Het nieuwe gezicht in de DNB-directie is een financiële topvrouw

De Nederlandsche Bank

Nu draait de draaideur eens de andere kant op. De pensioen-en verzekeringssector krijgt een vrouw uit eigen gelederen als toezichthouder bij De Nederlandsche Bank.

Else Bos: „Als je aan mensen vraagt wie ik ben, dan zeggen ze dat ik een dossiervreter ben, een control freak.” Foto Ilvy Njiokiktjien/ANP

Nog niet zo lang geleden gold ze als topbelegger. Daarna werd ze topvrouw. En nu krijgt Else Bos een belangrijke functie bij De Nederlandsche Bank (DNB). Bos, huidig bestuursvooritter van pensioenuitvoerder PGGM, treedt per 1 juli toe tot de DNB-directie.

Bos (1959) wordt bij DNB de eerstverantwoordelijke voor toezicht. Ze gaat specifiek de pensioensector en verzekeraars in de gaten houden. Ze volgt Jan Sijbrand (1954) op, die eerder aankondigde na één termijn uit de directie te zullen gaan.

Met Bos krijgt de financiële sector een waakhond uit de sector zelf. Nogal eens gaat de draaideur in de andere richting. Tim Mortelmans, hoofd toezicht bij de Autoriteit Financiële Markten, is net overgestapt naar de Rabobank. En het huidige hoofd beleggingen van PGGM, Eloy Lindeijer, is afkomstig van DNB.

Met Bos, die econometrie studeerde in Rotterdam, haalt DNB een zwaargewicht binnen. Ze begon haar carrière bij ABN Amro, werkte daarna bij NIB Capital en stapte in 2002 over naar PGGM, een instelling die miljarden euro’s belegt van bijna drie miljoen pensioendeelnemers, waarvan ruim een miljoen van Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW). Bos viel op als succesvol belegger en klom in de organisatie.

‘Control freak’

Twaalf jaar zat Bos in de raad van bestuur van PGGM, sinds vier jaar is ze bestuursvoorzitter. Ze staat steevast hoog in de lijstjes van Nederlandse topvrouwen. Bos is „een hele zorgvuldige bestuurder, die op de kleinste details let”, zegt Peter Borgdorff, directeur van PFZW, aan de telefoon. In een interview met de website van werkgeversclub VNO-NCW zei Bos zelf in 2013: „Als je aan mensen vraagt wie ik ben, dan zeggen ze dat ik een dossiervreter ben, een control freak.”

Erg uitgesproken is Bos niet, eerder wat gereserveerd, zegt Borgdorff. Maar „als je haar beter leert kennen merk je hoe prettig in de omgang en sociaal betrokken ze is”.

Onder haar leiding profileerde PGGM zich als duurzame pensioenuitvoerder. Bos was vorig jaar een van de initiatiefnemers van een rapport waarin de Nederlandse financiële sector het kabinet én DNB opriepen nauw samen te werken op het gebied van duurzaamheid. DNB zelf roept overigens de laatste tijd de pensioenfondsen op om meer oog te hebben voor klimaatverandering.

Onderwijl sneed Bos in de kosten bij PGGM. 200 banen verdwenen en PGGM behaalde over het algemeen gezonde resultaten voor klanten. PFZW bijvoorbeeld behaalde 12 procent rendement in 2016, meer dan pensioenfonds ABP (9,5 procent).

Hoewel Bos uitgebreide contacten heeft in de wereld van overheid en toezichthouders, heeft ze zelf nooit voor een publieke instantie gewerkt. Dat zal even wennen worden. DNB laat zich erop voorstaan dat het een moderne toezichthouder is. Maar het is ook een organisatie die zelf nogal eens onder een publiek vergrootglas ligt. De omstreden ‘examens’ voor topbankiers en -verzekeraars van DNB hebben de nodige kritiek uit de financiële sector gekregen.

Lager salaris

Aan haar salaris zal Bos ook even moeten wennen. Ze zal maximaal 396.000 euro per jaar verdienen. Dit bedrag ligt onder haar PGGM-salaris (482.000 euro in 2016, exclusief vergoedingen). Maar haar DNB-salaris is hoger dan de wettelijke norm voor topfunctionarissen in de publieke sector, die stelt dat zij niet meer mogen verdienen dan een minister. Het kabinet heeft besloten voor Bos een uitzondering te maken, vanwege „de unieke combinatie van kennis en ervaring” waarover zij beschikt, aldus het persbericht van Financiën. Ook de andere DNB-directieleden verdienen meer dan de wettelijke norm.

Medio 2018 lopen de ambtstermijnen van de andere DNB-directieleden af. Mogelijk willen Klaas Knot, Job Swank en Frank Elderson langer aanblijven. De pensioenportefeuille van Elderson komt in handen van Bos, maar wie toezicht gaat houden op de banken is nog niet bekend. Nu doet Sijbrand dit nog. De directie zal worden uitgebreid van vier naar vijf mensen. DNB krijgt namens de ECB nieuwe taken voor de ‘resolutie’ (afwikkeling) van wankele banken.