Op-en-top prof tijdens, voor en na de wedstrijd

Mandy van den Berg is aanvoerder van de nationale voetbalploeg die zondag het EK in eigen land opent.

Terwijl haar medespeelsters al hebben gedoucht, voert zij nog het hoogste woord bij het journaille. Ze stapt zaterdagavond van microfoon naar microfoon, vult kladblok na kladblok met een analyse van de oefenwedstrijd tegen Wales en praat net zo lang door tot de persvoorlichter van het Nederlands vrouwenvoetbalteam haar komt meedelen dat de bus zo vertrekt. Ze wacht tot alle vragen op zijn, zet onderweg naar de kleedkamer een krabbel in de schriftjes van smachtende meisjes en verdwijnt dan uit het zicht. Uitgepraat. Voor heel even dan.

Want als iets kenmerkend is voor Mandy van den Berg (26), is het haar enthousiasme om het Nederlands vrouwenvoetbalteam te presenteren aan de buitenwereld. Ze is de aanvoerder van de nationale ploeg die zondag het Europees kampioenschap in eigen land opent. In een uitverkochte Utrechtse Galgenwaard met bijna 24.000 toeschouwers zal Van den Berg als eerste het veld betreden voor de wedstrijd tegen Noorwegen. De vaandeldraagster, die zich naar eigen zeggen pas klaar acht voor een wedstrijd als ze haar haren zo strak mogelijk naar achter draagt, in een knot. De kleur van haar haarelastiek: oranje. Elk detail telt.

„Mandy is heel bewust bezig met haar rol”, zegt haar zaakwaarnemer Angela Verdoes. „Ze wil plezier uitstralen, een voorbeeld zijn. Onlangs stond ze nog een meisje te troosten dat verdrietig was dat het Nederlands team had verloren. Ze is vaak de laatste speelster die het laatste plukje fans nog gedag zegt.”

Haar taak omvat meer dan het overhandigen van de Oranjevaan aan de aanvoerder van de opponent. Naast de zaken ordenen in het veld moet de aanvoerder van het Nederlands vrouwenteam haar mannetje staan in de pers. Een voorwaarde voor het aanvoerderschap is het niet, maar bij de KNVB vinden ze het „mooi meegenomen” als de captain goede sier maakt op beeld. Heldere teksten. Een glimlach. Openheid.

Mandy van den Berg zat eind vorige maand met teamgenoot Vivianne Miedema bij RTL Late Night:

Geef mij maar een prakkie

„Wanneer de bondscoach tegenwoordig een aanvoerder kiest, zal hij of zij ook daarbij stilstaan”, zegt oud-international Dyanne Bito (35) zaterdag vanaf de tribune. In het vorige decennium is zij ook nog aanvoerder geweest. „Het lag ook aan mijn persoonlijkheid, maar ik trad veel minder op de voorgrond dan Mandy. Zij is bezig met presentatie, wil anderen helpen. Andere speelsters zijn daar misschien nuchterder in, maar Mandy is hierin op-en-top professioneel.”

De boog is niet altijd gespannen. Tijdens de terugreis na de uitschakeling op het WK in Canada, in 2015, stond de 86-voudig international op van haar stoel om chips uit te delen aan de mensen om haar heen. Verkeerde smaak? Geen probleem. Haalde ze een nieuw zakje. Een ontwapenende vrouw zonder scrupules. „Geef mij maar een prakkie. Aardappels, groente en vlees, daar word ik blij van”, zei ze eens in het AD.

Bij verantwoordelijkheid hoort een serieuze houding. Vorige week bracht Van den Berg een statement naar buiten dat ze de komende tijd onbereikbaar is. „Geen belletjes, sms’jes of WhatsApp- berichten. Dit is een bewuste keuze, om zo rustig mogelijk het EK te beleven”, schreef ze op haar sociale media-accounts. Soms zit ze nog even op Twitter. Om bijvoorbeeld te melden dat er nog kaartjes te koop waren voor de interland tegen Wales (5-0 winst). Aanvoerder en pr-vrouw ineen.

„Ik merkte dat zo’n EK in eigen land ontzettend leeft”, verklaart Van den Berg zaterdag. „Vanuit alle hoeken werd ik benaderd. Oud-klasgenoten, mensen die ooit bij me in de straat woonden. Ontzettend gaaf, die succeswensen, ik waardeer het enorm. Maar ik wil ervoor waken dat ik meer met mijn telefoon bezig ben dan met voetbal. Ik heb nu tijdelijk een ander nummer dat alleen mijn familie en beste vrienden hebben. Maar ook die telefoon laat ik meestal op mijn kamer liggen.”

Ze is inmiddels al jaren fullprof, maar wat de verdedigster voor die tijd kenmerkte, als amateur, is dat ze zich altijd gedroeg als prof. Ze creëerde haar eigen randvoorwaarden om zich prof te wanen. Zo was ze in haar (onbetaalde) tijd bij ADO Den Haag (2007-2012) de enige speelster met een eigen auto. Een Toyota Aigo, die haar in bruikleen beschikbaar werd gesteld door een groep sponsoren uit het gebied waar de Naaldwijkse vandaan komt, het Westland.

Het was haar eigen verdienste nadat ze in de skybox haar verhaal had gedaan. Over opoffering en ambitie. „Ik vroeg of ze mij konden helpen”, verklaart Van den Berg. „Ze vertelde vooral wat ze ervoor moest laten”, herinnert sponsor Giel Biersteker zich. „Die auto was snel geregeld. Iedereen wilde meedoen. De gunfactor was hoog.”

Geen vrouwelijke voetbalprofs

Haar ijver werd beloond. Doordat ze in 2012 een transfer naar Zweden maakte, een van de topcompetities voor voetballende vrouwen, werd haar droom werkelijkheid: ze werd een betaald voetbalster. In Nederland is dat nog altijd onmogelijk. Hoewel enkele speelsters aardig bijverdienen, blijkt uit recent onderzoek van de Europese voetbalbond UEFA dat Nederland nog altijd geen vrouwelijke voetbalprofs telt. Zweden heeft er 72, Engeland, waar ze nu voetbalt, 215.

Van den Berg, die in Nederland een studie Sport en Bewegen volgde, kon in Zweden al haar bezigheden in het teken van voetbal zetten. „Tot in detail is ze met voetbal bezig”, zegt haar manager Verdoes. Geen vet eten, uren zweten in de gym, op tijd naar de fysio bij een pijntje. „Dat ze nu niet gestoord wil worden op haar telefoon, sluit daarbij aan.” Van den Berg: „Maandag hebben we een vrije dag, dan doe ik niks. Lekker de beentjes omhoog.”

Eind vorig jaar maakte ze een overstap die veel mensen in het vrouwenvoetbal verbaasde. Van den Berg was basisspeelster bij het grote Liverpool, maar koos er toch voor om over te stappen naar de kleinere club Reading. Zaakwaarnemer Verdoes: „Wat is Reading nou, roept de buitenwereld. Men kent alleen Arsenal en Liverpool. Maar Mandy was enthousiast over de speelwijze van Reading. Die club speelde het combinatiespel dat ze ook bij het Nederlands team speelt en daar wordt zij gelukkig van. En het mooie is: als verdedigster van Reading krijgt ze de beste aanvalsters tegenover zich. Daar wordt ze zelf alleen maar beter van. Daar denkt zij over na.”

Bij Reading trof Van den Berg iemand naar wie ze als voetbalminnend meisje altijd heeft opgekeken: oud-international Jaap Stam, die trainer is bij Reading. Maandenlang hoopte ze hem te ontmoeten en dat is nu gelukt; één keer hebben ze elkaar nu gezien. „We hebben het even over zijn indrukwekkende carrière gehad”, aldus Van den Berg. „Hij wist dat ik ook bij Reading speel, maar misschien was hem dat wel ingefluisterd.” Ze lacht.