Tate eert bij brand Grenfell Tower omgekomen fotograaf

Brand Grenfell Tower

De Brits-Gambiaanse kunstenares Khadija Saye (24) kwam om bij de brand in de Londense Grenfell Tower. Ze stond op het punt internationaal door te breken.

Peitaw, 2017 Khadija Saye

Afgelopen mei vierde de Brits-Gambiaanse kunstenaar Khadija Saye nog haar succes op de Biënnale van Venetië, waar ze haar foto’s toonde in het Diaspora Paviljoen. Een maand later, op 14 juni, kwam ze samen met haar moeder Mary Mendy om het leven bij de brand in de Londense Grenfell Tower, waar ze woonde en werkte op de twintigste verdieping. Tate Britain toont nu, als ode aan Saye, een afdruk uit haar laatste serie werken. De foto, getiteld Sothiou, hangt in de herdenkingsruimte van het museum, waarin Tate recentelijk overleden kunstenaars eert. Meestal zijn dat oude schilders, maar Saye was pas 24 jaar jong.

Assistent-curator

De opstelling in het Tate Britain. Foto Tate Britain

Khadija Saye (1992-2017) studeerde in 2013 af als fotograaf aan de University for the Creative Arts in Farnham. Ze had op een plaatselijke openbare school gezeten, maar kreeg op haar zestiende een beurs voor de prestigieuze Rugby School, waar ze als kansarme jongere terechtkwam tussen tieners uit rijke families. Sinds 2015 werkte ze als assistent-curator bij PEER, een Londense organisatie die zich inzet voor kunstenaars van diverse culturele achtergronden. Haar eigen Afrikaanse afkomst speelde een grote rol in haar werk. Zo reisde ze naar Gambia voor een serie portretten en landschappen die ze Home. Coming noemde.

Lees ook de reportage die correspondent Melle Garschagen maakte na de brand in Grenfell Tower: ‘Oh my God, dat meisje met wie Lamar ging’

In Venetië kreeg Saye de kans om samen met bekende kunstenaars te exposeren, onder wie Ellen Gallagher, Isaac Julien en Yinka Shonibare. Ze toonde er haar nieuwe serie Dwelling: in this space we breathe (2017), een reeks zelfportretten die ze had afgedrukt met de negentiende-eeuwse tintype-techniek op dunne platen metaal. Met hun vervaagde sepiatinten oogden de unieke afdrukken als historische foto’s. Saye beeldde zichzelf af in Afrikaanse kostuums terwijl ze traditioneel-Gambiaanse spirituele behandelingen onderging. Het was een therapeutisch werk, zei Saye, waarmee ze zichzelf van haar trauma’s hoopte te verlossen. Saye had vaak met racisme te maken gehad en was recentelijk nog door de Londense politie onterecht gearresteerd en vastgezet. „Deze serie kwam voort uit een persoonlijke behoefte aan een hernieuwde spirituele basis.”

Khadija Saye, Limo+ï Lemon, 2017
Khadija Saye, Andichurai, 2017

Doorbraak

De positieve reacties op haar werk tijdens de opening van de biënnale overweldigden haar, schreef ze op Twitter. „Het is een hele reis geweest, maar man, ik exposeer in Venetië en de zegeningen zijn overvloedig.” Van een onbekende kunstenaar was ze opeens iemand over wie werd geschreven en gepraat. Haar grote heldin, de Afro-Amerikaanse kunstenaar Lorna Simpson, had haar gecomplimenteerd met haar tentoonstelling en haar uitgenodigd in haar New Yorkse studio. In de weken voor haar dood had ze allerlei aanbiedingen van bekende galeries gekregen. Haar grote doorbraak zat eraan te komen.