Column

Qatar slaat terug tegen ‘bullebakken en terroristen’

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.

Skyline van Doha. Qatar heeft alles onder controle, aldus een minister deze week. Foto Kamran Jebreili/AP

De crisis in de Golf: Qatar antwoordt. Met deze veelbelovende tekst lokte de Britse denktank Chatham House mij en talloze andere leden vorige week naar Londen om de Qatarese minister van Buitenlandse Zaken aan te horen en te bevragen over de confrontatie met Saoedi-Arabië, de Emiraten, Egypte en een aantal vazallen. Wij wilden het verhaal ook wel eens uit the horse’s mouth zelf horen, en ik dacht, u ook wel misschien. Buiten stond een klein groepje vóór Qatar te betogen; binnen was de stemming van verzamelde (oud)ambassadeurs, journalisten en een gevarieerd gezelschap anderen ook zeker niet op de hand van de tegenpartij.

En wat was het antwoord van de Qatarese minister, Mohammed Abdul Rahman al-Thani? Dat Qatar geweldig is en dat de tegenstanders, Saoedi-Arabië en de Emiraten voorop, bullebakken („bullies”) en terroristen zijn die een klein landje aan zich onderhorig willen maken met hun onredelijke en schijnheilige eisen. Dat geen enkel klein land veilig is als die bullebakken hun zin krijgen. En dat het antwoord op hun eisen dus, samengevat, ‘Nee!’ is.

Toen de huidige crisis in mei losbarstte, maakte Qatar aanvankelijk een wat aarzelende indruk. Maar daarvan is niets meer te bespeuren. Ik denk ten eerste dat de Saoedische en Emiraatse prinsen die de initiatiefnemers zijn, hun hand hebben overspeeld door haast letterlijk Qatars hoofd te eisen. Ik bedoel, hoe kun je het anders interpreteren wanneer sluiting van onwelgevallige media en een totaal ander buitenlands beleid – onder andere een breuk met Iran, Turkije en de Moslimbroederschap – worden geëist? Ten tweede kan Qatar intussen constateren dat de tegenalliantie beperkt blijft en dat de meeste Arabische landen zich er om diverse redenen verre van houden. En het heeft ten slotte méér dan genoeg geld om de landblokkade en andere sancties te overleven.

Qatar stelt zich erop in dat de crisis, inclusief blokkade, nog lang kan duren.

Sjeik Mohammed (36), zoals alle belangrijke ministers familie van de emir, hield een ware lofzang op wat Qatar onderscheidt van de rest van de regio, ja de hele wereld: het veiligst, het stabielst, de effectiefste regering, het minst corrupt, het hoogste percentage vrouwen op de universiteit, een forum voor vrije discussie, vrije media, noem maar op! „In tegenstelling tot zoveel andere landen is Qatar niet gebouwd op onderdrukking en angst”, zei hij.

Hij gaf toe dat Qatar geen democratie is (verkiezingen worden al jaren uitgesteld): het is een „consultatieve monarchie”, en die geniet brede steun van de bevolking. Daarom ook had het bewind zich nooit bedreigd gevoeld door de Arabische Lente, in tegenstelling alweer tot zovele andere regimes „die elke kritiek als bedreiging zien”. U begrijpt wel wie.

Ik denk dat de minister éven de dichter Mohammed Ajami was vergeten, die in november 2011 werd gearresteerd en een jaar later in een geheim en oneerlijk proces tot een levenslange gevangenisstraf is veroordeeld wegens belediging van de emir (de vader van de huidige) en het aanzetten tot opstand. Aanleiding was zijn gedicht ‘Tunesische jasmijn’, waarin hij alle Arabische regimes dieven en onderdrukkers noemde. Ajami werd vorig jaar vrijgelaten.

De minister was evenmin volledig toen hij verzekerde dat Qatar niets te maken heeft met terrorisme. Ik geef een paar voorbeelden. Van de vele miljoenen dollars die Qatar aan Syrische rebellen heeft betaald, is een deel naar de Al-Qaeda-groep Al-Nusra gegaan. En eerder heeft het 9/11-meesterbrein Khaled Sheikh Mohammed in Qatar geschuild.

Qatar stelt zich erop in dat de crisis, inclusief blokkade, nog lang kan duren. Maar, verzekerde de minister, de situatie is totaal onder controle.