‘Zuid-Italië gaat in vlammen op door criminelen’

Op tientallen plaatsen in het zuiden van Italië woeden felle branden, en in veel gevallen zit de georganiseerde misdaad erachter.

Branden in Messina, Sicilië. Foto Giovanni Isolini/AFP

Het spectaculairst en het meest dramatisch zijn de beelden van de Vesuvius. Op drie verschillende plaatsen op de hellingen van deze beroemde vulkaan bij Napels woedt brand. Maar ook elders in het zuiden van Italië woeden bosbranden, zo veel en zo heftig, dat de voorzitter van de milieu-organisatie Legambiente spreekt van „een nationale noodtoestand.”

De lijst is enorm. Catania. Het prachtige natuurpark dello Zingaro bij Trapani. Het vulkanische eiland Lipari. Verscheidene plaatsen in de regio’s Abruzzo en Calabria. Het is tropisch warm in het zuiden, en het eerste semester, zo rekent landbouworganisatie Coldiretti voor, is er 30 procent minder regen gevallen dan in de eerste helft van vorig jaar. Gekoppeld aan de harde wind betekent dit dat een klein vuurtje al snel een enorme bosbrand wordt.

Brand op de hellingen van de Vesuvius. Foto Ciro Fusco/AP

Soms is het onachtzaamheid, maar in de meerderheid van de gevallen wordt opzet vermoed. „Het Zuiden gaat in vlammen op door criminelen’’, schrijft de Huffington Post. Soms worden pyromanen als daders vermoed (in het verleden waren er gevallen van brandweerlieden die hun baan dreigden kwijt te raken en zo wilden laten zien dat ze nodig waren), maar vaker gaat de verdenking richting georganiseerde misdaad.

Roberto Saviano, auteur van het boek Gomorra en expert op het gebied van de Napolitaanse maffia, heeft het mechanisme beschreven. De bossen in het beschermde Park op de hellingen van de Vesuvius worden in brand gestoken om er illegale vuilstortplaatsen van te maken, zegt hij. En iedereen weet dat de maffia veel geld verdient met die illegale afvalstort.

Een vliegtuig gooit water over de brandende oppervlakten in een poging het vuur te stoppen. Foto Giovanni Isolino/AFP

Op de achtergrond speelt ook de strijd tegen de illegale woningen in het gebied van het Park van de Vesuvius. Het bestuur ervan heeft actie ondernomen tegen die illegale huizen, waarvan er honderden op een lijst staan om gesloopt te worden. Zeker de helft van de eigenaars heeft beroep aangetekend tegen dat besluit, en door brand te stichten zou het bestuur van het Park in diskrediet gebracht worden en zou de sloop uitgesteld kunnen worden – althans volgens een hypothese van justitie.

Bij branden elders, stelt Saviano, kunnen bouwvergunningen op een andere manier een rol spelen. Volgens de wet mag op gebieden waar brand is geweest, zeker vijftien jaar niet worden gebouwd. Brandstichting wordt dan een vorm van chantage. Als je er niet voor zorgt dat de maffia profiteert van je bouwplannen, bijvoorbeeld doordat je gebruik maakt van bepaalde aannemers, wordt je terrein in brand gestoken en kun je daar vijftien jaar lang niets beginnen.

Om zes uur woensdagavond stond het aantal interventies van de brandweer in heel Italië voor die dag op 1.200.

Foto Giovanni Isolino/AFP. Branden in Messina, Sicilië.

Portugal werd in juni 2017 ook getroffen door zware bosbranden. Daarbij kwamen 63 mensen om het leven. Het getroffen gebied kampte met grote droogte en extreme hitte.