neem het onbesuisde interview van CDA-prominent Herman Wijffels (‘Buma is net Trump’). Dit soort gebeurtenissen – hoe klein ook – hebben invloed op de formatie.

Deze week was er een klassieker in die categorie. Op Twitter verscheen een bericht over Joop Atsma, CDA-senator. Bellend in de trein had hij zijn kennis van de formatie gedeeld. „Het is nu vooral het aftikken van voorgekookte zaken”, zou Atsma hebben gezegd. „Ze gaan volgende week naar het CPB, wist je dat?”

Twitter avatar LarsDuursma Lars Duursma SCOOP: Formatie gaat beter dan partijen publiekelijk toegeven. Goede vriend van me zat vanavond in trein naast @atsmajoop. /1

Hmm, interessant! Een paar uur eerder had D66-leider Pechtold nog met een bedrukt hoofd gesproken over „centimeters” vooruitgang in de onderhandelingen. Volgens Atsma ging het juist heel soepel: straks kunnen de eerste afspraken al worden doorgerekend!

Alleen: was het waar? Het twitterbericht, inclusief foto van een bellende Atsma, kwam van Lars Duursma, debat-expert. Het telefoongesprek in de trein was duidelijk verstaanbaar geweest voor „een goede vriend” van hem. Die bevestigde de gang van zaken aan NRC. Hij had slechts „fragmenten” opgevangen, zei hij, want het was druk in de coupé en Atsma was op enig moment gaan fluisteren. Maar dat van die „voorgekookte zaken” en het CPB had hij goed gehoord.

Dus: Atsma gebeld. Die deed wat iedere politicus in zo’n geval doet: ontkennen. Hij was „zeer verbaasd” over die tweet want hij had het allemaal niet gezegd. Oké, hij had met een vriend over de formatie gepraat. Maar dat was een conversatie van geïnteresseerde buitenstaanders. Als senator wist hij namelijk „niets” van wat er ter tafel kwam. „Ik heb al maanden niet meer met Sybrand gesproken.”

Tja, wie spreekt de waarheid? De reiziger hoorde slechts flarden, van één kant van het gesprek. Maar Atsma’s verhaal was ook niet erg geloofwaardig: Buma houdt de senaatsfractie van het CDA wel degelijk in grote lijnen op de hoogte.

Atsma baalde hoorbaar. Was het tóch weer gebeurd.