Straks gaat de brievenbus de praatpaal achterna

Postbezorging

Hoe kan de postbezorging overleven als bijna niemand meer een brief verstuurt? Minister Kamp roept op tot herziening van de postwet.

Het kan nog tien of vijftien jaar duren, maar na de praatpaal en de telefooncel zal ook de brievenbus uit het straatbeeld verdwijnen. Volgens een oriënterend rapport dat Henk Kamp, demissionair minister van Economische Zaken, deze week naar de Tweede Kamer stuurde, moet de postwet snel herzien worden. De hoeveelheid verstuurde papieren post wordt te klein om nog lang een universele postdienst te garanderen.

Door digitalisering (e-mail, chatberichten, maar ook digitale contracten en transacties) daalt het aantal poststukken. Het vaste netwerk van brievenbussen, sorteercentra en vrijwel dagelijkse bezorging wordt daardoor onbetaalbaar.

PostNL – dat nu de enige vergunning heeft voor de universele postdienst – moet de tarieven nog verder laten stijgen om vijf dagen per week te blijven bezorgen. Zo maar bezorgdagen schrappen, dat staan de EU-regels niet toe.

„De fundamentele vraag is wat het publieke belang van brievenpost in de toekomst nog is”, schrijven de onderzoekers. Ze laten het antwoord aan het volgende kabinet, maar geven wel een paar hints.

De prijs van een postzegel verdubbelde in vijftien jaar tijd van 39 naar 78 cent. Sandd, concurrent van PostNL op de zakelijke markt, zegt dat het de universele postbezorging kan verbeteren, met een postzegelprijs van 55 cent. Sandd doet nu echter alleen ‘niet-tijdkritische’ bezorging. Het rapport constateert dat de universele postmarkt niet per se gebaat is met een extra partij die zich op meer rendabele onderdelen richt. „Meer concurrentie voegt maatschappelijk weinig toe.”

In plaats daarvan bevelen ze een hybride model aan, met een gezamenlijke bezorgorganisatie voor onrendabele gebieden (zoals het platteland)`waarbij verschillende partijen toegang hebben tot de ‘bezorg- en collectiehubs’.

Het is een tijdelijke oplossing, totdat de postmarkt na 2025 of 2030 opgaat in de algemene bezorgmarkt. De pakketbezorger – die wel steeds regelmatiger langskomt omdat we meer online winkelen – zou een brief kunnen bezorgen of zelfs aannemen. Dat gebeurt al met aangetekende brieven en remboursbetalingen; dat is vaak werk voor de koerier.

De bezorgers van de toekomst

Na 2025 gaat de postmarkt op in een algemene bezorgmarkt, verwacht het ministerie van Economische Zaken. Tegen die tijd zijn er meer manieren om je post of pakketje te krijgen.

Die Post uit Zwitserland experimenteert met bezorging per drone – een autonoom vliegende robotkoerier. Amazon test Prime Air, bezorging door de lucht in het Verenigd Koninkrijk.

Domino’s gaat in augustus in vier Nederlandse steden pizza’s per robot bezorgen. Eerst moeten de voetpaden in kaart gebracht worden. De robot bezorgt met 6 km/uur, binnen een straal van 1 km rond de pizzeria.

Audi experimenteert met Amazon om de kofferbak van je auto te gebruiken om pakjes in achter te laten – zo kan de koerier bezorgen terwijl je op je werk zit.