Op vakantie naar Achtertuinië

De afgelopen maanden heb ik de lezers van deze rubriek opgeroepen om taallijstjes of zogenoemde taaltoptiens in te sturen. Dat heeft zoveel reacties opgeleverd dat ik ze onmogelijk allemaal kan noemen, laat staan verwerken, maar ze hebben wel de richting bepaald van de lijstjes die hier deze zomer worden gepubliceerd. Grofweg kreeg ik lijsten toegestuurd met namen, afkortingen, woorden en uitdrukkingen. Vaak ging het slechts om aanzetten, die ik hier nader zal uitwerken. Te beginnen met vakantienamen.

Tegenwoordig kunnen de meeste Nederlanders zich een vakantie naar een ver buitenland veroorloven, maar in de jaren vijftig en zestig – met de wederopbouw in volle gang – was dat niet zo. De beter bemiddelden gingen naar Frankrijk, Duitsland of Spanje, wie dit niet kon betalen bleef in de buurt of thuis. In die tijd ontstonden allerlei namen voor fictieve vakantiebestemmingen in het nep-Frans, nep-Duits of nep-Spaans. Men noemde ze als antwoord op de vraag: ‘Waar gaan jullie met vakantie naartoe?’

Hieronder tien antwoorden (er zijn er veel meer).

Gerrit Komrij heeft ooit, in 1983, ruim veertig dubbelzinnige Nederlandse plaatsnamen bij elkaar gezocht, onder de kop ‘Uitstapjes voor smeerkezen’. Een kleine greep:

Daarnaast telt het Nederlands honderden fictieve plaatsnamen die verschillende functies hebben, maar meestal wordt er een gehucht, afgelegen oord, negorij of gat in de grond mee aangeduid. Veel van die gefingeerde plaatsnamen bevatten woorden die betrekking hebben op seksualiteit en/of de geslachtsdelen. De meeste zijn betrekkelijk jong: de vroegste dateren uit de jaren zestig van de 20ste eeuw. Hier enkele voorbeelden: Annaprutparochie, Bokkeneukeradeel, Costa del Platje, Jalullebad, Ooststronkeradeel, Kaap Kont (vooral bekend in de uitdrukking voor Kaap Kont liggen voor ‘met zijn tweeën in bed liggen, slapen’), Kloothommelsga, Nichtenstein („Hij komt van Nichtenstein”), Pummeldam, Poepjanknor en Verneukschoten. Die laatste twee zijn onder meer te vinden in het werk van Harry Mulisch.