‘Hij heeft haar vermoord’, schreeuwen de vrouwen onderaan de trap

Een 47-jarige Amsterdammer wordt verdacht van poging tot doodslag, omdat een Airbnb-huurster bij een worsteling van zijn trap viel. ‘Racisme’, zegt de Zuid-Afrikaanse fotografe Zanele Muholi, vriendin van het slachtoffer. Onzin, zeggen ooggetuigen in de buurt.

Een fragment uit de video die fotografe Zanele Muholi zondag op haar Instagramaccount plaatste.

Een voordeur zwaait open, afgelopen zaterdag rond half een ’s middags in de Amsterdamse Potgieterstraat. Twee vrouwen beginnen te gillen: „Oh my god! He murdered her! Oh my god!

Onderaan de steile trap ligt een Zuid-Afrikaanse vrouw die zojuist van boven naar beneden is gevallen. Achter haar staat de vloekende huiseigenaar, die de Airbnb-huurster de deur uit probeerde te werken.

Dat is te zien op een filmpje van een mobiele telefoon, gefilmd door een reisgenoot van het slachtoffer, dat via internet inmiddels de hele wereld is overgegaan. Het slachtoffer is een vriendin van de Zuid-Afrikaanse fotografe en activiste Zanele Muholi, wier werk sinds dit weekend in het Stedelijk Museum wordt geëxposeerd. Muholi fotografeert alledaags geweld tegen (lesbische) vrouwen. Ze plaatste zondag een video van het incident op haar Instagramaccount (maandagavond 22.300 views) en zei dat er sprake was van racisme en „geweld tegen zwarte lichamen”.

Lees ook de recensie van de tentoonstelling van Muholi in het Stedelijk: Een intrigerend spel met zwart en wit, geaardheid en identiteit

De video is via deze link te bekijken. De beelden kunnen als schokkend ervaren worden.

De vier vrouwen moeten die dag eigenlijk al uitchecken rond elf uur, vertellen twee omwonenden die anoniem willen blijven (hun namen zijn bekend bij de redactie). De 47-jarige verhuurder probeert de gasten anderhalf uur later uit zijn huis te krijgen. Als dat niet lukt, ontstaat bovenaan de trap een worsteling.

Buiten bewustzijn

„Toen ik haar onderaan de trap zag liggen, was ik in shock”, zegt een van de buurtbewoners. „Ik dacht dat ze dood was. De vrouwen om haar heen probeerden haar wakker te schudden. Ze riepen: dit is racisme, dit is racisme. En of ik het incident wilde filmen.”

In de paniek die volgt, komt toevallig de brandweer langs. Of zij de politie er snel bij willen halen, vragen de vrouwen uit het Zuid-Afrikaanse gezelschap. Pas als de brandweermannen het filmpje van de val zien, wordt hen duidelijk waarom en schakelen zij snel de politie in. De vrouw is ongeveer vijftien minuten buiten bewustzijn, schatten de buurtbewoners. Daarna komt ze weer overeind en wordt ze in een ambulance afgevoerd. Ze is in het ziekenhuis behandeld, maar staat „vrij snel weer op straat”, aldus een politiewoordvoerder.

Al die tijd staat de verhuurder in paniek onderaan de trap. Hij zweet en trekt wit weg, volgens de ooggetuigen. De man wordt meegenomen door de politie en wordt na het verhoor op het politiebureau nog diezelfde zaterdag vrijgelaten. Het Openbaar Ministerie verdenkt hem van poging tot doodslag. In afwachting van het politieonderzoek, moet justitie nog beslissen over eventuele vervolging.

Racisme

Fotografe Zanele Muholi arriveert pas later, volgens de omwonenden, die zich storen aan de beschuldiging dat het om racisme zou gaan. „Die fotograaf kwam hier ruim een uur later aan in de straat, toen de ambulance al weg was”, zegt de een. „En al vanaf de hoek van de straat riep ze dat het om racisme ging. Hoezo kan zij dat beoordelen? Racisme is hier echt niet aangetoond.” De ander zegt: „Je kunt niets uitsluiten, maar dit was echt de boel opjutten. Het had net zo goed een wit lichaam kunnen zijn onderaan de trap.”

„Van racisme was echt geen sprake”, zegt ook een woordvoerder van de Amsterdamse politie. „Dit was puur frustratie omdat de huurders weigerden te vertrekken. De verdachte vindt het vreselijk dat dit is gebeurd, hij is zich rot geschrokken.”

Bekijk het werk van fotografe Zanele Muholi in deze fotoserie: Fotografie op het snijpunt van geaardheid, ras en identiteit

Na het incident kwam de vrouw van de verhuurder naar hen toe, aangeslagen, vertellen de omwonenden. „We hadden met haar te doen. Ze vertelde dat ze een tijd lang bezig was geweest die huurders haar huis uit te krijgen. Ze had zelfs nog naar het Stedelijk gebeld om te zeggen wat er was gebeurd.” De woordvoerder van het Stedelijk bevestigt deze lezing.

Het Stedelijk boekte het appartement via Airbnb voor de gasten van Muholi „omdat ze niet in een hotel wilden”, laat de woordvoerder van het museum weten. „Naar aanleiding van dit voorval hebben we besloten als Stedelijk niet meer met Airbnb te werken, maar alleen nog met hotels.”

David King, directeur diversiteit van Airbnb, noemt het gebeuren in een schriftelijke verklaring „onacceptabel ”en „weerzinwekkend”. Hij kondigt „de hardste maatregelen” mogelijk aan, zoals het levenslang bannen van de verhuurder van het platform.

De verhuurders waren niet bereikbaar voor commentaar. Het slachtoffer wil niet ingaan op vragen, op advies van haar advocaat.