Column

Als je zwart bent is het moeilijker Airbnb-en

Het geluid stond uit. Dat doe ik altijd bij schokkende beelden. Maar zelfs zonder luide bonken, geschreeuw en vervolgens een oorverdovende stilte was het huiveringwekkend om te zien. Afgelopen weekend deelde Zuid-Afrikaans beeldend kunstenaar en activist Zanele Muholi een filmpje op Instagram waarin een van haar crewleden, Siba, op gewelddadige wijze van een trap wordt geduwd door een Amsterdamse Airbnb-verhuurder. In Nederland zijn we huiverig om het beestje bij de naam te noemen, maar ik ga u toch uitleggen waarom racisme hoogstwaarschijnlijk een rol speelde.

Racisme voelt alsof je constant gebeten wordt door een onzichtbaar insect

Ik ken Muholi van haar bezoeken aan Nederland. Ze heeft wereldwijd tentoonstellingen met haar portretten van de zwarte Zuid-Afrikaanse LHBTI-gemeenschap. Vergezeld door haar muzen neemt ze de homogene elitaire musea even over, afgelopen weekeinde het Stedelijk in Amsterdam. Ik belde met de kunstenaar voor een artikel over de mishandeling. Ze bracht me in contact met Siba.

Lees ook de recensie van de tentoonstelling van Muholi in het Stedelijk: Een intrigerend spel met zwart en wit, geaardheid en identiteit

De video is via deze link te bekijken. De beelden kunnen als schokkend ervaren worden.

„Ik had nooit verwacht dat zoiets hier zou gebeuren”, fluisterde ze tussen opgezwollen lippen. De crew was een uur te laat met uitchecken geweest. Reden voor de gefrustreerde gastheer om met hun spullen te gooien, dames beet te grijpen en te roepen „jullie mensen”, „dit is Afrika niet” en „je denkt dat je de koningin bent met je Stedelijk” ( kennelijk dacht hij dat Siba Muholi was). Hij duwde Siba de trap af naar wat haar dood had kunnen betekenen.

Zou de dader dezelfde bewoordingen en hetzelfde geweld hebben gebruikt bij een witte man? Media, politie en online reacties bagatelliseren het raciale aspect. Witte mensen herkennen racisme niet als het hun in het gezicht aanstaart. Het is ze net zo onbekend als het gelaat van een vreemde in het voorbijgaan.

Racisme voelt alsof je constant gebeten wordt door een onzichtbaar insect. Door die herhaling leer je het te onderscheiden. Soms heb je het bij het verkeerde eind, meestal wou je dat dat het geval was.

Witte mensen herkennen racisme niet als het hun in het gezicht aanstaart

#Airbnbingwhileblack

Vorig jaar lieten Airbnb-huurders Twitter overstromen met #Airbnbingwhileblack en deelden anekdotes waarin ze geweigerd werden vanwege hun kleur. Uit een rapport van Harvard Business School blijkt dat zwarte huurders met hetzelfde profiel als witte huurders vaker afgekeurd worden.

In Nederland denkt men graag dat racisme hier niet voorkomt. Men denkt onaangetast te zijn door iets dat overal heerst. Alsof iedereen geïnfecteerd is met een virus en wij hevig zwetend zweren geen symptomen te hebben.

Zoals de Amerikaanse schrijver James Baldwin zei: „niet alles waarmee we de confrontatie aan gaan, kan opgelost worden. Maar niets kan worden opgelost, zonder eerst de confrontatie aan te gaan.” Voor een land dat een imago rondom verdraagzaamheid geconstrueerd heeft, zijn er maar weinig inwoners bereid iets vanuit een ander perspectief te bekijken. Racisme anno nu zijn geen witte puntmutsen aan de overkant van de oceaan. Het is een werkgever die een excuus vindt om een gekwalificeerde sollicitant niet aan te nemen vanwege kleur. Het is ervan uitgaan dat een persoon van kleur de hulp is, in plaats van professor. Het is het van de trap gooien van een zwarte LHBTI-vrouw die naar het tolerante Amsterdam is gekomen om het geweld waarmee haar gemeenschap wordt geconfronteerd aan te kaarten. En vervolgens weigeren haar verhaal voor waar aan te nemen.

Siba is inmiddels terug naar huis. De blauwe plekken op haar bruine lichaam nog duidelijk zichtbaar. Een hersenschudding en trauma rijker. Met als afscheidscadeau witte mannen in haar Facebook-inbox die haar vertellen dat ze „vuil als haar” nog harder zouden duwen.